Επικαιρότητα

Της λογοθεραπεύτριας Φανής Τόμελιτς

Ο Παναγιώτης τελείωσε το φαγητό του και ετοιμάζεται να ξεκινήσει να διαβάζει. Πριν καλά καλά ανοίξει τα βιβλία του σηκώθηκε από την καρέκλα του για να πάει να δει την γάτα που άκουσε έξω από το παράθυρο. Επιστρέφει στο γραφείο του αλλά τώρα θυμήθηκε ότι θέλει να πιει νερό και τρέχει στην κουζίνα. Για μία ακόμη φορά κάθεται στο γραφειάκι του, ξεκινάει να διαβάζει και πριν περάσουν δέκα λεπτά, σηκώνεται και πηγαίνει να ρωτήσει τη μαμά του τι παρακολουθεί στην τηλεόραση.

Το αγοράκι της παραπάνω ιστορίας αντιμετωπίζει πρόβλημα συγκέντρωσης, δηλαδή η προσοχή του διασπάται εύκολα όταν διαβάζει τα μαθήματα του. Η δυσκολία αυτή εμφανίζεται σε πολλά παιδάκια, ιδίως στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Τα παιδιά δυσκολεύονται να επικεντρώσουν την προσοχή τους σε δραστηριότητες που δεν τους ενδιαφέρουν και που δεν τους προσφέρουν άμεση ικανοποίηση. Ο Παναγιώτης στο σχολείο όταν δεν κατανοεί την παράδοση του μαθήματος, προτιμά να σκέφτεται άλλα πράγματα, να ζωγραφίζει, να ονειροπολεί ή να μιλά με το διπλανό του. Η διάσπαση προσοχής που εμφανίζεται στο παιδί επηρεάζει κατά πολύ την απόδοση του στα μαθήματα, εάν όμως καταφέρει να συγκεντρωθεί θα μπορέσει να καταλάβει και να αποδώσει στα μαθήματα του.

Τι μπορεί να προκαλέσει δυσκολία συγκέντρωσης στο παιδί;

Υπάρχουν αρκετοί και διάφοροι λόγοι, οι πιο συνηθισμένοι  εκ των οποίων είναι:

• Το παιδί είναι παρορμητικό και αδυνατεί να το ελέγξει.
• Το άγχος που πιθανόν να νιώθει λόγω οικογενειακών προβλημάτων, που συνήθως προκύπτουν από συναισθηματικούς ή οικονομικούς λόγους.
• Η απουσία ηρεμίας στο σπίτι κατά τη διάρκεια του διαβάσματος. Για παράδειγμα, η δυνατή ένταση της τηλεόρασης, η συνεχής παρουσία επισκεπτών στο σπίτι, το συχνό χτύπημα του τηλεφώνου κ.α.
• Το παιδί δεν έχει το δικό του προσωπικό χώρο για να συγκεντρωθεί και να διαβάσει. Για παράδειγμα, διαβάζει στο τραπέζι της κουζίνας όπου εκείνη την ώρα η μαμά πλένει τα πιάτα, μιλάει με τον μπαμπά ή μαγειρεύει.
• Η φασαρία που δημιουργούν τα αδέλφια του, εάν υπάρχουν, τρέχοντας και φωνάζοντας μέσα στο σπίτι, αδιαφορώντας για το παιδί που προσπαθεί να διαβάσει.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί;

Οι ίδιοι οι γονείς είναι σε θέση να βοηθήσουν το παιδί να αυξήσει σταδιακά την διάρκεια συγκέντρωσης του όταν διαβάζει. Κάποιες φορές κάτι πολύ απλό μπορεί να βοηθήσει το παιδί, κάτι που για εμάς δεν είναι σημαντικό, για το παιδί μπορεί να είναι ιδιαίτερα βοηθητικό. Παρακάτω αναγράφονται κάποιες πρακτικές συμβουλές που μπορούν να το βοηθήσουν να συγκεντρώνεται καλύτερα, να οργανώνει το διάβασμα του και κατά συνέπεια να βοηθήσει συνολικά τη σχολική του απόδοση.

• Αρχικά ξεκινάμε από την απαραίτητη διαμόρφωση του χώρου όπου διαβάζει το παιδί. Το δωμάτιο που κάνει τα μαθήματα του το παιδί θα πρέπει να είναι φωτεινό, ήσυχο, τακτοποιημένο, καθαρό και τα απαραίτητα για το διάβασμα (βιβλία, τετράδια, μολύβια) οργανωμένα και το καθένα στη θέση του. Φυσικά και δεν θα πρέπει στο δωμάτιο να υπάρχει τηλεόραση ή / και  ηλεκτρονικός υπολογιστής, διότι εάν αφήσετε μόνο το παιδί να δουλέψει πιθανόν να του τραβήξουν την προσοχή και να δυσκολευτεί να συγκεντρωθεί στις εργασίες του.
• Στη συνέχεια, παρέα με το παιδί βρίσκουμε τις εργασίες της ημέρας και φτιάχνουμε μία λίστα. Κάθε εργασία που ολοκληρώνει τη σβήνει από τη λίστα του, και έτσι  δεν θα ξεχάσει καμία εργασία, αλλά και θα διατηρηθεί το ενδιαφέρον του και η υπομονή του μέχρι να ολοκληρώσει όλες τις εργασίες του.
• Η σταθερότητα και ο προγραμματισμός βοηθούν πολύ όλα τα παιδιά. Οργανώστε τις δραστηριότητες όλες της οικογένειας και προσπαθήστε να διατηρήσετε ένα σταθερό πρόγραμμα. Για παράδειγμα, τι ώρα θα ξεκινήσει το διάβασμα ή μετά από ποια δραστηριότητα (π.χ. αμέσως μετά το μεσημεριανό φαγητό ή μισή ώρα μετά το φαγητό), πότε θα κάνει διάλειμμα από το διάβασμα του και πόσο θα διαρκέσει, πόση ώρα θα αφιερώσει για το κάθε μάθημα και με ποια σειρά θα τα διαβάσει.
• Η τόνωση του ηθικού του παιδιού είναι ένας πολύ σημαντικός παράγοντας που δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε. Είναι λογικό σε μαθήματα που νιώθει ότι δεν τα καταφέρνει να δυσκολεύεται, ακόμη και να αρνείται να συγκεντρωθεί. Τονώστε το ηθικό του παιδιού και ενισχύστε την αυτοεκτίμηση του. Βοηθήστε το να εμπιστευθεί τις ικανότητες του και να πιστέψει στον εαυτό του. Να θυμάστε πως η θετική σκέψη, η καλή διάθεση και η αισιόδοξη στάση είναι τα «μυστικά όπλα» κάθε γονιού.
• Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τις εργασίες του καθορίστε την ώρα και τη διάρκεια του διαλείμματος. Το διάλειμμα είναι απαραίτητο για το παιδί για να μπορέσει να ξεκουραστεί. Πρέπει όμως να πραγματοποιείται με συνέπεια, ανεξάρτητα από τις δικές σας υποχρεώσεις. Θα έχει συγκεκριμένη διάρκεια και το παιδί θα μπορεί να ξεκουραστεί, να φάει κάτι, να πιεί νερό και να συζητήσει κάτι μαζί σας.
• Δίνουμε κίνητρο στο παιδί. Όλα τα παραπάνω βοηθούν το παιδί στο διάβασμα του, αλλά ένας πολύ σημαντικός παράγοντας, ο οποίος επηρεάζει και εμάς τους ενήλικες, είναι το κίνητρο. Δώστε του το κατάλληλο κίνητρο, το οποίο βέβαια θα έχει ίση αξία με την προσπάθεια που έχει καταβάλλει.

Να θυμάστε:

• Μην τιμωρείτε το παιδί εάν δεν καταφέρει να συγκεντρωθεί στα μαθήματα του.
• Διατηρείστε ήπιους ρυθμούς στο σπίτι και αποφύγετε τους καβγάδες και τις εντάσεις.
• Ενθαρρύνετε και επαινέστε το παιδί με μέτρο. Το «Μπράβο» που θα ακούσει από εσάς θα πρέπει να το κερδίσει.
• Μην αγχώνετε το παιδί και μην του υπενθυμίζετε συνέχεια να προλάβει να ολοκληρώσει τις εργασίες του στην ώρα του. Το άγχος δεν βοηθά το παιδί.
• Αν παρά τις προσπάθειες σας το παιδί εξακολουθεί να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, δείτε πάλι το πρόγραμμα του και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζει. Σίγουρα κάτι σας έχει ξεφύγει.
• Προσπαθήστε να κινήσετε το ενδιαφέρον του παιδιού σε εργασίες /μαθήματα που δεν το ενδιαφέρουν ή το δυσκολεύουν.
• Μην διακόπτετε το παιδί από το διάβασμα του εάν δεν είναι η ώρα που κάνει το προγραμματισμένο του διάλειμμα.

• Γράφουμε μόνο στα Ελληνικά, όχι Greeklish - παρακαλούμε σεβαστείτε την ελληνική γλώσσα
• Δεν γράφουμε ολόκληρο το σχόλιο με ΚΕΦΑΛΑΙΑ.
• Αποφεύγουμε τις ύβρεις και τους απαξιωτικούς, ανυπόστατους ή προσβλητικούς χαρακτηρισμούς.
• Δεν υπάρχει περιορισμός στο μέγεθος του κειμένου, ωστόσο καλό θα ήταν να περιοριστείτε σε σύντομους σχολιασμούς.