Ατυπη προσφορά για την προμήθεια δέκα αντιαεροπορικών συστημάτων GBAD (Ground Based Air Defence) της γερμανικής εταιρείας Diehl ζήτησε, σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα, στο πλαίσιο της διερεύνησης όλων των διαθέσιμων λύσεων για τη δημιουργία της πολυστρωματικής αεράμυνας, του γνωστού «θόλου».
Πηγές με γνώση των διαδικασιών αναφέρουν στην «Κ» ότι η προσφορά παραδόθηκε στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία πριν από δέκα ημέρες, ενώ στο επόμενο χρονικό διάστημα η ελληνική πλευρά αναμένεται να ζητήσει και επίσημη ενημέρωση για τιμές και διαθεσιμότητα. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο αριθμός των δέκα συστημάτων προκύπτει ως απαίτηση της Αθήνας προκειμένου να καλυφθούν τα κενά από την αντικατάσταση των ρωσικής προέλευσης OSA και TOR-M1, τα οποία δεν υποστηρίζονται για μια σειρά από λόγους.
Στην πρόταση που έχει στα χέρια της η ηγεσία, αναφέρεται πως οι δέκα συστοιχίες IRIS-T SL πρόκειται να κοστίσουν περί τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ και οι χρόνοι παράδοσης που περιγράφονται, κυμαίνονται από 18 έως 36 μήνες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το σύστημα είναι συμβατό με τα βλήματα IRIS-T που υπάρχουν ήδη στο ελληνικό οπλοστάσιο, μέρος των οποίων κατασκευάζεται από την εγχώρια αμυντική βιομηχανία (ΕΑΣ, ΕΑΒ και IDE), ενώ το IRIS-T SL μπορεί να διασυνδεθεί τόσο με τους Patriot όσο και με τα υπόλοιπα συστήματα της ελληνικής αεράμυνας.
Μεικτή λύση
Για να καλύψει τις ανάγκες της αεράμυνας έναντι όλων των σύγχρονων απειλών, η Αθήνα φαίνεται ότι εξετάζει ένα μεικτό σχήμα αντιαεροπορικών όπλων που θα αποτελείται από τα ευρωπαϊκά συστήματα IRIS-T SL και τα ισραηλινά BARAK. Τα δύο συστήματα φαίνεται πως κερδίζουν έδαφος έναντι άλλων διαθέσιμων επιλογών, καθώς αμφότεροι οι κατασκευαστές (Diehl και IAI) συνεργάζονται με εταιρείες της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, καλύπτοντας μια από τις βασικές προϋποθέσεις που θέτει η ελληνική πλευρά. Πληροφορίες, πάντως, αναφέρουν ότι το κόστος για την προμήθεια του μεικτού στόλου αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 4 και 5 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Για να καλύψει μέρος της δαπάνης, η Αθήνα επεξεργάζεται τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να αντλήσει ευρωπαϊκούς πόρους από το σχέδιο ReArm EU για τον επανεξοπλισμό των κρατών-μελών. Ισχυρό επιχείρημα αποτελεί το γεγονός ότι το IRIS-T βρίσκεται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας ESSI (European Sky Shield Initiative), στην οποία συμμετέχει και η Ελλάδα και συμβαδίζει με την κοινή αμυντική πολιτική της Ενωσης. Αλλωστε, η δημιουργία ευρωπαϊκής αντιαεροπορικής «ασπίδας», πρόταση την οποία υπέβαλαν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ντόναλντ Τουσκ, τυγχάνει ευρείας αποδοχής από τις Βρυξέλλες και αναμένεται να αποτελέσει τον «οδικό χάρτη» για κοινές αμυντικές προμήθειες.
Σε κάθε περίπτωση, οι αποφάσεις για τα οπλικά συστήματα που θα συνθέτουν την πολυστρωματική αεράμυνα δεν αναμένεται να ληφθούν πριν το δεύτερο εξάμηνο του 2026 –είτε πρόκειται για διακρατική συμφωνία, είτε για διαγωνισμό– με την υλοποίηση του προγράμματος να τοποθετείται στα τέλη της δεκαετίας.
«Πράσινο φως» στο ΚΥΣΕΑ
Ο 12ετής Μακροπρόθεσμος Προγραμματισμός Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), μέρος του οποίου είναι και ο αντιαεροπορικός θόλος, πρόκειται να λάβει το πράσινο «φως» του ΚΥΣΕΑ που συνεδριάζει στις 12:00 το μεσημέρι της Τετάρτης, υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η έγκριση του κυβερνητικού οργάνου θα αφορά στον συνολικό σχεδιασμό και όχι σε επιμέρους προμήθειες συστημάτων και τυπικά αποτελεί το έναυσμα για την υλοποίηση του προγράμματος. Για κάθε αμυντικό σύστημα που περιλαμβάνει ο ΜΠΑΕ θα ακολουθηθεί η γνωστή διαδικασία της υποβολής προς έγκριση στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής και εν συνεχεία στο ΚΥΣΕΑ.