Ηλίας Μπέλλος
Με την τουριστική περίοδο να κορυφώνεται, κλιμακώνεται και το πλήθος των ταξιδιωτών που φιλοξενούνται σε βραχυχρόνιες μισθώσεις. Ο αριθμός των διαθέσιμων κρεβατιών σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης τύπου Airbnb εκτοξεύτηκε έτσι τον Ιούνιο σε νέο ιστορικό ρεκόρ. Το πλήθος των κλινών σε τέτοιου είδους δωμάτια φιλοξενίας ξεπερνάει πλέον κατά 166.146 τις διαθέσιμες κλίνες σε ξενοδοχεία.
Τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2025 καταγράφηκαν διαδοχικά ρεκόρ στον αριθμό διαθέσιμων κλινών βραχυχρόνιας μίσθωσης (1,038 εκατ. και 1,061 εκατ. αντίστοιχα), σημειώνοντας τις υψηλότερες τιμές από τον Ιανουάριο του 2019 οπότε και ξεκίνησαν να υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι σήμερα, με την αμέσως επόμενη υψηλότερη επίδοση να αφορά τον Αύγουστο του 2024 (1,023 εκατ.), δείχνουν τα στοιχεία που παραθέτει το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων INSETE.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΞΕΕ), που απεικονίζουν την κατάσταση στα τέλη του 2024, στην Ελλάδα σήμερα λειτουργούν 10.104 ξενοδοχεία όλων των κατηγοριών με συνολικά 447.363 δωμάτια και 894.854 κρεβάτια.
Σύμφωνα με τη Μονάδα Οικονομικής Ανάλυσης και Ερευνας της Eurobank, η σημαντική άνοδος του αριθμού των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης την περίοδο 2022-2024 κάλυψε, μαζί με τα καινούργια ξενοδοχεία, το έλλειμμα σε υποδομές για τη φιλοξενία των αυξημένων διεθνών τουριστικών αφίξεων. Ωστόσο τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης την τριετία 2022-2024 παρουσιάζουν κατά μέσον όρο χαμηλότερο ποσοστό πληρότητας (30,1%) και χαμηλότερη μέση διάρκεια παραμονής (3,7 ημέρες) συγκριτικά με τα ξενοδοχεία (56,1% και 4,0 ημέρες), επισημαίνει η Eurobank. Σε κάθε περίπτωση, την περίοδο 2018-2024 η Ελλάδα παρουσιάζει από τις υψηλότερες αυξήσεις στον συνολικό αριθμό διανυκτερεύσεων σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης (123,1%) μεταξύ ανταγωνιστικών αγορών (Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Κύπρος, Μάλτα, Πορτογαλία), με τις περισσότερες διανυκτερεύσεις (πάνω από οκτώ στις δέκα) να αφορούν ξένους τουρίστες.
Το τελευταίο δελτίο του INSETE αναφέρει ότι η εξέλιξη του αριθμού των καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 παρουσιάζει συνεχή άνοδο σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024, συνεχίζοντας την τάση που ξεκίνησε το 2023 και ενισχύθηκε το 2024. Το δεύτερο τρίμηνο ξεκίνησε επίσης θετικά, καθώς τον Απρίλιο καταγράφηκαν 228.000 καταλύματα, αυξημένα κατά 16.000 σε σχέση με τον Απρίλιο του 2024 (212 χιλιάδες). Τον Μάιο η αύξηση συνεχίστηκε με 236.000 καταλύματα, κατά 18.000 περισσότερα έναντι των 218.000 του Μαΐου 2024. Τέλος, τον Ιούνιο ο αριθμός των καταλυμάτων ανήλθε σε 242.000, καταγράφοντας νέα άνοδο 17.000 έναντι των 225.000 τον Ιούνιο του 2024. Η συνεχής αύξηση ενισχύει ακόμα περισσότερο την ανοδική δυναμική που διαμορφώθηκε από την αρχή του έτους.
Ο κλάδος υποστηρίζει πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας και συνεισφέρει μεταξύ 4,5% και 5,4% στο ΑΕΠ της χώρας, αναφέρει πρόσφατη έρευνα.
Η ανοδική πορεία στις διαθέσιμες κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης συνεχίζεται σταθερά και το πρώτο εξάμηνο του 2025, σε συνέχιση της θετικής εικόνας του 2024. Το δεύτερο τρίμηνο ξεκίνησε με ισχυρή άνοδο, με τον Απρίλιο να καταγράφει 1,008 εκατ. κλίνες, αυξημένες κατά 73.000 έναντι των 935.000 του Απριλίου 2024. Τον Μάιο οι διαθέσιμες κλίνες ήταν 1,038 εκατ., κατά 76.000 περισσότερες από τις 962.000 του Μαΐου 2024. Τον Ιούνιο, οι κλίνες αυξήθηκαν περαιτέρω σε 1,061 εκατ., σημειώνοντας αύξηση 70.000 σε σύγκριση με τις 991.000 τον Ιούνιο του 2024. Αξιοσημείωτο είναι πως το όριο του 1 εκατομμυρίου κλινών ξεπεράστηκε ήδη από τον Απρίλιο το 2025, αρκετά νωρίτερα σε σχέση με τον Ιούλιο το 2024, που αποτελεί και μήνα αιχμής για τον τουρισμό.
Εν τω μεταξύ, πρόσφατη έρευνα που πραγματοποίησε το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ) δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η συνεισφορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων στο ΑΕΠ της χώρας υπολογίζεται ότι κινήθηκε μεταξύ 4,5% και 5,4%, ή περίπου 3,25 δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας πάνω από 100.000 θέσεις εργασίας.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννης Χατζής, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην «Καθημερινή» σημείωσε ότι «η διεύρυνση των βραχυχρόνιων μισθώσεων χωρίς θεσμικό έλεγχο και με ελλιπή ρύθμιση δημιουργεί πολλαπλές επιπτώσεις τόσο στην τουριστική αγορά όσο και στην κοινωνική συνοχή». «Η διεθνής εμπειρία, και ιδίως η περίπτωση της Ισπανίας, δείχνει ότι η υπέρμετρη εξάπλωση τέτοιων δραστηριοτήτων χωρίς ουσιαστικό θεσμικό φρένο οδηγεί σε εκτόξευση των τιμών κατοικίας, αλλοίωση της κοινωνικής δομής, τουριστοφοβία και υποβάθμιση του βιώσιμου τουριστικού μοντέλου».
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, υπογραμμίζει η Eurobank στη μελέτη της, «πρέπει να επιστρέψουν στον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν: την οικονομία διαμοιρασμού, ήτοι κατοικίες τις οποίες οι ιδιοκτήτες τους τις χρησιμοποιούν οι ίδιοι και τις υπενοικιάζουν για λίγες ημέρες, όταν δεν τις χρησιμοποιούν». «Μια κατοικία η οποία ενοικιάζεται για 10 ή 11 μήνες αποτελεί κανονική οικονομική δραστηριότητα και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοια». Ειδάλλως, «επωφελούνται από φορολογικό και κανονιστικό αρμπιτράζ έναντι των ξενοδοχείων, νοθεύοντας τον ανταγωνισμό». Επιπλέον, αυτή η πρακτική δίδει πολύ ισχυρό κίνητρο εκτός σχεδίου δόμησης, υποβαθμίζοντας το τοπίο. Η δε χρήση οικιστικών ακινήτων για εμπορικούς σκοπούς μπορεί να οξύνει το στεγαστικό, τονίζει η Eurobank.
Οσον αφορά το στεγαστικό πρόβλημα, για το οποίο ενοχοποιείται μεταξύ άλλων και η δραστηριότητα των τουριστικών μισθώσεων, μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών έδειξε ότι είναι μικρή μόνον η επίδρασή της, εκτιμώντας ότι ο βασικός λόγος για τα υψηλά ενοίκια είναι τα κλειστά σπίτια και όχι το Αirbnb.