Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή και τη συζήτηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, έχει ανοίξει στα γεμάτα στην περιοχή μας το ζήτημα της ανάπτυξης, με διαξιφισμούς για τα διάφορα αναπτυξιακά μοντέλα, την φέρουσα ικανότητα κ.λπ.
Στο πλαίσιο αυτό εκδόθηκε από την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Ν. Αιγαίου ένα ψήφισμα ενάντια στις «στρατηγικές επενδύσεις», τα αιτήματα του οποίου συνδιαμορφώθηκαν και με την παρέμβαση της Λαϊκής Συσπείρωσης με την προσθήκη του αιτήματος για την ακύρωση του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τις στρατηγικές επενδύσεις.
Στο σύνολο του πρόκειται για ένα κείμενο με σωστές διαπιστώσεις όσον αφορά τις συνέπειες αυτών των επενδύσεων που αφορούν στην αλλοίωση του μοναδικού φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος των νησιών, στην εξάντληση των φυσικών πόρων και τον κορεσμό των υπαρχόντων υποδομών, στην υποβάθμιση του εδάφους και στο ότι γίνονται οι τοπικές κοινωνίες ξένες στον τόπο τους.
Το βασικό όμως που δεν αναφέρεται στο ψήφισμα, που ήρθε για συζήτηση και στο Δημοτικό Συμβούλιο την Παρασκευή 06/02, είναι οι αιτίες. Το γιατί και από ποιους θεσμοθετήθηκε το καθεστώς των «στρατηγικών επενδύσεων» και ποιοι το υλοποίησαν;
Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα
Γιατί φέρνουν τώρα δημοτικές αρχές που όλα αυτά τα χρόνια υιοθέτησαν και υλοποίησαν σε τοπικό επίπεδο ακριβώς αυτά τα αναπτυξιακά προστάγματα, τέτοια ψηφίσματα ενάντια στις «στρατηγικές επενδύσεις»; Αυτοί που λοιδορούσαν τις οργανώσεις του ΚΚΕ και τις παρατάξεις της Λαϊκής Συσπείρωσης στα νησιά μας που κρούουν εδώ και χρόνια τον κώδωνα του κινδύνου.
Η απάντηση είναι τόσο απλή όσο και κυνική. Γιατί, τα τελευταία χρόνια έχει ανοίξει και η «αγορά του εξωτερικού» και τα μέχρι πρότινος μεγάλα -επενδυτικά - ψάρια κινδυνεύουν να φαγωθούν από τα ακόμη μεγαλύτερα.
«Ήρθες πάλι πίσω σαν τον δολοφόνο…»
Οι «στρατηγικές επενδύσεις» δεν είναι καινούργιο φρούτο. Θεσμοθετήθηκαν για πρώτη φορά το 2010 με τον Ν. 3894/10 (ΠΑΣΟΚ) και από εκεί και πέρα κάθε κυβέρνηση έχει βάλει το λιθαράκι της στο τερατούργημα αυτό. Ενδεικτικά: Ν. 4146/13 (ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΔΗΜΑΡ), Ν. 4608/19 (ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ) και Ν. 4864/21 (ΝΔ). Άρα υπάρχουν συγκεκριμένες και ονομαστικές ευθύνες για την ύπαρξη του καθεστώτος των «στρατηγικών επενδύσεων». Είναι οι κυβερνήσεις και τα κόμματα που, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, μέλη όλων των υπόλοιπων παρατάξεων στο Δημοτικό Συμβούλιο έχουν στηρίξει ή/και στηρίζουν από διάφορα πόστα.
Πολιτική υποκρισία και κοροϊδία, για μια ακόμη φορά εντός του ΔΣ, όταν έρχονται οι ίδιοι άνθρωποι που όταν ψηφίζονταν αυτοί οι νόμοι είτε αδιαφορούσαν είτε χειροκροτούσαν – σίγουρα δεν αντιδρούσαν – και ζητάνε τώρα την κατάργηση τους ή τον μετριασμό των αποτελεσμάτων τους.
Νυν υπέρ πάντων το κέρδος
Όσον αφορά το να έχουν λόγο τα Δημοτικά Συμβούλια για τις επενδύσεις, είναι μια ωραία ευχή και τίποτα άλλο στο πλαίσιο του καπιταλισμού, όπου το κέρδος των κεφαλαιοκρατών είναι ο απόλυτος νόμος και όλα υποτάσσονται σε αυτόν τον σκοπό.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της φαραωνικής επένδυσης «Myconos Project» στη γειτονική Μύκονο, στο οποίο είχε αναφερθεί η Λαϊκή Συσπείρωση στο Δημοτικό Συμβούλιο με ανακοίνωση του επικεφαλής της το 2019, όταν η ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Μυκόνου για μη υλοποίηση της επένδυσης, ανατράπηκε στη συνέχεια από τη θετική απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, υπό κυβερνητικούς πανηγυρισμούς. Η Δημοκρατία δεν έχει αδιέξοδα, είναι γνωστό αυτό.
Τέλος, πολύ κουβέντα γίνεται και για την «φέρουσα ικανότητα», ως παράγοντα ανάσχεσης του λεγόμενου «υπερτουρισμού» και της «ανεξέλεγκτης» ανάπτυξης. Φούμαρα! Τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο την επιτρεπόμενη χωροταξία τον έχουν οι προβλέψεις του Ειδικού Χωροταξικού για τον Τουρισμό, βάσει των οποίων δίνεται το «πράσινο φως» για επενδύσεις σε τετράστερα και πεντάστερα ξενοδοχεία, σε τουριστικά χωριά κ.ο.κ. ακόμα και σε προστατευόμενες περιοχές και μικρά νησιά. Αξίζει να αναρωτηθεί κάποιος, πως γίνεται να υπάρχει «υπερτουρισμός» τη στιγμή που 1 στους 2 κατοίκους της χώρας δεν μπορεί να πάει ούτε μια μέρα διακοπές.
Οι «στρατηγικές επενδύσεις» δεν είναι μια παραφωνία του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης.
Το ερώτημα σήμερα δεν μπορεί να είναι «εντατική ή ήπια ανάπτυξη». Το ερώτημα σήμερα είναι ανάπτυξη για ποιον; Η καθημερινότητα δείχνει πως καπιταλιστική ανάπτυξη και λαϊκές ανάγκες όχι μόνο δεν συναντιούνται, αλλά όπως έδειξαν, πρόσφατα τα 5 απανθρακωμένα πτώματα των εργατριών στα Τρίκαλα που «θυσιάστηκαν» στον βωμό των κερδών του στρατηγικού «fast - track» επενδυτή.
Η υπεράσπιση των νησιών μας και πολύ περισσότερο των κατοίκων τους, δεν μπορεί να γίνει με μια κάλπικη σύγκρουση με τα συμπτώματα των εφαρμοζόμενων πολιτικών, αλλά με τις αιτίες τους, με τον ίδιο τον καπιταλιστικό τρόπο ανάπτυξης.
Καμία ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να υπάρχει όσο η γη είναι εμπόρευμα. Καμία προστασία της ανθρώπινης ζωής δεν μπορεί να υπάρχει όσο ο άνθρωπος είναι εμπόρευμα.
Σ’ έναν κόσμο που φλέγεται, το δίλημμα είναι ξεκάθαρο: «ή τα κέρδη τους ή οι ζωές μας!»