Σταύρος Ιωαννίδης
Ο ισραηλινός στρατός έχει ενσωματώσει πλήρως εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης στο επιθετικό και αμυντικό του δόγμα, παραδέχονται για πρώτη φορά ανοιχτά αξιωματούχοι των IDF. Αν και η χρήση ΑΙ σε στρατιωτικές εφαρμογές δεν είναι κάτι νέο –εξάλλου οι περισσότερες τεχνολογικές καινοτομίες δοκιμάζονται σε πεδία πολεμικών επιχειρήσεων αρκετά χρόνια πριν γίνουν διαθέσιμες στο ευρύ κοινό–, ωστόσο οι Ισραηλινοί αναδιαμορφώνουν τον τρόπο που διεξάγεται ο πόλεμος τόσο στο πεδίο όσο και σε επίπεδο πληροφοριών.
Χάρη σε ένα δίκτυο εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που συλλέγει και αναλύει δεδομένα με πρωτοφανή ταχύτητα, τα οποία στη συνέχεια αξιοποιούνται στην κατάρτιση επιχειρησιακών σχεδίων, οι IDF δημιούργησαν μία διαλειτουργική υποδομή που είναι διαθέσιμη στις χερσαίες δυνάμεις, στην αεροπορία και στο ναυτικό.
Την ίδια «αρχιτεκτονική» αναμένεται να έχει και ο ελληνικός αντιαεροπορικός θόλος, γνωστός ως «Ασπίδα του Αχιλλέα», που θα αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για τη βέλτιστη αντιμετώπιση των εναέριων στόχων.
Πρώτη φορά στον πόλεμο της Γάζας
Η καρδιά του δικτύου ονομάζεται «Operational Data & AI Factory». Είναι ένα μωσαϊκό από αισθητήρες και εφαρμογές ΑΙ που επεξεργάζονται τεράστιους όγκους δεδομένων, μεταξύ των οποίων βίντεο, κείμενα και ηχογραφήσεις, τα οποία χρησιμοποιούνται στη σύνθεση της τακτικής εικόνας. Το σύστημα βοηθάει στην ταχύτερη λήψη αποφάσεων και την κατάρτιση επιθετικών και αμυντικών σχεδίων για όλους τους κλάδους του στρατού και σε όλα τα μέτωπα που μάχονται οι ισραηλινές δυνάμεις. Σύμφωνα με αξιωματούχους των IDF, η συγκεκριμένη υποδομή χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στον πόλεμο της Γάζας, ως ένα ενιαίο δίκτυο συλλογής πληροφοριών που ενίσχυε την άμυνα των στρατευμάτων απέναντι στις επιθέσεις της Χαμάς, και πλέον αποτελεί βασικό εργαλείο για τις επιχειρήσεις των Ισραηλινών, αμυντικές και επιθετικές, στο Ιράν και στον νότιο Λίβανο.
Το «AI Factory» έχει ενσωματωθεί και στη διάταξη των ισραηλινών μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα να καταγράφει στόχους και αντικείμενα ενδιαφέροντος από τα οπτικά μέσα των drones και στη συνέχεια να τα αποτυπώνει με τρομακτική ακρίβεια σε χάρτη, ο οποίος είναι διαθέσιμος σε όλα τα στοιχεία του ισραηλινού στρατού. Αλλά και η αεροπορία χρησιμοποιεί την εφαρμογή για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση συγχρονισμένων επιδρομών στο Ιράν, ενώ στον Λίβανο το σύστημα αναλύει δεδομένα από κάμερες ασφαλείας, εντοπίζοντας πρόσωπα και αντικείμενα που θα μπορούσαν να συνιστούν απειλή.
Η πιο εντυπωσιακή, ίσως, εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζεται στον «πόλεμο» των πληροφοριών
Οι Ισραηλινοί έχουν ενσωματώσει εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και στη διεύθυνση εσωτερικού μετώπου, η οποία είναι υπεύθυνη για την προειδοποίηση του άμαχου πληθυσμού και την άμυνα απέναντι σε επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους, ρουκέτες και drones. Επιπλέον, οι διασώστες έχουν πρόσβαση στην υποδομή, ώστε να ενημερώνονται για τις περιοχές όπου σημειώνονται τα πλήγματα και να σπεύδουν ταχύτερα.
Η πιο εντυπωσιακή, ίσως, εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης εντοπίζεται στον «πόλεμο» των πληροφοριών. Οι μυστικές υπηρεσίες του Ισραήλ αξιοποιώντας εργαλεία ΑΙ κατάφεραν να εντοπίσουν και να εξοντώσουν τον ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, καθώς και αρκετούς από τους κορυφαίους αξιωματούχους του καθεστώτος, καταγράφοντας τις κινήσεις τους σε πραγματικό χρόνο μέσα από κάμερες κυκλοφορίες, δορυφορικές απεικονίσεις και φωνητικά δεδομένα.
Ελληνικό ενδιαφέρον
Η Αθήνα ετοιμάζεται να κάνει το μεγάλο βήμα προς την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης σε στρατιωτικές εφαρμογές, ξεκινώντας από την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Τα ισραηλινής προέλευσης αντιαεροπορικά συστήματα που πρόκειται να προμηθευτεί η Ελλάδα θα είναι εξοπλισμένα και διασυνδεδεμένα με λογισμικό που θα εντοπίζει τους στόχους, θα προτεραιοποιεί τις απειλές και θα επιλέγει τον ιδανικό τρόπο για την αντιμετώπισή τους, είτε με κινητικά μέσα (hard kill) είτε μέσω ηλεκτρονικών παρεμβολών (soft kill).
Η ελληνική πλευρά, μάλιστα, έχει ζητήσει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα για όλα τα συστήματα που πρόκειται να αποκτήσει από το Ισραήλ, ώστε να αναπτύξει το δικό της λογισμικό ΑΙ, ενώ εγχώριας προέλευσης θα είναι και το κέντρο διοίκησης και ελέγχου C2, στο οποίο θα ενσωματωθούν όλα τα συστήματα και οι πλατφόρμες (εναέριες, επίγειες, θαλάσσιες και υποθαλάσσιες) που θα συνθέτουν την «Ασπίδα του Αχιλλέα».