Η πολιτική της εντεινόμενης εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης στη διαχείριση των απορριμμάτων, που απογειώθηκε με τη συγκρότηση του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου Α.Ε., είναι αυτή που συσσώρευσε, και συνεχίζει να συσσωρεύει, την «καύσιμη ύλη» που κατακαίει το περιβάλλον όπως και την ασφάλεια και υγεία των νησιωτών. Είναι αυτή επίσης, που τσουρουφλίζει την τσέπη μας με τις υπέρογκες συνδρομές προς τον φορέα που καλούνται να πληρώνουν οι Δήμοι και καταλήγουν τελικά να χρεώνονται στα δημοτικά τέλη.
Δεν ήταν καθόλου τυχαίο πως η Λαϊκή Συσπείρωση είχε χαρακτηρίσει εξαρχής, τη συγκρότηση του ΦΟΔΣΑ Α.Ε., ως τον «Δούρειο Ίππο» της ιδιωτικοποίησης. Έξι χρόνια μετά η κατάσταση στους ΧΥΤ των νησιών, παρόλα τα εκατομμύρια που έχουν καταβληθεί από τους Δήμους, παραμένει επιεικώς προβληματική.
Τη στιγμή που ο Δήμαρχος Πάρου, προσήχθη με χειροπέδες (!!!) στα δικαστήρια της Σύρου, ως υπεύθυνος για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ του νησιού, προξενεί τουλάχιστον προβληματισμό ότι κανείς εκπρόσωπος του ΦΟΔΣΑ Α.Ε. που όντως διαχειρίζεται τον χώρο τα τελευταία 5 χρόνια, δεν κλήθηκε από τις αρχές για να δώσει εξηγήσεις.
Λειτούργησαν τα συστήματα πυρασφάλειας του χώρου; Ποιος έλεγχε τι υλικά μεταφέρονταν και αποθηκεύονταν στον ΧΥΤΑ; Πόσοι εργαζόμενοι και με ποιο καθεστώς εργασίας εργάζονται στον χώρο;
Αυτά είναι ερωτήματα που ισχύουν για κάθε ΧΥΤ της περιοχής. Αντίστοιχα, στη φωτιά του ΧΥΤΑ της Σύρου τον περασμένο Οκτώβρη, τα συστήματα πυρασφάλειας του χώρου δεν λειτούργησαν.
Οι τέσσερις πυρκαγιές μέσα στον Ιούλιο σε χώρους εναπόθεσης απορριμμάτων και ΧΥΤΑ, οι καταγγελίες των σωματείων εργαζομένων δήμων των Κυκλάδων για τις επικίνδυνες συνθήκες εργασίας, τις ελλείψεις και τις ανεπάρκειες στους ΧΥΤΑ, απεικονίζουν μια πολύ ζοφερή πραγματικότητα.
Μπορεί ο ΦΟΔΣΑ Α.Ε. να είναι η «αιχμή του δόρατος» της εμπορευματοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων, δεν είναι όμως ο μόνος υπαίτιος. Ευθύνες έχουν και όσοι αιρετοί αποδέχονται και εφαρμόζουν αυτές τις πολιτικές.
Στο προηγούμενο συνέδριο της ΠΕΔ, όλοι μιλούσαν για τα νησιά ως το «φωτεινό παράδειγμα» διαχείρισης απορριμμάτων και κόμπαζαν για τις πρωτιές στην ανακύκλωση…
Είναι αυτή η αλήθεια όμως; Υπάρχει ολοκληρωμένη και ασφαλής διαχείριση απορριμμάτων; Λειτουργεί τελικά η ανακύκλωση στα νησιά μας;
Εδώ και 2 χρόνια, έχει γίνει αναγκαστικός ο καθαρισμός των οικοπέδων μπροστά στην αντιπυρική περίοδο. Όμως καμία πρόνοια δεν υπάρχει από το κεντρικό κράτος για την εξασφάλιση της ασφαλούς απόθεσης των υλικών που προκύπτουν από τον καθαρισμό, καθώς στα νησιά του Νότιου Αιγαίου δεν υπάρχει ούτε ένα λειτουργικό «πράσινο σημείο» για την απόθεση των υλικών αυτών. Ως εκ τούτου, τα υλικά αυτά (καύσιμη ύλη) καταλήγουν τελικά σε ρέματα, αλάνες ή σε ΧΥΤ, με ότι κινδύνους αυτό συνεπάγεται.
Η αποκομιδή και διαχείριση των απορριμμάτων σε ένα νησί είναι ένα «κουβάρι» μεταξύ αναδόχων – εργολάβων, δήμου που συχνά συνοδεύεται με καθυστερήσεις στις αναθέσεις για διάφορους λόγους (υποστελέχωση υπηρεσιών, ενστάσεις κοκ), με αποτέλεσμα αυτή τελικά να γίνεται ακριβότερα και με χειρότερους όρους.
Αυτά είναι κάποια από τα αποτελέσματα των κεντρικών πολιτικών ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων, όπως αυτές εκφράζονται και εφαρμόζονται στα νησιά μας. Η μήτρα των προβλημάτων που ζούμε καθημερινά.
Και όμως ακόμη και τώρα, πάνω στα αποκαΐδια της Πάρου, ακούγεται έντονα πως εξυφαίνονται σχεδία περεταίρω εμπορευματοποίησης της διαχείρισης των απορριμμάτων και της αποκομιδής, αξιοποιώντας τη διαχρονική και εντεινόμενη υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση των δήμων.
Σύγκρουση με την πολιτική που παραδίδει την ανακύκλωση και τη διαχείριση των απορριμμάτων στα επιχειρηματικά συμφέροντα
Άμεση πρόνοια, με ευθύνη του κεντρικού κράτους για την λύση του προβλήματος των απορριμμάτων στο νησί της Πάρου μετά την καταστροφή του ΧΥΤΑ.
Διαχείριση απορριμμάτων με σεβασμό στον άνθρωπο και το περιβάλλον με κίνητρο το κέρδος δεν μπορεί να γίνει. Αυτό μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο από έναν ενιαίο δημόσιο κρατικό φορέα, χωρίς καμία επιπλέον επιβάρυνση των λαϊκών στρωμάτων, είτε μέσα από τα ανταποδοτικά τέλη είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο, όπως το χαράτσι ταφής, το «πληρώνω όσο πετάω» και μια σειρά άλλα φοροληστρικά εργαλεία. Εξασφάλιση όλων των απαραίτητων μέσων και υποδομών στους δήμους για πολιτικές μείωσης της παραγωγής απορριμμάτων, για διαλογή στην πηγή, ανακύκλωση, κομποστοποίηση, για δίκαιη και τεκμηριωμένη χωροθέτηση των απαιτούμενων υποδομών με σεβασμό στο περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.