Ο μεγάλος ερμηνευτής μιλάει στο Syros Today με αφορμή τη μεγάλη συναυλία στην Πλατεία Μιαούλη την Κυριακή, 30 Αυγούστου.
Το ρεμπέτικο βρίσκεται στην καρδιά της καριέρας και της δισκογραφίας του Γιώργου Νταλάρα: «50 Χρόνια Ρεμπέτικο Τραγούδι», «Ρεμπέτικα της Κατοχής», «Αφιέρωμα στον Μάρκο Βαμβακάρη», «Αφιέρωμα στον Βασίλη Τσιτσάνη», «Τραγούδια με ουσίες…» και τόσες άλλες μεγάλες στιγμές. Αυτή την Κυριακή, μετά από μία θριαμβευτική πορεία στην Ευρώπη, η μουσική παράσταση «Γιώργος Νταλάρας - Ρεμπέτικο» έρχεται στην Ερμούπολη, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ρεμπέτικου Σύρου. Λίγο πριν τη συναυλία, ο αγαπημένος μας τραγουδιστής κάνει ένα διάλειμμα από τις πρόβες για μια κουβέντα με το Syros Today.
Συνέντευξη στον Ηρακλή Οικονόμου
Η συναυλία σας εντάσσεται στον εορτασμό των 200 χρόνων από την ίδρυσή της Ερμούπολης. Ποιες είναι οι πρώτες σκέψεις σας για αυτή την πόλη και για αυτή την επέτειο;
Αισθάνομαι την Ερμούπολη, την Σύρο, σαν δικό μου τόπο. Με αυτή τη συναυλία συμμετέχουμε στον εορτασμό μιας ξεχωριστής πόλης. Κι αυτό το θεωρώ τιμή και υποχρέωση μαζί. Η Ερμούπολη έχει μια μεγάλη παράδοση και μια μεγάλη ιστορία. Στις τέχνες, στη ναυτιλία, στο εμπόριο, στη βιομηχανία αλλά και στη σπάνια αρχιτεκτονική. Μια πόλη που αναπτύχθηκε από τους γηγενείς κατοίκους της κι από τους διωγμένους, τους κυνηγημένους της Επανάστασης του 1821 από την Κάσο, τα Ψαρά, τη Χίο κι αργότερα κι από τους κατατρεγμένους πρόσφυγες από την Σμύρνη και το Αιβαλί. Αντικρύζοντας στη Σύρα ένα σπίτι, είτε είναι ένα παλιό αρχοντικό είτε μια ταπεινή κατοικία στα χωριά, ακούς τα γέλια από τις γιορτές, τις χαρές και τις λύπες των ανθρώπων. Κάθε γωνιά της είναι ζωντανά κύτταρα που μαρτυρούν τη ζωή τους. Μια πόλη - κράμα πολιτισμών που άντεξε και κοιτάζει στο μέλλον με αισιοδοξία. Εάν υπάρχει κάτι να ευχηθώ στην αγαπημένη μας Ερμούπολη είναι να μην χάσει όλα αυτά τα στοιχεία που την κράτησαν ζωντανή και μοναδική.
Πώς πρωτοήρθατε σε επαφή με την Ερμούπολη; Και τι σας ώθησε ώστε να αναπτύξετε μια τόσο έντονη σχέση μαζί της και με τη Σύρο συνολικά;
Την ερωτεύτηκα κεραυνοβόλα σε ένα ταξίδι προς την Σαντορίνη με την Άννα (σ.σ.: Νταλάρα). Μόλις αντίκρυσα τους δυο λόφους της είπα «Ώπα! Εδώ κατεβαίνουμε». Αυτό ήταν. Πάνω από 40 χρόνια είναι η σχέση μου με την πόλη και το νησί. Η μαμά της Άννας ήταν από εδώ. Δεν αισθάνθηκα ξένος και με χαρά και περηφάνια λέω πως εκτός από Πειραιώτης είμαι και Συριανός. Μας τίμησαν οι άνθρωποι εδώ με την φιλία τους, την αγάπη τους και μας έκαναν επίτιμους δημότες. Την Ερμούπολη την αγαπά όλη η οικογένειά μας, η Άννα πρώτα απ' όλα που είναι η πατρίδα της, η κόρη μας η Γιωργιάννα και τώρα και τα εγγόνια μας. Είναι για μένα ένα καταφύγιο – καταφυγή. Είναι ο τόπος μου, η χαρά μου.
Δύο κορυφαία «τέκνα» της Σύρου είναι ο Μάρκος Βαμβακάρης και ο Μάνος Ελευθερίου. Το «Αφιέρωμα στον Μάρκο Βαμβακάρη» από τον Σεπτέμβρη του 2002 είναι ένας σημαντικός δίσκος από πλευράς ερμηνειών, ήχου και ενορχήστρωσης. Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν σκέφτεστε τον Πατριάρχη του ρεμπέτικου;
Τον Μάρκο τον έχω γνωρίσει προσωπικά και ήμουν φίλος με τα παιδιά του. Κι έχω και τα εύσημά του όταν με άκουσε να τραγουδώ τον Κάβουρα. Είναι ο Πατριάρχης του ρεμπέτικου, ο άνθρωπος από τον οποίο ξεκίνησε, και θεωρείται ο θεμελιωτής του. Μεγάλωσε με τα ακούσματα του σμυρνέικου, γνώριζε την παράδοση, έγραψε απλές καθημερινές ιστορίες κι έδωσε φωνή στους ανθρώπους του περιθωρίου.
Σχέση αμοιβαίας αγάπης και βαθιάς εκτίμησης σας συνέδεε και με τον Μάνο Ελευθερίου, τον άλλο «πρεσβευτή» της Ερμούπολης. Μου είχε κάνει εντύπωση η αναφορά σας ότι «ήταν άνθρωπος της οικογένειάς μου ο Μάνος». Τι σας λείπει από αυτόν και τι «πάντα κάτι μένει» από την κληρονομιά του;
Ο Μάνος είναι η οικογένειά μου. Ήταν μαζί μας στις γιορτές μας, στις χαρές μας, στις λύπες μας. Ήταν ο λόγος και η παρουσία του. Στάθηκε δίπλα μας προστάτης και ένας δάσκαλος που δεν μας μάλωσε ποτέ... Ο Μάνος μου έδωσε «ατράνταχτη περιουσία» όπως λέμε στη Σύρο, όχι μόνο τα τραγούδια του αλλά και την φιλία του. Η προσωπικότητά του περιείχε τον ιστορικό, τον ποιητή, τον φιλόσοφο και πάνω απ' όλα τον φίλο. Κι αν έφυγε μένουν πάντα τα τραγούδια του, τα βιβλία του, τα κείμενά του, οι αφηγήσεις του. Είναι οδηγός όλα αυτά για όποιον θέλει να δει πέρα από τις λέξεις. Ο Μάνος μού λείπει πολύ. Είχαμε καθημερινή επικοινωνία. Θα το ξαναπώ. Πέρα από την τεράστια προσωπικότητα και την προσφορά του, ήταν για μένα οικογένεια.
Βασική μέριμνα στην καριέρα σας υπήρξε η ανάδειξη νέων δημιουργών και ερμηνευτών. Στη συναυλία στην Ερμούπολη θα έχετε πλάι σας τρεις καλλιτέχνες της νεότερης γενιάς – Ασπασία Στρατηγού, Βασίλης Κορακάκης, Ανατολή Μαργιόλα - και θα ήθελα λίγα δικά σας λόγια για την καθεμιά και τον καθένα.
Η Ασπασία είναι μια πολύ σπουδαία λαϊκή τραγουδίστρια. Ένα μεγάλο ταλέντο. Ο Βασίλης δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι εξαιρετικός μουσικός και ξεχωριστός τραγουδιστής. Δεν χρειάζεται άλλωστε να πω πολλά λόγια, γιατί και μόνο που γυρίζουμε όλο τον κόσμο μαζί για χρόνια, αυτό δείχνει την αγάπη μου. Η Ανατολή είναι κι αυτή σπουδαία τραγουδίστρια, έχει βαθιές γνώσεις και το ηχόχρωμά της υποστηρίζει απόλυτα αυτά τα τραγούδια.
Ξέρουμε όλοι τον ερμηνευτή Νταλάρα, αλλά υπάρχει κι ένας τεράστιος μουσικός Νταλάρας. Κιθάρα, μπουζούκι, μπαγλαμάς, τζουράς, ούτι… Ποιο σαράκι σας έτρωγε με τα μουσικά όργανα; Και πόσο σας βοήθησε ως ερμηνευτή η ιδιότητα του οργανοπαίκτη;
Όχι και τεράστιος! Ένας μουσικός είμαι που παλεύει με τα όργανα, προσπαθεί ακόμη να μάθει καινούργια πράγματα και να εξελιχθεί. Δεν θα μπορούσα να τραγουδάω αν δεν έπαιζα. Γι’ αυτό λέω συνέχεια στους καινούργιους συναδέλφους πως ένας τραγουδιστής οφείλει να είναι μουσικός. Τα όργανα είναι μεγάλη αγάπη και μεράκι. Ο τίτλος που ανταποκρίνεται σε αυτό που είναι ο Νταλάρας είναι η λέξη «μουσικός». Αυτή είναι η ουσία και η αλήθεια μου. Όταν φτάνεις στο σημείο να ματώσουν τα δάχτυλά σου πάνω στις χορδές της κιθάρας τότε καταλαβαίνεις το νόημα.
