Δεκάδες χιλιάδες χταπόδια απελευθερώνονται στη θάλασσα με στόχο να αντιμετωπίσουν τα μπλε καβούρια, τα οποία έχουν πολλαπλασιαστεί στα ιταλικά νερά από τότε που εισήχθησαν κατά λάθος, πριν από δεκαετίες.
Τα εντυπωσιακά καρκινοειδή με τις χαρακτηριστικές μπλε δαγκάνες προκαλούν σημαντικές ζημιές στις παράκτιες οικονομίες, σκίζοντας τα δίχτυα των ψαράδων και καταβροχθίζοντας μύδια και κυδώνια με μεγάλη εμπορική αξία.
Oι ζημιές εκτιμώνται μέχρι σήμερα σε 200 εκατ. ευρώ.
130.000 νεογέννητα χταπόδια στη Μεσόγειο
Τα μπλε καβούρια, που ζυγίζουν περίπου 900 γραμμάρια, έχουν ελάχιστους φυσικούς θηρευτές, ωστόσο οι Ιταλοί επιστήμονες 'όπως αναφέρει η Telegraph απελευθέρωσαν 130.000 νεογέννητα κοινά χταπόδια, με την ελπίδα ότι, όταν ενηλικιωθούν, θα αρχίσουν να κυνηγούν και να τρώνε τα μπλε καβούρια.
Τα χταπόδια απελευθερώθηκαν στα ανοιχτά των παραθαλάσσιων πόλεων Ριτσόνε και Τσεζενάτικο, στην Αδριατική, οι οποίες έχουν πληγεί ιδιαίτερα από την εξάπλωση του καβουριού. Το είδος κατάγεται από τον Ατλαντικό, αλλά έχει βρει πλέον νέο βιότοπο στη Μεσόγειο.
Τα μικρά χταπόδια εκτράφηκαν σε εργαστήρια και στη συνέχεια αφέθηκαν στη θάλασσα. Όταν ενηλικιωθούν, εκτιμάται ότι θα μπορούν να πιάνουν και να καταναλώνουν έως και τέσσερα καβούρια την ημέρα.
«Είναι ένας θηρευτής που μπορεί να συμβάλει στον έλεγχο του πληθυσμού των μπλε καβουριών», δήλωσε ο δρ Ολιβιέρο Μορντέντι, επιστήμονας του Πανεπιστημίου της Μπολόνια, ο οποίος συντονίζει το πρόγραμμα «Octo-Blu» μαζί με την περιφερειακή κυβέρνηση της Εμίλια-Ρομάνια.
Τα καταφύγια των χταποδιών
Οι επιστήμονες έχουν δημιουργήσει τεχνητά καταφύγια στον βυθό, ώστε να προσφέρουν στα χταπόδια κάποια προστασία καθώς μεγαλώνουν μέχρι να φτάσουν στην ενηλικίωση.
Ο Αντόνιο Καζαλίνι, ειδικός στην υδατοκαλλιέργεια από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, δήλωσε: «Επιλέξαμε το χταπόδι επειδή στη φύση είναι ένας εξαιρετικά αποτελεσματικός θηρευτής καρκινοειδών».
Τα 130.000 μικρά χταπόδια αποτελούν μόνο την αρχή. Καθώς οι επιστήμονες θα εκτρέφουν περισσότερα στα εργαστήρια, θα απελευθερώνουν ολοένα και μεγαλύτερους αριθμούς στη θάλασσα.
Ο Αλέσιο Μάμι, αρμόδιος για τη γεωργία και την αλιεία στην Εμίλια-Ρομάνια, δήλωσε: «Το μπλε καβούρι δεν είναι απλώς ένα χωροκατακτητικό είδος· αποτελεί μία από τις σοβαρότερες κρίσεις που έχουν πλήξει τα νερά μας».
Σε ορισμένες περιοχές, τα καβούρια έχουν καταστρέψει έως και το 70% της παραγωγής κυδωνιών, όπως είπε, προσθέτοντας: «Η διάσωση του αλιευτικού τομέα αποτελεί για εμάς επείγουσα προτεραιότητα».
Ωστόσο, δεν είναι ακόμη βέβαιο ότι ο «στρατός» των χταποδιών θα είναι αποτελεσματικός — κυρίως επειδή το ποσοστό θνησιμότητας των νεοεκκολαφθεισών προνυμφών αγγίζει το 99%.
Οι ειδικοί, πάντως, επιμένουν ότι ακόμη και έτσι μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο.
Ο δρ Μορντέντι εξηγεί: «Αν ένα και μόνο χταπόδι φάει ένα θηλυκό μπλε καβούρι, πρέπει να θυμόμαστε ότι το καβούρι αυτό μπορεί να έχει γεννήσει 1,5 εκατομμύριο αυγά, ακόμη και δύο εκατομμύρια».
Οι ερευνητές έχουν ήδη απελευθερώσει περισσότερες από 100.000 προνύμφες χταποδιών στην Αδριατική, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν την εξάπλωση των χωροκατακτητικών μπλε καβουριών.
Τα μπλε καβούρια έχουν πολλαπλασιαστεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε ορισμένες επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας στην Εμίλια-Ρομάνια και στη γειτονική περιοχή του Βένετο αναγκάστηκαν να κλείσουν.
Το είδος έχει αποδειχθεί εξαιρετικά προσαρμοστικό. Πρόσφατα, μάλιστα, διαπιστώθηκε ότι έχει αποικίσει και τον Πάδο, τον μεγαλύτερο ποταμό της Ιταλίας.
Μπλε καβούρια εντοπίστηκαν κοντά στην πόλη Γκουαστάλα, περίπου 160 χιλιόμετρα από τις εκβολές του Πάδου, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη απόσταση διείσδυσης χωροκατακτητικού καβουριού σε γλυκά νερά που έχει καταγραφεί στην Ευρώπη.
Η εξάπλωση των καβουριών προς το εσωτερικό του Πάδου ήταν «εξαιρετική», δήλωσε η Άννα Γκαβιόλι, επιστήμονας από το Πανεπιστήμιο της Φεράρα.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα καβούρια ενδέχεται να αναζητούν νέα εδάφη για να αποφύγουν τον υπερπληθυσμό.
«Όταν γίνονται πάρα πολλά, τα μεγαλύτερα τρώνε τα μικρότερα», δήλωσε η Γκαβιόλι.
Οι ιταλικές αρχές προσπαθούν επίσης να πείσουν τους καταναλωτές να εντάξουν το μπλε καβούρι στη διατροφή τους. Το είδος έχει αρχίσει να κάνει την εμφάνισή του στα σούπερ μάρκετ και στα ιχθυοπωλεία.
Εστιατόρια σε ολόκληρη την Ιταλία αναζητούν νέους τρόπους για να το αξιοποιήσουν, από σαλάτες μέχρι πιάτα ζυμαρικών.
Ωστόσο, το είδος έχει αναπαραχθεί τόσο γρήγορα και σε τόσο μεγάλους αριθμούς, ώστε οι Ιταλοί καταναλωτές δεν έχουν καταφέρει μέχρι στιγμής να περιορίσουν αισθητά τον πληθυσμό του.
Το μπλε καβούρι εκτιμάται ότι εισήχθη στη Μεσόγειο πριν από την εφαρμογή των διεθνών κανονισμών που υποχρεώνουν τα πλοία να διαχειρίζονται τα ύδατα έρματος - το νερό που χρησιμοποιούν για τη σταθεροποίησή τους και το οποίο μπορεί να μεταφέρει θαλάσσιους οργανισμούς από ένα λιμάνι σε άλλο.