Την πρώτη του επίσημη εμφάνιση ως ολοκληρωμένο σύστημα κάνει το UAV «Αρχύτας» της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ), το οποίο παρουσιάζεται στο κοινό στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ.
Το ελληνικής σχεδίασης και ανάπτυξης drone, αφού πέρασε από χίλια κύματα, είναι πλέον αρκετά ώριμο για το προχωρημένο στάδιο δοκιμών. Το στοίχημα, προφανώς, δεν είναι τόσο η επιχειρησιακή αξιοποίηση του συστήματος, το οποίο έχει δυνατότητες επιτήρησης αλλά δεν κατασκευάστηκε βάσει των απαιτήσεων των ενόπλων δυνάμεων, όσο η απόκτηση πολύτιμης τεχνογνωσίας σε έναν τομέα στον οποίο η γειτονική Τουρκία έχει κάνει τεχνολογικά άλματα.
Τα επόμενα βήματα
Πέρασαν σχεδόν δύο χρόνια από την πρώτη εμφάνιση του δοκιμαστικού μοντέλου, του λεγόμενου «Iron Bird», μέχρι την παρουσίαση του ολοκληρωμένου «Αρχύτα». Ετη κατά τα οποία τη χρηματοδότηση του συστήματος ανέλαβε σε μεγάλο βαθμό η ΕΑΒ με ίδιους πόρους καθώς η αρχική χρηματοδότηση ύψους 1,5 εκατομμυρίων ευρώ από το υπουργείο Οικονομικών και τα επιπλέον 3 εκατομμύρια που δεσμεύτηκαν στη συνέχεια για την αγορά και τοποθέτηση υποσυστημάτων εξαντλήθηκαν στα πρώτα στάδια της παραγωγής.
Το πρόγραμμα ανάπτυξης εγχώριου UAV από την ΕΑΒ εισέρχεται πλέον στην πιο κρίσιμη φάση του που είναι η έναρξη και επιτυχής ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», τον Δεκέμβριο προγραμματίζεται να διεξαχθούν οι πρώτες δοκιμές κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) καθώς ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του «Αρχύτα» είναι η δυνατότητα να επιχειρεί οπουδήποτε, ακόμη και αν δεν διατίθεται αεροδρόμιο ή ελικοδρόμιο.
Εφόσον οι δοκιμές κριθούν επιτυχημένες, το επόμενο στάδιο προβλέπει τη μετάβαση σε οριζόντια πτήση, ένα κρίσιμο τεστ που θα εξασφαλίσει την πτητική ασφάλεια και σταθερότητα του συστήματος. Ωστόσο, το συγκεκριμένο στάδιο δοκιμών ενέχει μεγάλο ρίσκο και τυχόν τεχνικές αστοχίες ή ανάγκη επανασχεδιασμού συστημάτων θα πάει πίσω αρκετούς μήνες την εξέλιξη του «Αρχύτα». Τελικός στόχος παραμένει η μετάβαση από τα πρωτότυπα μοντέλα σε μια πλήρη γραμμή παραγωγής.
Στρατηγική αξία
Σε κάθε περίπτωση, με την ολοκλήρωση των πτητικών δοκιμών, η ΕΑΒ θα έχει επιτύχει ένα σημαντικό ορόσημο καθώς το σύστημα δεν προέρχεται από συναρμολόγηση εξαρτημάτων αλλά έχει σχεδιαστεί και κατασκευαστεί από μηδενική βάση. Το κέρδος της ΕΑΒ και της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, ακόμη και αν ο «Αρχύτας» δεν δει επιχειρησιακή αξιοποίηση, είναι αναμφισβήτητα η δημιουργία μιας πλατφόρμας τεχνογνωσίας για μελλοντικά εθνικά προγράμματα, με την εταιρεία να σχεδιάζει ήδη την επόμενη γενιά UAV «Αρχύτας ΙΙ», που θα αναπτυχθούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις των γενικών επιτελείων, ενσωματώνοντας σύγχρονα συστήματα επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών.
Η ΕΑΒ, πάντως, στοχεύει και στην ανάπτυξη πολιτικής έκδοσης του «Αρχύτα» με στόχο την εμπορική αξιοποίηση του. Το σύστημα θα μπορούσε να εξοπλιστεί με θερμικές κάμερες και σύγχρονα ηλεκτροπτικά ώστε να χρησιμοποιηθεί στην πολιτική προστασία, τον εντοπισμό πυρκαγιών, σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης ή τον έλεγχο της κυκλοφορίας.
Τα χαρακτηριστικά του «Αρχύτα»
Πρόκειται για το μεγαλύτερο αερόχημα που έχει κατασκευαστεί στην Ελλάδα, σύμφωνα με πληροφορίες της ΕΑΒ. Το μέγιστο βάρος του αγγίζει τα 180 κιλά και μπορεί να μεταφέρει φορτίο 30 κιλών, πετώντας για περίπου 9 ώρες. Η τρέχουσα διαμόρφωση που αναπτύσσει η ΕΑΒ είναι η ISR, δηλαδή συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση.
Επιπλέον, η δυνατότητα κάθετης απογείωσης – προσγείωσης (VTOL) το καθιστά ιδανικό για επιχειρήσεις από νησιά ή περιορισμένα πεδία, χωρίς την ανάγκη αεροδιαδρόμου ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και η ναυτική έκδοση του συστήματος για επιχειρήσεις από τις κύριες μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού. Η έκδοση θα διαθέτει data link για σύνδεση με τα συστήματα των πλοίων ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα μεταφοράς τακτικής εικόνας πέραν των αισθητήρων των πλοίων.