Ένα φωτοβολταϊκό που υπολειτουργεί δεν κάνει θόρυβο και δεν ανάβει κόκκινο λαμπάκι στο σαλόνι. Συνεχίζει να παράγει, απλώς λιγότερο, και η διαφορά χάνεται μέσα στους λογαριασμούς ώσπου να την προσέξει κάποιος μήνες αργότερα. Το φθινόπωρο είναι εποχή που τέτοιες απώλειες εμφανίζονται συχνά, και οι περισσότερες φαίνονται από το κινητό πριν χρειαστεί να ανέβει κανείς στη στέγη.
Η εφαρμογή του inverter είναι το πρώτο εργαλείο, αρκεί να ξέρεις τι να συγκρίνεις. Το να βάλεις δίπλα δίπλα μια συννεφιασμένη Τρίτη και μια ηλιόλουστη Τετάρτη δεν λέει τίποτα. Χρήσιμη είναι η σύγκριση του ίδιου μήνα με τον αντίστοιχο περσινό, αν και τις μικρές διαφορές τις εξηγεί ο καιρός. Πιο καθαρή εικόνα δίνει η καμπύλη μιας ανέφελης μέρας, που πρέπει να μοιάζει με ομαλό λόφο. Αν έχει «δαγκωματιά» την ίδια ώρα κάθε απόγευμα, κάτι ρίχνει σκιά. Σε συστήματα με δύο ίδιες σειρές πάνελ στον ίδιο προσανατολισμό, οι δύο είσοδοι του inverter οφείλουν να δίνουν παρόμοια νούμερα, και μια σταθερή απόκλιση ανάμεσά τους δείχνει πού να ψάξεις. Όπου υπάρχουν optimizers ή microinverters, η εφαρμογή δείχνει την παραγωγή ανά πάνελ και το πρόβλημα εντοπίζεται σχεδόν με το δάχτυλο.
Η σκίαση είναι ο πιο ύπουλος φθινοπωρινός ένοχος. Τον Ιούλιο ο ήλιος περνά ψηλά και η καμινάδα, ο ηλιακός θερμοσίφωνας ή το ρετιρέ του γείτονα δεν ενοχλούν κανέναν. Τον Οκτώβριο η τροχιά χαμηλώνει, οι σκιές μακραίνουν και ένα εμπόδιο που το καλοκαίρι ήταν αδιάφορο σκεπάζει πλέον τη γωνία ενός πάνελ για δύο ώρες. Επειδή τα πάνελ μιας σειράς είναι συνδεδεμένα το ένα μετά το άλλο, η σκιά σε ένα μικρό κομμάτι επηρεάζει ολόκληρη τη σειρά και κοστίζει πολύ περισσότερο απ' όσο δείχνει η επιφάνεια που σκεπάζει. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν το δέντρο που ψήλωσε από τότε που έγινε η μελέτη και η κεραία που προστέθηκε αργότερα.
Ακολουθεί η βρομιά. Η αφρικανική σκόνη, όταν συνοδεύεται από ψιχάλα, αφήνει πάνω στο τζάμι μια λεπτή κρούστα λάσπης, και οι πρώτες αδύναμες βροχές συχνά τη μαζεύουν σε λωρίδα στο κάτω μέρος του πλαισίου αντί να την ξεπλύνουν, ιδίως σε πάνελ με μικρή κλίση. Τα περιττώματα πουλιών είναι μικρότερα σε έκταση αλλά χειρότερα σε συνέπειες. Μια κουτσουλιά που σκεπάζει εντελώς ένα κύτταρο το αναγκάζει να ζεσταίνεται αντί να παράγει, και έτσι δημιουργείται το λεγόμενο hot spot, που με τον καιρό φθείρει μόνιμα το σημείο. Αυτά δεν φαίνονται από το έδαφος. Εδώ η τακτική συντήρηση φωτοβολταϊκών αποκτά πρακτικό περιεχόμενο, γιατί ένας έλεγχος με θερμοκάμερα δείχνει τα θερμά σημεία πριν φτάσουν να γίνουν ορατά σημάδια πάνω στο πάνελ.
Υπάρχουν και βλάβες που δεν έχουν σχέση με το τζάμι. Ένας σύνδεσμος καλωδίου που δεν πρεσαρίστηκε σωστά ή χαλάρωσε από τις συστολές και διαστολές μερικών καλοκαιριών αποκτά αντίσταση, ζεσταίνεται και στη χειρότερη περίπτωση γίνεται κίνδυνος για φωτιά. Η υγρασία του φθινοπώρου φέρνει ένα ακόμη χαρακτηριστικό σύμπτωμα: ο inverter αργεί να ξεκινήσει τα πρωινά με δροσιά και γράφει σφάλμα μόνωσης, που εξαφανίζεται όταν στεγνώσει η στέγη. Το μήνυμα αυτό δεν είναι ιδιοτροπία του μηχανήματος. Δείχνει ότι κάπου μπαίνει νερό, σε σύνδεσμο ή σε πληγωμένο καλώδιο, και θέλει τεχνικό.
Όσο για το τι μπορεί να κάνει ο ίδιος ο ιδιοκτήτης, το όριο είναι η ασφάλεια. Η παρακολούθηση της εφαρμογής, ένα βλέμμα με κιάλια από απέναντι και η καταγραφή των μηνυμάτων σφάλματος με ημερομηνία και ώρα είναι δουλειές του σπιτιού, και δίνουν στον τεχνικό έτοιμη τη μισή διάγνωση. Το ανέβασμα σε βρεγμένα κεραμίδια με λάστιχο και σφουγγαρίστρα δεν είναι. Εκτός από τον προφανή κίνδυνο πτώσης, το κρύο νερό πάνω σε καυτό τζάμι και τα σκληρά απορρυπαντικά μπορούν να κάνουν ζημιά μεγαλύτερη από τη σκόνη που πήγαν να βγάλουν.