ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΟΛΛΩΝ ΚΑΙ ΛΕΣΧΗ ΕΛΛΑΣ
Η ζωή της κάθε κοινωνικής τάξης τον δικό της τρόπο ζωής ακολουθούσε. Οι μεγάλοι έμποροι λάκιασαν από τους άλλους συμπολίτες τους. Αυτοί είχαν δικό τους κανονισμό, δικό τους τυπικό. Δική τους πεντάκλειστη κοινωνία. Οι μεγάλοι αυτοί έμποροι που πλούτισαν πολύ γρήγορα, δεν ξέχασαν το δύστυχο χθες τους, γι' αυτό έδιναν πολλούς παράδες στον αγώνα της πατρίδος που συνεχιζόταν. Πίστευαν πως με το χρήμα οι αγώνες αυτού του είδους κερδίζονται. Χρήματα και για κοινωνικούς σκοπούς, τοπικούς κυρίως αλλά και για την Ελλάδα, δεν αρνήθηκαν. Έδωσαν πολλά χρήματα για σχολεία, για νοσοκομεία, για δρόμους, για λιμάνια, ενίσχυσαν ορφανά, χήρες, και πρόσεξαν ιδιαίτερα τον πολιτισμό. Οι άνθρωποι αυτοί ζούσαν σε τόπο παραμυθένιο. Φτιάξανε σπίτια ψηλά, μαρμάρινα σαν παλάτια. Οι εσωτερικοί χώροι ζωγραφισμένοι από χέρια φημισμένων ζωγράφων. Οι συνδυασμοί των χρωμάτων και των σχεδίων στις τοιχογραφίες και στις οροφογραφίες στα θολωτά ταβάνια ακόμη και στους αύλιους χώρους ήταν θαύματα τέχνης λες και εξωγήινοι κατοικούσαν. Έφεραν νοικοκυριό πλούσιο από την Ανατολή και από την Δύση. Έφτιαξαν Λέσχες χειμωνιάτικες στην Ερμούπολη και καλοκαιρινές στα χωριά. Καζίνα, λυρικό θέατρο, όπου έβλεπες το πλουσιότερο θέαμα από τους φημισμένους καλλιτέχνες της Ευρώπης και της χώρας μας.
Ένα απόσπασμα από παλαιότερη δημοσίευση:
«Στο περίφημο Συριανό Θέατρο του Απόλλωνα στα εκατό χρόνια της ζωής του (άρχισε να λειτουργεί το 1864 και σταμάτησε λόγω διαρροής της στέγης και άλλων μεγάλων ζημιών στο εσωτερικό το 1948)». Εδώ υπάρχει στο κείμενο, μια χρονολογική ανακρίβεια είναι το 1959 περίπου.
«Τα θεωρεία του, κυρίως της πρώτης και της δεύτερης σειράς, νοικιάζονταν συνήθως το κάθε ένα σε δύο οικογένειες και η μεν μία έπαιρνε τις μονές παραστάσεις, ενώ η άλλη τις ζυγές, κι αυτό γιατί κάθε έργο, κατά κανόνα, παιζόταν δύο βραδιές συναπτές. Κατ’ εξαίρεση όταν τα «αμποναμέντα» ήταν πολύ ακριβά, και αυτό συνέβαινε όταν ερχόταν κανένα Ιταλικό ή Γαλλικό συγκρότημα για παραστάσεις όπερας, τότε δύο οικογένειες μαζί νοίκιαζαν τις μονές και άλλες δύο τις ζυγές. Εκτός βέβαια από τις παλιές πλούσιες οικογένειες του τόπου, που η κάθε μία είχε εκ παραδόσεως ορισμένο θεωρείο, το οποίο προνομιακά κρατούσε σε κάθε θεατρικό συγκρότημα που έδινε παραστάσεις στον "Απόλλωνα" χωρίς ποτέ να αμφισβητηθεί η προνομιακή αυτή μεταχείριση».
Ακουγόντουσαν οι πιο γλυκές φωνές, γυναικείες και αντρικές. Μέσα στο Θέατρο Απόλλων αλλά και έξω από αυτό, και εάν τύχαινες και στο αυτί σου έμπαιναν και οι ήχοι από τα πέταλα των αλογάτων, τα ντεεε του αμαξά στη φούρια τους, τον δύσκολο ανηφορικό γρανιτένιο δρόμο να ανέβουν, νόμιζες πως όλες οι ορχήστρες και οι χορωδίες στοιβιασμένες μπαίνουν στα αυτιά σου, χωρίς βιασύνη, χωρίς βαριεστημό, αλλά με έναν αέρα δεκαεφτάχρονης ξανθόμαλλης καλλονής ή σαν χαμόγελο άβαφτου κοραλλένιου χειλιού πρωτόβγαλτου. Τι ομορφιά Θεέ μου!!!
Εσύ στη γειτονιά σου αυτές τις ορχήστρες ακούς; Αυτά τα κουστούμια σου ράβουν; Αυτά τα κοσμήματα στολίζουν πέτα, λαιμούς, αυτιά και μπουτουνιέρες; ... Τι θα πρέπει να κάνει ο άνθρωπος για να απολαύσει αυτά στο δικό σου βασίλειο;
Την πρωτοχρονιά κατέβαζαν από τον ουρανό του θεάτρου τον χρυσό πολυέλαιο για την γιορτή, πάμφωτος και χρυσός, νόμιζες πως κατέβαινε ο ίδιος ο ουρανός. Οι μουσουργοί κι οι ποιητές που στα ψηλά ζωγραφισμένοι ήσαν την ημέρα αυτή, μόνον αυτή, προς τα κάτω έβλεπαν. Χάιδευαν τα αυτιά σου και την ψυχή σου οι ήχοι και τα χρώματα. Όλη η ομορφιά της γης αυτή την βραδιά της πρωτοχρονιάς εκεί επίδειξη έκανε. Έβλεπαν αχόρταγα τα μάτια σου ακόμα κι αν είχαν λέπια...
Αυτά τα συναισθήματα που ήταν πνευματική τροφή τα ένιωθες και χόρταινες στο θέατρο. Μαζί με το χτίσιμο της πόλης χτιζότανε και το θέατρο. Στην αρχή τα έργα παιζόντουσαν σε παράγκες, μετά χτιστά κτίρια που θεωρεία είχαν, ώσπου έφτιαξαν τον Απόλλωνα, λένε πως ήταν το ωραιότερο παλάτι της τέχνης στα Βαλκάνια.
Έδωσαν μεγάλη σημασία στο θέατρο το λυρικό, γιατί ο Γκλουκ στήριξε την όπερα και της έδωσε μεγάλες διατάσεις, τις πρέπουσες. Θεμέλια και μπουντέλια είχε την Αρχαία ΤΡΑΓΩΔΙΑ. Ταίριαζε βλέπεις σε τέτοιους καιρούς που πολεμούσαμε με τα ακονισμένα γιαταγάνια του Τούρκου, και ξεθάβαμε τον Πολιτισμό και την ανθρωπιά μας από τα σαπισμένα, θαμμένα ξύλα και χώματα της σκλαβιάς.
Θίασοι Ιταλικοί, Γαλλικοί, Ελληνικοί περνούσαν κι έδιναν και έπαιρναν. Η Αθήνα ακόμη χωριό ήταν. Περίμεναν οι φίλοι του θεάτρου που έμεναν στην Ανατολή, στο Νότο, στη Δύση για να μάθουν τις επιτυχίες των θιάσων, για να τους προσκαλέσουν στα μέρη τους. Η κριτική των εδώ εφημερίδων ήταν σφραγίδα που εγγύηση άλλη δεν χρειαζόταν. Ήξεραν οι κριτικοί να βλέπουν, ήξεραν να κρίνουν, ήξεραν να γράφουν σωστά και υπεύθυνα.
Οι πλούσιοι έχτισαν το Θέατρο και την Λέσχη ΕΛΛΑΣ με μπροστάρη και χρηματοδότη τον Δήμο. Οι αίθουσες τις Λέσχης απέραντες, ανακτορικές. Κρέμασαν βαυαρικούς χειροποίητους πολυελαίους. Τοιχογραφίες και οροφογραφίες στα θολωτά ταβάνια. Έντυσαν τα παράθυρα με βελούδινες κουρτίνες. Έφεραν σκεύη κρυστάλλινα. Σαλόνια από ξύλο τριανταφυλλιάς και άλλα ντυμένα με φύλλα χρυσού. Γέμισαν τις βιβλιοθήκες με εκλεκτές συλλογές βιβλίων, έστρωσαν χαλιά περσικά, και συμπλήρωσαν το οικοδόμημα, με προσωπικό που ήξερε να τους υπηρετήσει με όλους τους ξενικούς τρόπους. Να πω και για τους χορούς που γινόντουσαν σε αυτές τις αίθουσες τις Απόκριες κυρίως, που θεωρούνταν για την αρχοντούπολη κοσμοϊστορικά γεγονότα. Τουαλέτες έρχονταν από το Παρίσι από υφάσματα πανάκριβα μέσα σε κούτες. Γι' αυτό λένε ακόμη και σήμερα «της ήλθε κουτί»... Κοσμήματα χειροποίητα από τα πιο σπάνια μέταλλα. Παπούτσια χειροποίητα από το ίδιο ύφασμα της τουαλέτας είχαν βάρος δώδεκα έως δεκαέξι δράμια. Έντυναν το ύφασμα οι τεχνίτες με βουταπέρκα το σιδέρωναν σε χαμηλή θερμοκρασία και δεν τσάκιζαν, δεν έσκιζαν οι γόβες ...
Παπιόν Γαλλικά, σμόκιν από τσόχα Γαλλίας και κουστούμια κασμίρια από την Αγγλία. Το κουστούμι στοίχιζε ογδόντα οκτώ δρχ., όταν το μεροκάματο του πρωτομάστορα είχε τέσσερις δρχ. και το ψωμί το μαύρο μια δραχμή η οκά. Μπαστούνια και καπέλα από τις διασημότερες καπελούδες, μέχρι και μυρωδάτη μαντέκα για τα μουστάκια των ανδρών. Ορχήστρες και τραγουδιστές οι πιο ταλαντούχοι. Οι καλλιτέχνες τις βραδιές αυτές πρόσφερναν ότι καλύτερο είχαν. Όλα είχαν τάξη. Στις δώδεκα τη νύχτα άρχιζε η διανομή της σοκολάτας. Ο Ανδρέας Συγγρός γράφει πως γεύτηκε τη σοκολάτα παρ' ότι ήτανε μικρός για χάρη του πατέρα του που ήταν γιατρός, τον άφησαν να παρακολουθήσει. Πρώτα θα σερβιρίζονταν οι μεγαλύτεροι σε ηλικία και μετά άρχιζε ο χορός.
Στα μπιλιετάκια έγραφαν οι καβαλιέροι με ποιες κυρίες ή δεσποινίδες θα χόρευαν. Σημείωναν τον επόμενο ή τον μεθεπόμενο χορό, αν η ντάμα ήταν πιασμένη από άλλους καβαλιέρους. Μπορούσαν να περιμένουν ώρες πολλές για να πάρουν σειρά και υπόσχεση.
Ποιες θήκες μπορούσαν να κρύψουν τέτοιες επιθυμίες; Τόσα όνειρα απραγματοποίητα; Η μουσική του Στράους με τα βιενέζικα βαλς αντηχούσε παντού. Ο χορός σταματημό δεν είχε. Τι στροφές, τι φιγούρες! Οι τουαλέτες σαν πινελιές με χρώματα γλυκά λες και ήταν σε αυτόν τον απέραντο πίνακα κάτω από τα θολωτά ταβάνια. Ο κάθε χορός συνοδευόταν και από μια κοινωνική υποχρέωση π.χ. οικονομική ενίσχυση για τον αγώνα του Γένους, για Σχολεία, για Συλλόγους, για Σωματεία, για ορφανά ...
Τις πρωινές ώρες γύριζαν στα σπίτια τους... Άλλοι για ύπνο και άλλοι να πιούν τον καφέ τους στις βεράντες που είχαν καθρέφτη το πέλαγος. Η σπιρτάδα της σαμπάνιας έφευγε από τις μύτες και τα στόματα των αρχόντων κύματα, κύματα, και χανόταν στις πρωινές κρύες ώρες μαζί με τα χνώτα και την κάπνα των χοντρών πούρων στις χρωματιστές κασετίνες.
Το Θέατρο είναι ο θεμέλιος λίθος του πολιτισμού. Αρκετές δεκαετίες η Ερμούπολη ήταν κέντρο θεατρικό. Η Αθήνα αναγνώριζε την Ερμούπολη ως πόλη που είχε τα θεατρικά πρωτεία. Ιδρυτής του Νεότερου Θεάτρου ήταν ο Θεόδωρος Αλκαίος.
Στην Σύρα το Θέατρο ήταν αναπόσπαστο μέρος όπως το Δημαρχείο, Τελωνείο και ας παιζόταν στις πρώτες δεκαετίες σε πρόχειρες παράγκες, μετά σε καζίνα ως που έγινε ο Απόλλωνας...
Ζούσαν τότε οργανωμένες κοινωνίες και οι σύλλογοι, τα σωματεία, ακόμα και το Θέατρο στηριζόταν στην πρωτότυπη για τα δεδομένα λειτουργία των συνδρομητών. Κορυφαίους ηθοποιούς και θιασάρχες γέννησε η νέα μάνα όπως τον Δημοσθένη Αλεξιάδη, τον Ν. Λεκατσά, τον Λεωνίδα Καπέλο και άλλους.
Η πόλη ήταν θεατρική πρωτεύουσα με βεβαιότητα από το 1826 έως το 1880 ίσως και περισσότερο. Οι πρώτοι επιχειρηματίες στο κέντρο το θεατρικό -έτσι το αποκαλούσαν- ήταν οι: Θεόδωρος Αλκαίος, Καλόγνωμος Μαντζουράνης, και το θέατρο εθελοντών του Μιχαλόπουλου.
Αυτοί βέβαια που ασχολούνται με τις καλές τέχνες μιλούν την γλώσσα των Θεών και έχουν φυλαχτό τα τρόπαια των προγόνων των.
Οι πρώτοι κοινωνοί του Ευρωπαϊκού πνεύματος και πολιτισμού αυτοί θε να 'ναι ή να ‘ταν. Έπαιζαν θέατρο στα κέντρα του Ελληνισμού όπως Αλεξάνδρεια, Σμύρνη, Κέρκυρα, στις παραδουνάβιες περιοχές εκεί και είχαν κέρδη πολλά. Το κράτος δεν μπορούσε να ενισχύσει αυτό το είδος... Τον πρώτο των Ελλήνων ηθοποιών τον λέγαν Λεκατσά.
Έπειτα από τόσες δόξες η παρακμή ήλθε. Το 1959 το τέλος. Ο ιερός αυτός χώρος έκλεισε και ερημώθηκε. Στην περίοδο της εφταετίας για την αναστήλωση του «ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝ» έδωσαν εννέα εκατομμύρια (9.000.000). Τα λάθη τότε ήταν μεγάλα και καταστρεπτικά. Γκρέμισαν σκεπές και θεωρεία, και γέμισαν το θέατρο τσιμέντο. Καραγιαπί για αρκετά χρόνια έμεινε... Οι τότε αλλά και οι άρχοντες πριν από την εφταετία πίστευαν πως ως κινηματογράφος το Θέατρο αυτό κερδοφόρο θα ήταν. Τα υλικά που χρησιμοποίησαν καμιά σχέση με Θέατρο Λυρικό είχαν. Ξανά ερημώθηκε και εγκαταλείφθηκε. Κανείς δεν υπέγραφε πως ο φέρων οργανισμός του θεάτρο ήταν γερός. Οι τροποποιήσεις και οι αλλαγές από τους επιβλέποντες μηχανικούς έφεραν αδιέξοδα. Έτσι έμεινε μόνο ο σκελετός με παρέα τα σκουπίδια και την περιφρόνηση. Πέντε άνθρωποι Συριανοί έβαλαν σκοπό στη ζωή τους να φτιάξουν το θέατρο. Τότε τους είπαν γραφικούς... Οι φωτογραφίες φανερώνουν την δραστηριότητα των ολίγων αυτών… ανθρώπων. Με την βοήθεια του τότε Υπουργού Πολιτισμού Γ. Πλυτά και της ιδιαιτέρας του πόλης Ρίτσου, άρχισε ένας αγώνας τιτάνιος που είχε ευεργετικά αποτελέσματα. Η πρώτη ενέργεια ήταν το θέατρο να γίνει αντισεισμικό. Η δεύτερη ενέργεια να δοκιμαστεί με φορτία σε εικοσιτετράωρη βάση και να παρακολουθούν τεχνικοί του Υπουργείου Δημοσίων Έργων, τις διαστολές και συστολές του φέροντος οργανισμού. Πρόσκληση του καθηγητή ΣΑΡΤΖΕΝΤΟΤΕ, ηχοακουστικού από την Ιταλία για ηχοακουστική μελέτη και προτάσεις για μια πιο καλή προσέγγιση στην αρχική μορφή του Θεάτρου. Τέλος μια σειρά εύστοχων ενεργειών για την αποκατάσταση που δυσκόλεψαν τις μεταγενέστερες εργασίες οι προηγούμενες που άστοχες ήταν.
Ατυχώς οι μετέπειτα επιδέξιοι -αν και είκοσι χρόνια πέρασαν- φτιάχνουν ένα θέατρο που πολύ απέχει από την αρχική μορφή και αίγλη που αυτό είχε.
Οι σημερινοί «ειδικοί» ίσως αγνοούν πως οι χώροι οι λατρευτικοί και οι χώροι του Υψηλού Καλλιτεχνικού Θεάματος δεν κατασκευάζονται όπως οι οικοδομές. Δεν είναι ασφαλτόδρομοι, δεν είναι αποχετεύσεις, δεν είναι παιδικές χαρές. Είναι ναοί – χώροι πνευματικής μετάλλαξης, και δεν «καταπιάνονται» οι «καπάτσοι» αλλά οι υπηρέτες του ωραίου... Οι ανορθόδοξες ενέργειες, ανορθόδοξα αποτελέσματα σκορπούν. Και το χειρότερο από όλα, όχι μόνο δεν συνειδητοποίησαν ακόμα τις κακές υπηρεσίες που πρόσφεραν, αλλά συνεχίζουν να επιμένουν στον σκοτεινό δρόμο και να περπατούν εκεί που με ζήλο μαθήτευσαν.
Λίγες φωτογραφίες για να δει ο αναγνώστης το μέγεθος της καταστροφής του «ΘΕΑΤΡΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝ» και τον ζήλο ελαχίστων ανθρώπων να κινήσουν τις διαδικασίες για να ξαναλειτουργήσει ο ναός αυτός όπως πριν.
ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΟΛΛΩΝ - Παραμονές κατεδάφισης ο Γιάννης ο Μώτος στην πατάρα συμβουλεύει από που να αρχίσουν. Οι τότε... ήθελαν να λειτουργεί ως κινηματογράφος για να έχει έσοδα ο Δήμος (!!!). Δίπλα του ο εξαίρετος τεχνίτης Μιχάλης Γκιστγκίνης.
Εδώ θα σταθώ στο ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΟΛΛΩΝ για να σας πω ότι μετά το 1959 που τις πόρτες του έκλεισε για αρκετές πενταετίες, ο Συριανός λαός στερήθηκε αυτή την πνευματική τροφή. Ακόμα και μετά την μεταπολίτευση για την αποκατάσταση του ερειπωμένου πια ΑΠΟΛΛΩΝΑ οι σωστές υποδείξεις δεν ακολουθήθηκαν.
Το γεωτρύπανο έξω από το θέατρο κάνει γεωτρήσεις για να μελετήσουν το υπέδαφος, γιατί το είχαν γεμίσει μπετό και κανείς δεν υπέγραφε αν ο φέρων οργανισμός είναι οπλισμένος τόσο για να αντέξει φορτίο κινούμενο 500-600 ανθρώπων.
Αύγουστος 1985. Μόλις κρέμασαν το πανό και ποζάρουν για να βγει η ιστορική αυτή φωτογραφία.
Πρώτος από αριστερά Παναγιώτης Χάλαρης. Στη μέση ο Βασίλης Κουσουλάκος και δεξιά ο μακαρίτης - αγωνιστής - Γιώργος Χάλαρης
Αύγουστος 1985. Οι ελάχιστοι μύστες και γνώστες των τεχνών, προκειμένου να προβληματίσουν τους «άρχοντες» προκαλούσαν όλα τα κόμματα μήπως και συγκινηθούν και βοηθήσουν να φτιαχτεί το θέατρο. Ατυχώς έπεσε σε άσχετα χέρια και τα αποτελέσματα είναι αρνητικά.
ΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ - ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ο καθηγητής ΣΑΡΤΣΕΝΤΟΤΕ έστειλε την δεκασέλιδη μελέτη με διάφορες εναλλακτικές λύσεις. Αναφέρει:
-
Για ΜΟΝΩΣΙΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΘΥΡΩΝ
-
Για το ΣΧΗΜΑ ΤΗΣ ΑΙΘΟΥΣΑΣ
-
Για το ΚΟΙΛΩΜΑ ΤΗΣ ΟΡΧΗΣΤΡΑΣ
-
Για ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΑΠΟ ΦΥΛΛΑ ΛΕΠΤΑ ΞΥΛΟΥ
-
Για ΗΛΕΚΤΡΟΑΚΟΥΣΤΙΚΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
-
Για ΡΥΘΜΙΣΗ ΣΚΗΝΗΣ ΓΙΑ ΚΟΝΤΣΕΡΤΑ
Θα αντιγράψω από την τρισέλιδη δακτυλογραφημένη μελέτη του μερικές προτάσεις για τον χρόνο αντανακλάσεως και ο αναγνώστης θα βγάλει συμπεράσματα και θα εννοήσει πόση σημασία είχαν δώσει όταν έχτισαν το θέατρο οι τότε ειδικοί, στον χρόνο αντανακλάσεως... Γράφει μεταξύ άλλων:
Ο χρόνος αντανακλάσεως ο καθορισμένος σαν χρόνος που απαιτεί η ηχητική ενέργεια να περιορισθεί ή να καταλήξει σε ένα εκατομμυριοστό από την στιγμή που παύει ο ήχος, αυτό είναι ένα βασικό δεδομένο στην ακουστική μελέτη ενός θεάτρου.
Πράγματι εάν ο χρόνος αντανακλάσεως είναι πολύ μακρύς έχουμε ένα καβαλίκεμα, επομένως σύγχυση με τους επόμενους ήχους. Ιδιαίτερα προφανές φαίνεται αυτό το ελάττωμα στην περίπτωση της ομιλίας.
Αντίθετα εάν ο χρόνος της αντανακλάσεως είναι πολύ βραχύς, ο ήχος εις τον χώρο είναι ολιγότερο διαδεδομένος. Επομένως είναι ολιγότερο ομοιόμορφη η διανομή εις την αίθουσα. Εις τα πιο μακρινά σημεία η ακρόαση είναι ολιγότερο άνετη. Στην περίπτωση μιας μουσικής εκτελέσεως κάποια συγχώνευση των ήχων θεωρείται απαραίτητος για να εξασφαλισθεί η ποιότης της ακροάσεως.
Επί πλέον πρέπει να ενθυμούμεθα ότι η ακουστική του Θεάτρου πρέπει να θεωρείται σχεδόν σαν ένα μουσικό όργανο. Οι μεγάλοι μαέστροι δημιουργούσαν μια μουσική κατάλληλη για ορισμένο τύπο αιθουσών με ειδικά ακουστικά χαρακτηριστικά.
Όπως βλέπουμε και στους χώρους της εκκλησίας τελείως διαφορετική η αντανάκλαση της εκκλησίας για γρηγοριανή μουσική από εκείνη του Θεάτρου όπερας Βαγγνερικής που είναι πολύ ηχητική, ή από εκείνη του Θεάτρου για το Θέατρο Ιταλικής Όπερας με χρόνο αντανακλάσεως πιο περιορισμένο που επιτρέπει διαύγεια και καθαρότητα ήχου. Επομένως είναι απαραίτητο να ακολουθήσουμε την παράδοση. Ακολουθώντας τα δεδομένα εκείνα των θεάτρων που θεωρούνται τα καλύτερα για ένα ορισμένο τύπο εκτελέσεως.
Ένα δεύτερο σημείο μεγάλης σπουδαιότητας είναι η πορεία του χρόνου αντανακλάσεως με τη συχνότητα. Ο χρόνος αντανακλάσεως είναι αντιστρόφως ανάλογος με την απορρόφηση, δηλαδή εις το σύνολο όλων των μερικών απορροφήσεων εις την αίθουσα... και παρακάτω μας λέει ο καθηγητής...
Εις το θέατρο της Σύρας θεωρείται ότι ένας χρόνος αντανακλάσεως σε 1.000 Hz με αίθουσα γεμάτη κόσμο μπορούμε να καθορίσουμε σε 1,05 δευτερόλεπτα και ότι η πορεία εν σχέσει με την συχνότητα δύναται να ακολουθήσει παράλληλα εκείνη της Σκάλας του Μιλάνου.
Ένα θέατρο δεν είναι ένα απλό κτίριο. Είναι χώρος ιερός, χώρος που υπηρετεί την Θεία Τέχνη. Οι παλιοί τεχνικοί και οι απαιτητικοί οικιστές γνώριζαν τι είναι όπερα, γνώριζαν τι θα εγκαταστήσουν και πρόσεξαν πολύ. Σήμερα δεν ξέρω πόσο πλησίασαν τον παλιό ΑΠΟΛΛΩΝΑ, πόσο πρόσεξαν τις υποδείξεις του καθηγητή ΣΑΡΤΣΕΝΤΟΝΕ που φέραμε τότε εμείς οι λίγοι οι υπηρέτες της τέχνης.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΙΣ
Η Επιτροπή Δημοτικού Θεάτρου ΑΠΟΛΛΩΝ Σύρου αποχωρούσα λόγω λήξεως της θητείας της, θεωρεί υποχρέωσίν της να ενημερώσει το Συριανό κοινό για όσα μέχρι σήμερα έχει κάνει.
Το Θέατρο «ΑΠΟΛΛΩΝ» πριν από 2 χρόνια ήταν τελείως εγκαταλελειμμέvο, γεμάτο χώματα, πέτρες και απορρίμματα.
Ο τότε Δήμαρχος κ. Ν. Φιλάρετος, επιθυμών να δραστηριοποιήσει την Επιτροπή του Θεάτρου, κάλεσε τους υπογράφοντας την παρούσα να συγκροτήσουν νέα επιτροπή. Η Επιτροπή αυτή είχε να αντιμετωπίσει ένα τεράστιο και δύσκολο έργο γιατί κάθε εργασία για το τελείωμα του Θεάτρου σκόνταφτε στις αμφιβολίες που είχαν διατυπωθεί εγγράφως όσον αφορά την αντοχή του κτιρίου. Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή μας αvέθεσε την στατική μελέτη σε ειδικό Γραφείο στατικών μελετών κατόπιν διαγωνισμού. Η στατική μελέτη που περιλάμβανε αποτύπωση της υπαρχούσης καταστάσεως, έρευνα αντοχής του υπεδάφους, ραδιοσκοπήσεις και δοκιμαστική φόρτωσιν των κτισμάτων κράτησε ενάμιση χρόνο και με υπόδειξη του μελετητή έγιναν ορισμένες συμπληρωματικές εργασίες για την ενίσχυση των κτισμάτων και της αντισεισμικής ικανότητος του κτιρίου.
Παράλληλα εκλήθη ο καθηγητής GINO SACERDOTE του Πανεπιστημίου του Τορίνο, ειδικός για την ηχοακουστική μελέτη του Θεάτρου, γιατί η κατασκευή από μπετόν των θεωρείων κ.λ.π. είχε επηρεάσει την ηχοακουστική απόδοση . Ήδη ο - καθηγητής μας έστειλε την προμελέτη του που μεταφράστηκε στα Ελληνικά από τον πατέρα Δημήτριο Φρέρη ευγενώς προσφερθέντα. Ταυτόχρονα δημοπρατήθηκαν οι εξωτερικές εργασίες του Θεάτρου ποσού 4.500.000 δpχ. , στο σημείο δε αυτό η Επιτροπή ευχαριστεί θερμότατα 1) Τον τέως Υπουργόν Πολιτισμού κ. Πλυτάν που διέθεσε δια το θέατρο το ποσό των 5.000.000 δρχ. 2) Τους κ.κ. Πασιόκαν Ευστάθιον, Ιωάννην Μαραγκόν και FELICE BONALUMI που έθεσαν την Επιτροπήν εις επαφήν με τον Μαέστρο της Σκάλας του Μιλάνου και τον καθηγητή SAGERDOTE.
Επίσης ευχαριστεί το Ελληvικόν Ωδείον που διέθεσε τις εισπράξεις του από την μουσική βραδιά SCHUBERT υπέρ του θεάτρου και γενικά όλους εκείνους που ηθικά και υλικά συμπαραστάθηκαν στις προσπάθειες της.
Σύρος τη 20 Δεκεμβρίου 1978
Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ
Ν. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ
Σ. ΛΙΚΟΨΥΧΑΚΗΣ
ΑΥΓ. ΤΡΑΚΑ
Α. ΚΑΡΟΥΣΗΣ
Π. ΧΑΛΑΡΗΣ
Δ. ΧΑΛΑΡΗΣ
Σήμερα το ΘΕΑΤΡΟ τελείωσε.
Για το νησί για την πόλη μας είναι ένα κόσμημα. Αν πρόσεχαν και υλοποιούσαν τις υποδείξεις του καθηγητή ΣΑΡΤΣΕΝΤΟΤΕ το Θέατρο θα πλησίαζε κάπως ικανοποιητικά την αρχική του μορφή. Σήμερα είναι πολύ απομακρυσμένο νομίζω και ίσως υπάρξουν προβλήματα ήχου. Το ξαναγράφω... για να γίνει ίσως πιο κατανοητό: «Οι μεγάλοι μαέστροι δημιουργούσαν μια μουσική κατάλληλη για ορισμένο τύπο αιθουσών με ειδικά ακουστικά χαρακτηριστικά...»
«Η ΣΕΝΤΙΑ»
Η πολυσυζητημένη «Σέντια» όπου έμπαινε μέσα η σοπράνο και οι βαστάζοι την σήκωναν και την μετέφεραν στο ξενοδοχείο της και από το ξενοδοχείο στο Θέατρο Απόλλων. Τότε που είχαμε τακτικά μελοδραματικούς θιάσους. Τότε που το θέατρο ήταν για τους Ερμουπολίτες τρόπος ζωής.
«Ο ΠΟΛΥΕΛΕΑΙΟΣ»
Ο τότε πολυέλαιος που κρεμόταν στη μέση της οροφής του Θεάτρου Απόλλων και ανεβοκατέβαινε με τον παλιό μηχανισμό, με τροχαλίες δηλαδή, σε μηχανισμό παλάγκου. Οι τρύπες είναι οι χώροι που τοποθετούσαν λαμπτήρες και άναβε όλος (!) συνήθως την πρωτοχρονιά. Το κοντάρι - το κολωνάκι - που χώριζε τα θεωρεία σκαλιστό και ντυμένο με φύλλο χρυσού.
Αριστερά ο ρόδακας, τον βλέπουμε μαρμαροσκαλισμένο και στα μπαλκόνια και στα φουρούσια των νεοκλασικών κτιρίων.
(οκτάγραμμο) συνδέεται με την ανώτερη τριάδα, το απόλυτο ένα το απόλυτο δύο και με τον Ερμή στην τρίτη κλίμακα. Αυτό τονίζει το συμβολισμό του ρόδακα για την πρώτη κοσμική κλίμακα που διεισδύει σ' όλο το σύμπαν.
«Θυρεός, 1. μέγας λίθος όπισθεν θύρας ίνα κρατή αυτήν κεκλεισμένη. 2. Μεγάλη επιμήκης ασπίς εν σχήματι θύρας. 3. Το εν σχήματι ασπίδος κύριον μέρος οικοσήμου ή Εθνικού Εμβλήματος»
Οι καρέκλες με βελούδινο ύφασμα μέσα στην σκηνή του Θεάτρου Απόλλων, ότι απέμεινε από το πραγματικό θέατρο που ακόμη ελάχιστοι το νοσταλγούν.
Δύο τακτικοί επισκέπτες - θεατρόφιλοι - του θεάτρου Απόλλων, ο καλλιτέχνης φωτογράφος Χαράλαμπος Κόκκινος και ο τεχνίτης του φωτογραφείου του, Ανέστης, από τα Άγια χώματα της Μικρασίας. Έφυγαν από τη ζωή πικραμένοι και οι δύο, γιατί δεν αξιώθηκαν να ξαναδούν το θέατρο Απόλλων να ξαναλειτουργήσει όπως πριν. Και οι δύο έζησαν εκείνες τις παραστάσεις με τους μελοδραματικούς θιάσους, κυρίως Ιταλικούς, και φωτογράφησαν τους πιο διάσημους ηθοποιούς και μαέστρους.
Η αγάπη του για το Λυρικό Θέατρο ήταν μεγάλη. Βίωσαν την όπερα και την υποστήριξαν με όλες τους τις δυνάμεις.
Ο Χαράλαμπος Κόκκινος μπροστά στο θέατρο. Ο κήπος και ο μαρμαρότοιχος φαίνονται καθαρά.
Ο κήπος, οι σιδεριές και η ορθομαρμάρωση του τοίχου σ' όλο το δυτικό τμήμα έγινε με πλάκες μαρμάρων αγυάλιστες παρ' ότι φυλάχθηκαν οι παλιές για να ξανατοποθετηθούν. Οι «νέοι ειδικοί» μαζί με μπάζα τα πέταξαν στα σκουπίδια.
Εφημερίδα ΘΑΡΡΟΣ - Αρ. φύλλου 1494 (145) 15 Ιανουαρίου 1986
Θέατρο και Κάλαντα
Τρία βλαστάρια, τρία αγνά παιδιά πρωτοτύπησαν την παραμονή των Χριστουγέννων ψάλλοντας τα κάλαντα. Τα παιδιά που φαίνονται στη φωτογραφία μας έδωσαν ένα καλό μάθημα. Τα χρήματα που μάζεψαν τα καταθέσανε στην Εμπορική Τράπεζα για να φτιαχτεί το Θέατρο Απόλλων. Ο λογαριασμός αυτός ανοίχτηκε από το 1977 από την τότε Επιτροπή Θεάτρου. Στη μέση Ιωάννης του Βασιλείου Χαλκιάς. Δεξιά, Νίκος Χάλαρης, αριστερά Νάνσυ Χάλαρη του Δημητρίου 1986.
Σπάνια Αφίσα Ιανουάριος 1912
Η όπερα ήταν τρόπος ζωής για όλους σχεδόν τους Ερμουπολίτες. Όπερα σημαίνει κίνηση-οπερατέρ. Με όπερα εννοούμε ένα έργο θεατρικό που οι διάλογοι μεταξύ των ηθοποιών γίνονται τραγουδώντας, αντίθετα με το θέατρο πρόζας. Η όπερα δημιουργήθηκε θέλοντας να αναβιώσει την Αρχαία Ελληνική τραγωδία. Αυτό έγινε κυρίως στην Ιταλία στη Φλωρεντία μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως.
Φρονώ πως μέσα στο Θέατρο Απόλλων στην οικογένεια των μουσουργών ο Χριστόφορος-Βίλι Μπαλδ Γκλουκ που γεννήθηκε στη Φραγκονία στα 1714 και πέθανε στη Βιέννη στα 1787, αφού με τα έργα του αναδείχθηκε επαναστάτης αναμορφωτής και δημιουργός νέων κόσμων στη μουσική τραγωδία. Ο Γκλουκ θα ‘πρεπε να ‘χει στο θέατρο Απόλλων την καλύτερη θέση. Γιατί;
… Ο Ελληνολάτρης αυτός συνθέτης επιδίωκε να γίνει ο θεμελιωτής της τέλειας ενώσεως μουσικής και ποιήσεως μέσα στις τραγωδίες του. Τα έργα του Ιφιγένεια εν Αυλίδι, Ιφιγένεια εν Ταύροις, Οιδίπους επί Κολονώ, Ιππόλυτος, Άλκηστις, Γάμοι του Ηρακλέως, Τηλέμαχος, Ορφεύς και Ευριδίκη, αντιφεγγίζουν μέσα σε μια κρυστάλλινη διαύγεια όλη την αγνότητα και την ευγένεια της ελληνικής γραμμής και της ελληνικής φόρμας. (Σοφία Σπανούδη – Ιστορία της μουσικής – τόμος Α’).
Εσείς που μοιάζετε με καθυστερημένα διαβατάρικα πουλιά που δεν έχουν φωλιά, το μόνο που κάνουν είναι να μας κουτσουλούν. Αυτή θα έπρεπε να είναι η πρώτη προτεραιότητα αλλά θα μου πείτε πως ο μανάβης πουλάει ότι έχει στα κοφάκια του. Σταματήστε πια δεν σας αντέχουμε. Αρκετή καταστροφή κάνατε!
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ του Χ. ΚΟΚΚΙΝΟΥ
Τα πομπέ θεωρεία κοντά στη σκηνή και τα άλλα θεωρεία από ξύλο πριν τα γκρεμίσουν.
Οι περίτεχνες χειροποίητες σιδεριές.
Για την ξυλεία που αρκετοί είπαν πως είχε καταστραφεί. Αυτή γκρέμισαν...
Παραμονές τις κατεδαφίσεως έθαψαν την πιο πλούσια πολιτιστική ιστορία της Ερμουπόλεως...
Η «πατάρα» είχε πριν καταστραφεί διπλάσιο ύψος. Από τη μια μεριά πήγαιναν γυναίκες και από την άλλη άνδρες.
Η ηχοακουστική μελέτη είναι από τον καθηγητή του Πανεπιστημίου του Τορίνο του κ.κ. Σαρτσεντότε. Οι «ειδικοί» έδωσαν την ηχοακουστική μελέτη σε Έλληνα με αποτέλεσμα να γεμίσουν ηχεία και κουτιά λες και είναι εκλογικό κέντρο! Το θέατρο.
Ελάχιστοι άνθρωποι προσπαθήσαμε να φτιάξουμε το κατεστραμμένο Θέατρο Απόλλων μετά την εφταετία της Χούντας. Ατυχώς κομματοπερπατητές το καταστρέψανε, έβαλαν μια καλή φορεσιά που ξεγελάει τους άσχετους. Το ποσό που χρειαζόταν για να τελειώσει είχαμε διαβεβαιώσεις από κορυφαίους τεχνικούς θα έφτανε τότε τα 25.000.000. Η καθυστέρηση έφτασε σε ποσό μεγαλύτερο, δεν το γράφω για να μην τρομάξετε. Η επιτροπή άφησε με την προσφορά του Υπουργείου Πολιτισμού το ποσόν των 9.721.000 δρχ. τότε…
Εάν προχωρούσε το έργο τότε και καλύτερο θα γινόταν και ο ελληνικός λαός δεν θα πλήρωνε αυτές τις υπερβολικές δαπάνες που σχεδόν πήγαν στράφι.
Εάν κανείς θέλει να μάθει τις ενέργειες που έγιναν την δεκαετία 1950-1960 είναι καταγεγραμμένες λεπτομερώς στο αρχείο μου.
Η Νεολαία του Μεταξά (1937)
Όταν λειτουργούσε ως κινηματογράφος. Πολλοί δημοτικοί άρχοντες έλεγαν να λειτουργεί ως κινηματογράφος για να έχουν έσοδα!
Η περίφημη τέντα...
Λάτρης της όπερας ο Χαράλαμπος Κόκκινος
Οι καλές φωτογραφίες τότε έβγαιναν στου Κόκκινου
Ο ξακουστός Νάνος
Περουκιέρης, ηθοποιός, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας
Από τα Άγια χώματα της Μικρασίας τον χάσαμε το 1939-40.
Έγραψε το θεατρικό έργο ΑΘΗΝΑ. Πήγε και μέτρησε το Καλιμάρμαρα Στάδιο αλλά δεν του έφτανε. Ήθελε 25.000 ηθοποιούς.
ΤΑ ΔΙΑΒΑΤΑΡΙΚΑ ΠΟΥΛΙΑ ΕΦΤΑΣΑΝ ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΜΕΝΑ ΚΑΙ Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥΣ ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΝΗ
Λίγα ιστορικά ντοκουμέντα για να αλλάξουν χρώμα οι γλώσσες των γλωσσάδων.
Στην πρόσοψη του Απόλλωνα
Έτος 1946
Οκλαδόν από αριστερά: Στάθης Μπόμπολας και Αντώνης Μπριτζάκης
Καθήμενοι από αριστερά: Βασίλης Μαντός, Μιχάλης Μαντός, Γεώργιος Ασπιώτης και Λεονάρδος Βακόνδιος
Όρθιοι από αριστερά: Βίκτωρας Βόικος, Αντώνης Αλμπανόπουλος και ο φωτογράφος Ανέστης
Έξω από τα γραφεία του Εμπορικού Συλλόγου
Έτος 1951
Από αριστερά: Αντώνης Αλμπανόπουλος, Κώστας Καλαφάτης, Βασίλης Μαντός και Βίκτωρας Βόικος
Στον κήπο του Απόλλωνα
Έτος 1948
Οκλαδόν από αριστερά: Στάθης Μπόμπολας και Αντώνης Αλμπανόπουλος
Καθήμενοι από αριστερά: Λεονάρδος Βακόνδιος, Βασίλης Μαντός, Μιχάλης Μαντός και Γεώργιος Ασπιώτης
Όρθιοι από αριστερά: Αντώνης Μπριτζάκης, Βίκτωρας Βόικος και Νικόλαος Πετράκης, πρωταθλητής κολύμβησης μεγάλων αποστάσεων
18-10-1947 - Θέατρο Απόλλων
Πρώτος από δεξιά Βίκτωρας Βόικος
Ετοιμάζουν τη μόστρα με τις φωτογραφίες. Όλοι δούλευαν στο θέατρο και είχανε γίνει και αυτοί ηθοποιοί και μάλιστα με μεγάλη πείρα
18-10-1947 - Θέατρο Απόλλων
Πρώτος από αριστερά Βασίλης Μαντός, τρίτος Κώστας Καλαφάτης (ή μυτάς), τέταρτος Γεώργιος Μαυρομάτης (ή κινέζος), ξαπλωμένος Αντώνης Μπριτζάκης (ή καραμπινιέρος)
Τις δύο ανωτέρω φωτογραφίες τις δώρησε ο συμπολίτης μου κ. Αλμπανόπουλος. Την τέχνη του κινηματογράφου και του θεάτρου υπηρέτησε με ζήλο θερμό.
Οι φωτογραφίες έχουν επισήμως κατοχυρωθεί. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή ακόμα και σ’ αυτούς που δωρίσαμε ένα ολόκληρο λεύκωμα, στους Δήμο Ερμουπόλεως και στο Θεατρικό Όμιλο Απόλλων. Οι συνέπειες θα είναι μεγάλες…
Δημήτρης Χάλαρης
Δημοσιογράφος-Συγγραφέας
Όλες οι δημοσιεύσεις του Δημήτρη Χάλαρη στο syrostoday είναι διαθέσιμες εδώ.
Άρθρα του επίσης δημοσιεύονται και στο προσωπικό του ιστολόγιο: dhalaris.wordpress.com