Τα χειρότερα αποφεύχθηκαν, καθώς οι πιο «μεγάλοι» της αγοράς απορρόφησαν το μεγαλύτερο μέρος της αύξησης της χονδρικής τιμής του ρεύματος.
Ακόμα κι έτσι, δεν μπορεί να παραβλέψει κανείς το ότι στην καλύτερη περίπτωση η κατανάλωση ρεύματος τον Δεκέμβριο θα είναι τσιμπημένη γύρω στο 1,5 λεπτό ανά κιλοβατώρα. Όσα νοικοκυριά έχουν επιλέξει, μάλιστα, μικρότερους παρόχους θα πρέπει είτε να αναζητήσουν πιο «φιλόξενη» στέγη, είτε να ψαχτούν για σταθερά τιμολόγια, είτε να πληρώσουν ακόμα και πάνω από 20% ακριβότερο ρεύμα τον Δεκέμβριο, όπου, ως γνωστόν, οι καταναλώσεις λόγω εορτών ανεβαίνουν κατακόρυφα.
Με αυτά τα δεδομένα, το υπουργείο Ενέργειας «κλείδωσε» την επιδότηση για τα νοικοκυριά και, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, αυτή θα διαμορφωθεί στο 1 - 1,5 λεπτό ανά κιλοβατώρα, έτσι ώστε η μέση τιμή του Δεκεμβρίου να παραμείνει στα επίπεδα των 15 λεπτών ανά κιλοβατώρα.
Οι επιχειρήσεις
Κι αν για τα νοικοκυριά η απόφαση και το ύψος της επιδότησης ήταν σχετικά εύκολα -ειδικά από τη στιγμή που οι πάροχοι επέδειξαν αυτοσυγκράτηση-, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που ήδη ζορίζονται από τα σκαμπανεβάσματα του κόστους ενέργειας τους τελευταίους μήνες. Το πρόβλημα ήταν και παραμένει το «απαγορευτικό» από την Κομισιόν στις επιδοτήσεις, καθώς θεωρούνται κρατική ενίσχυση. Εδώ και μήνες, το ειδικό πλαίσιο που υιοθετήθηκε στην κορύφωση της ενεργειακής κρίσης έχει ανακληθεί, συνεπώς τα όποια μέτρα για τις επιχειρήσεις περνούν από το κόσκινο της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού.
Υπάρχει by pass σε αυτό το απαγορευτικό; Ο Κανονισμός για τις ενισχύσεις ήσσονος σημασίας (de minimis) φαντάζει αυτή τη στιγμή ως... σανίδα σωτηρίας τόσο για το υπουργείο Ενέργειας όσο και για τις ίδιες τις επιχειρήσεις. Όπως απέδειξε, ωστόσο, το πρόσφατο «τζαρτζάρισμα» με τους κοινοτικούς, για τις επιδοτήσεις που κλήθηκαν να επιστρέψουν περίπου 2.500 επιχειρήσεις, λόγω υπέρβασης του ορίου των de minimis ενισχύσεων, η νέα παρέμβαση θα πρέπει να μελετηθεί έτσι ώστε να αποφευχθούν οι εκ των υστέρων δυσάρεστες εκπλήξεις.
Το θετικό είναι ότι ο Κανονισμός έχει αναθεωρηθεί, και από 1ης/1/2024 το όριο των εν λόγω ενισχύσεων έχει ανέβει στα 300.000 ευρώ ανά τριετία, από 200.000 ευρώ που ήταν πριν. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, από τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι το 99% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κινείται κάτω από αυτόν τον πήχη, συνεπώς μπορούν να καλυφθούν από το «εργαλείο» των de minimis ενισχύσεων. Επιπλέον, κάθε χρόνος που περνά «σβήνει» τις πρότερες ενισχύσεις, οι οποίες ειδικά την περίοδο του Covid και της ενεργειακής κρίσης ήταν υψηλές.
Η χρηματοδότηση
Αυτό που μένει να απαντηθεί -με τη συνδρομή και τη σύμφωνη γνώμη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους- είναι το πώς θα χρηματοδοτηθούν οι ενισχύσεις/επιδοτήσεις, ειδικά προς τις επιχειρήσεις, χωρίς να σημάνει συναγερμός για τον Προϋπολογισμό. Ως γνωστόν, ήδη «τρέχουν» οι «κόφτες» των δαπανών, κι αυτό σημαίνει ότι η όποια παρέμβαση θα πρέπει να είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, δηλαδή η δαπάνη να καλύπτεται από τα αντίστοιχα έσοδα. Με αυτό το δεδομένο, η επιβολή φόρου στα «ουρανοκατέβατα» έσοδα των παρόχων επανέρχεται στο τραπέζι, χωρίς όμως να έχει ληφθεί σχετική απόφαση.
Ως εναλλακτική λύση, για να αποφευχθεί αυτό το ντόμινο, είναι μια συμφωνία, μάλλον άτυπη, με τους παρόχους, για ειδικές, οριζόντιες εκπτώσεις στα τιμολόγια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, όποτε κρίνεται αναγκαίο, λόγω ειδικών συνθηκών στην αγορά ενέργειας.
Σε κάθε περίπτωση, η φόρμουλα για την επιδότηση ειδικά των μικρομεσαίων θα πρέπει να έχει μόνιμα χαρακτηριστικά αν λάβει κανείς υπ' όψιν τις εξελίξεις στην αγορά. Ήδη, το φυσικό αέριο δοκιμάζει τα όρια των 50 ευρώ και κινείται στα υψηλότερα επίπεδα του τελευταίου 12μήνου, καθώς, πέρα από τη συνήθη, αυξημένη ζήτηση για τον χειμώνα, επέστρεψαν η αβεβαιότητα και η νευρικότητα για τις ομαλές ροές ρωσικού αερίου μέσω Ουκρανίας. Ανακαταλαμβάνοντας τη μερίδα του λέοντος στο ενεργειακό μείγμα της ημέρας, το φυσικό αέριο ήδη «έσπρωξε» 48,5% πάνω τη χονδρική τιμή του ρεύματος μέσα σε 48 ώρες...