Πέθανε τη Δευτέρα, σε ηλικία 99 ετών, η διεθνώς καταξιωμένη βυζαντινολόγος, ιστορικός και πανεπιστημιακός Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, το 1967, αλλά και η πρώτη γυναίκα πρύτανης του ίδιου Πανεπιστημίου.
Κατά τη διάρκεια του μακρόχρονου βίου της παρουσίασε πλούσιο συγγραφικό έργο ενώ υπήρξε ενεργή και παρεμβατική μέχρι το τέλος της της. βραβεύσεις, αλλά και ενεργή παρουσία και παρεμβάσεις ως το τέλος της ζωής της.
Τιμήθηκε με πλήθος σημαντικών διακρίσεων. Στην Γαλλία είχε βραβευτεί, μεταξύ άλλων, με τον Μεγαλόσταυρο του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, ενώ βραβεύσεις είχε και σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr η υγεία της είχε επιβαρυνθεί σημαντικά το τελευταίο 24ωρο καθώς αισθανόταν μεγάλη αδυναμία. Η κατάστασή της επιδεινώθηκε δραματικά τις τελευταίες ώρες με αποτέλεσμα να αφήσει την τελευταία της πνοή.
Μια μακρά παρουσία στα γράμματα
Η Ελένη Γλύκατζη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1926 και σπούδασε Ιστορία και Αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μετέβη στη Γαλλία, όπου συνέχισε τις σπουδές της στη Σορβόννη, αφιερώνοντας την ερευνητική της δραστηριότητα στη βυζαντινή ιστορία. Η διδακτορική της διατριβή για τη διοίκηση του Βυζαντίου στη Μικρά Ασία αποτέλεσε σημείο αναφοράς στη διεθνή βιβλιογραφία.
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας, με τον οποίο απέκτησαν μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν. Έφυγε από τη ζωή το 2010.
Η εξέλιξή της στο πανεπιστήμιο υπήρξε ταχύτατη. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Παρισίων ενώ το 1976 εξελέγη πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης (Paris I – Pantheon-Sorbonne), μια ιστορική εκλογή δεδομένου ότι ήταν η πρώτη γυναίκα που κατέλαβε τη συγκεκριμένη θέση στα 700 χρόνια ιστορίας του ιδρύματος.
Παράλληλα διαδραμάτισε ενεργό ρόλο σε διεθνείς οργανισμούς και επιστημονικά ιδρύματα. Υπήρξε πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Ευρώπης (Universite de l’Europe) και τιμήθηκε με πλήθος διακρίσεων, παρασήμων και επίτιμων διδακτορικών τίτλων από πανεπιστήμια σε όλο τον κόσμο. Στην Ελλάδα διετέλεσε πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου, με τη συμβολή της στην ανάδειξη της βυζαντινής ιστορίας και της ελληνικής πολιτισμικής συνέχειας να αναγνωρίζεται ευρέως.
Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει μελέτες, δοκίμια και παρεμβάσεις για το Βυζάντιο, τη σχέση Ανατολής και Δύσης, την ευρωπαϊκή ιδέα και τον ρόλο της Ελλάδας στον σύγχρονο κόσμο. Με λόγο συχνά αιχμηρό και δημόσια παρουσία που ξεπερνούσε τα ακαδημαϊκά όρια, η Ελένη Αρβελέρ τοποθετήθηκε επανειλημμένα για ζητήματα εθνικής ταυτότητας, εκπαίδευσης και γεωπολιτικής, διατηρώντας ενεργή συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής της.
Η απώλειά της σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για την ελληνική ιστοριογραφία και την ευρωπαϊκή πανεπιστημιακή κοινότητα. Η διαδρομή της, από τα αμφιθέατρα της Αθήνας έως την κορυφή της Σορβόννης, αποτυπώνει μια πορεία αφοσίωσης στη γνώση, την έρευνα και τη διαρκή υπεράσπιση του πολιτιστικού αποτυπώματος του ελληνισμού.