Η ελληνική ναυπηγική βιομηχανία είναι έτοιμη να σηκώσει το βάρος της ανανέωσης του ακτοπλοϊκού στόλου, αρκεί να υπάρξει η αντίστοιχη θεσμική και χρηματοδοτική στήριξη σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό τόνισε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ONEX Shipyards & Technologies, Πάνος Ξενοκώστας, μιλώντας στο Ναυτιλιακό Συνέδριο του The Economist που πραγματοποιήθηκε χθες στο Divani Apollon Palace στο Καβούρι. Ο κ. Ξενοκώστας συνομίλησε με τον Κωστή Φραγκούλη, Ιδρυτή & CEO της Franman και Πρόεδρο του International Propeller Club Πειραιά, και τον Alasdair Ross, Countries Editor του "The World Ahead 2026" του The Economist. Ο Πάνος Ξενοκώστας, ο οποίος είναι παράλληλα Πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων, τόνισε ότι ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου θα πρέπει να είναι στρατηγική προτεραιότητα, παρουσίασε την πρόσφατη στρατηγική συμφωνία με την Hanwha Power Systems και περιέγραψε το όραμα του Ομίλου για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου βιομηχανικού hub στην Ελευσίνα.
Ακτοπλοΐα: ζήτημα εθνικής συνοχής, όχι μόνο μεταφορών
Ερωτηθείς για το κατά πόσον τα ελληνικά ναυπηγεία μπορούν να ανταποκριθούν στον εκσυγχρονισμό του γερασμένου ακτοπλοϊκού στόλου, ο κ. Ξενοκώστας έδωσε κατηγορηματική απάντηση: «Θα δώσω την αυτονόητη απάντηση, δηλαδή ναι. Μπορούμε να κατασκευάσουμε τα πάντα στα ελληνικά ναυπηγεία. Αυτό πλέον είναι αποδεδειγμένο». Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι πριν από το ναυπηγικό κομμάτι, το ζήτημα είναι «βαθιά πολιτικό και κυρίως ευρωπαϊκό».
Αναφερόμενος στη νησιωτικότητα, τη σύνδεση και τις βιώσιμες κοινωνίες, τόνισε ότι ο εκσυγχρονισμός της ακτοπλοΐας είναι «επί της ουσίας κοινωνικό θέμα» και ζήτησε σχετική νομοθεσία και χρηματοδοτικούς πόρους από την ελληνική κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως είπε: «Εφόσον το πολιτικό θέμα, το ευρωπαϊκό, των χρηματοδοτικών πόρων λυθεί, η ναυπηγική βιομηχανία είναι εδώ».
Θέτοντας ναυπηγεία και ακτοπλοΐα σε πλαίσιο άμεσης αλληλεξάρτησης, σημείωσε χαρακτηριστικά: «Τα ναυπηγεία και η ακτοπλοΐα αποτελούν την πίσω αυλή και την μπροστινή αυλή του ίδιου σπιτιού. Είναι τόσο ενιαίο», προσθέτοντας ότι το οικοσύστημα αυτό πρέπει να αντιμετωπίζεται «ως κόρη οφθαλμού».
Οικονομικό αποτύπωμα: 6.000 θέσεις εργασίας, τεράστιος πολλαπλασιαστής ισχύος
Για να τεκμηριώσει τη δυναμική του οικοσυστήματος, ο κ. Ξενοκώστας ανέφερε τη δεκαετή συνεργασία με την Attica Group, που περιλαμβάνει συντήρηση, αναβάθμιση, εγκατάσταση scrubbers και μεγάλες μετασκευές, με αποτέλεσμα τη δραματική αύξηση της διαθεσιμότητας του στόλου.
Παρουσιάζοντας το οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου, επεσήμανε: το ευρώ που δίνει ο επιβάτης σε ένα πλοίο της ακτοπλοΐας τροφοδοτεί 3.000 θέσεις Ελλήνων ναυτικών στην ακτοπλοϊκή εταιρεία, ενώ μέσω των επισκευών και αναβαθμίσεων δημιουργεί άλλες 3.000 θέσεις στη ναυπηγική βιομηχανία — χρήματα που μένουν στην Ελλάδα. «Ο πολλαπλασιαστής ισχύος είναι τεράστιος», σημείωσε, υπενθυμίζοντας ότι ο κλάδος επιδρά με πολύ μεγάλο ποσοστό στο ΑΕΠ της χώρας.
Επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο του σύγχρονου ναυπηγείου, τόνισε: «Δεν πουλάμε ώρες ή σίδερο. Πουλάμε αποτέλεσμα». Περιέγραψε την ONEX ως ένα «cloud» ολοκληρωμένων υπηρεσιών για τον πλοιοκτήτη, με λύσεις, τεχνολογία, διαφάνεια στις τιμές και στρατηγική ασφάλεια, σε πλήρη αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο ναυπηγείου.
Συμφωνία με Hanwha: το επόμενο βήμα στις νέες ναυπηγήσεις
Με αφορμή τη συμφωνία που υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα στην Ουάσιγκτον με την Hanwha Power Systems, σε εκδήλωση στο αμερικανικό Υπουργείο Μεταφορών, ο κ. Ξενοκώστας περιέγραψε τη συνεργασία ως «το επόμενο βήμα του στρατηγικού σχεδιασμού»: μια εταιρεία με διαπιστωμένη ικανότητα στην αναγέννηση ναυπηγείων ενώνει δυνάμεις με «τον κολοσσό από την Κορέα τεχνολογίας» για την κατασκευή πλοίων LNG, πλοίων ακτοπλοΐας, ρυμουλκών και πλωτών μονάδων παραγωγής ενέργειας.
Όπως εξήγησε, με τη σύμπραξη ο Όμιλος επιδιώκει να γεφυρώσει το τεχνολογικό κενό 30 ετών και να εγκαθιδρύσει δυνατότητες new building όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για ολόκληρη τη Μεσόγειο, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα, η συμφωνία ανταποκρίνεται στο U.S. Maritime Action Plan του Προέδρου Trump για την αναγέννηση της αμερικανικής ναυπηγικής βιομηχανίας.
Ο κ. Ξενοκώστας υπενθύμισε ότι η συμμετοχή του DFC στο χρηματοδοτικό σχήμα της Ελευσίνας ήταν η πρώτη επένδυση του αμερικανικού Κρατικού Επενδυτικού Ταμείου σε ναυπηγείο παγκοσμίως, ενώ η γραμμή παραγωγής 20+20 ρυμουλκών αξίας €200 εκατ. είναι ήδη σε εξέλιξη, με τον Όμιλο να αναλαμβάνει τον επιχειρηματικό κίνδυνο, δεσμευόμενος να τα λειτουργήσει ως ναυτιλιακή εταιρεία αν δεν βρεθούν αγοραστές.
Κάλεσμα προς την Ευρώπη: «Πρέπει να πάμε πιο γρήγορα»
Με έμφαση στον στρατηγικό χαρακτήρα της ναυπηγικής βιομηχανίας, ο κ. Ξενοκώστας ανέφερε το παράδειγμα των ΗΠΑ, όπου ο Πρόεδρος Trump κήρυξε τη ναυπηγική στρατηγική μέσω του Maritime Action Plan: «Αυτό πρέπει να παραδειγματίσει πάρα πολλούς στην Ευρώπη. Πρέπει να πάμε πιο γρήγορα και στην Ευρώπη, γιατί τα ναυπηγεία και η ναυπηγική βιομηχανία είναι στρατηγικό». Σημείωσε επίσης ότι το κλείσιμο ναυπηγείων σε Ιράν, Ντουμπάι και Ομάν αυξάνει τη ζήτηση στη Μεσόγειο, ενισχύοντας τον ρόλο των ελληνικών ναυπηγείων που εξυπηρετούν ήδη 200-210 πλοία ετησίως.
Integrated Hub: ναυπηγική, τρένα, ενέργεια και λιμάνι σε έναν χώρο
Εξειδικεύοντας το όραμα του Integrated Hub, ο κ. Ξενοκώστας αποκάλυψε ότι μέσα σε 12 μήνες το ναυπηγείο της Ελευσίνας θα είναι συνδεδεμένο με τον Προαστιακό. «Εκεί που φτιάχνουμε πλοία, μπορούμε να κατασκευάζουμε τρένα — είναι περίπου η ίδια φιλοσοφία», εξήγησε, αποκαλύπτοντας ότι ανακάλυψε παλιά γραμμή παραγωγής τρένων στο ναυπηγείο και αναρωτήθηκε γιατί δεν κατασκευάζονται ακόμα — χωρίς να βρει λογική απάντηση.
Τόνισε ότι οι υποδομές πρέπει να είναι dual use, εξυπηρετώντας εμπορικές και αμυντικές ανάγκες τόσο για την Ελλάδα όσο και για την ευρύτερη περιοχή, προσφέροντας ολοκληρωμένες λύσεις για τη γαλάζια οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τις εναλλακτικές οδούς μεταφοράς. Σημείωσε επίσης ότι σε τρεις εβδομάδες ο Όμιλος θα παρουσιάσει τις ικανότητες της χώρας στην παραγωγή του «εθνικού πλοίου».
«Να κάνουμε την Ελλάδα ισχυρή μέσα από βιομηχανική πραγματική παραγωγή»
Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Ξενοκώστας μοιράστηκε το προσωπικό του όραμα με έμφαση στο πάθος που οδήγησε τη διαδρομή του: «Έχω καταλάβει ότι αυτοί που σου λένε ότι κάτι δεν γίνεται, επί της ουσίας εννοούν ότι οι ίδιοι δεν μπορούν να το κάνουν».
Και κατέληξε: «Να κάνουμε την Ελλάδα μια ισχυρή χώρα, μέσα από βιομηχανική πραγματική παραγωγή. Να μπορούμε να κατασκευάζουμε τα πάντα, να ξαναγυρίσουμε στις ρίζες μας και να είμαστε περήφανοι ότι τα πλοία μας κατασκευάζονται και επισκευάζονται στη χώρα μας και όχι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα».
