Ο καπνός που βγήκε από τη συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ την περασμένη Δευτέρα, με τη διπλή απόφαση για τη διάταξη, κρίσιμων οπλικών συστημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων, σήκωσε πολιτική σκόνη.
Η επιστροφή στη βάση της, της πυροβολαρχίας Patriot, που είχε αναπτυχθεί στην Κάρπαθο στις αρχές Μαρτίου, μπορεί να επιχειρήθηκε να συνδεθεί με τις ισορροπίες στα ελληνοτουρκικά, ωστόσο φαίνεται ότι προσθέτει περισσότερα κομμάτια στο πάζλ της στρατηγικής γεωοικονομικής ισχύος.
Το τόξο
Και όπως εξηγείται στο newmoney, από αρμόδια πηγή, για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια, η Αθήνα δίνει βάθος στη στρατηγική παρουσία που επιδιώκει να έχει στην Ανατολική Μεσόγειο, μέσα από ένα πλέγμα αποτροπής, διασυνδέσεων και συμμαχιών. Οι τελευταίες κινήσεις γύρω από την Κάρπαθο και την Κύπρο αποτυπώνουν ακριβώς αυτή τη νέα λογική.
Η αποχώρηση των Patriot από την Κάρπαθο και η αντικατάστασή τους από μόνιμη παρουσία Mirage 2000-5 δεν αντιμετωπίζεται από την ίδια πηγή ενημέρωσης, ως μια απλή τεχνική αλλαγή. Αντιθέτως, θεωρείται μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου που επιχειρεί να μετατρέψει τον άξονα Αιγαίου – Κύπρου σε ενιαίο χώρο στρατηγικής παρουσίας της Ελλάδας.
Η Κάρπαθος εξελίσσεται πλέον σε κάτι πολύ περισσότερο από ένα ακριτικό νησί. Στο νέο γεωπολιτικό δόγμα της Αθήνας λειτουργεί ως ένα φυσικό αεροπλανοφόρο στο κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου. Ταυτόχρονα είναι ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, που συνδέει Αιγαίο με την Κύπρο και τις ενεργειακές διαδρομές στην περιοχή.
Η γεωγραφική της θέση επιτρέπει στην Πολεμική Αεροπορία να καλύπτει σε ελάχιστο χρόνο το τόξο από το νοτιοανατολικό Αιγαίο μέχρι την Κύπρο και τις αρτηρίες της ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου, σε μια περίοδο όπου η ασφάλεια υποδομών, διασυνδέσεων και θαλάσσιων δρόμων αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Και η εικόνα συμπληρώνεται από την απόφαση της Αθήνας να προχωρήσει σε ανανέωση της στρατιωτικής παρουσίας στην Κύπρο. Η αποστολή ελληνικών δυνάμεων και η διατήρηση ενεργού στρατιωτικού αποτυπώματος στην Κύπρο θεωρείται από διπλωματικές πηγές μία από τις σημαντικότερες κινήσεις της τελευταίας περιόδου, καθώς στέλνει μήνυμα ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει πλέον τον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου ως ενιαίο στρατηγικό πεδίο.
«Για πρώτη φορά μετά από χρόνια υπάρχει σαφής προσπάθεια δημιουργίας συνεχούς ελληνικής παρουσίας σε όλο αυτό το τόξο», σημειώνει χαρακτηριστικά πηγή με γνώση των σχεδιασμών.
Και οι σχεδιασμοί γίνονται με βάση την ανάλυση, για την ιστορικότητα της συγκυρίας που βρίσκει την Ευρώπη, στην αναζήτηση νεών, ενεργειακών οδών. Η Μέση Ανατολή παραμένει σε διαρκή αστάθεια. Οι θαλάσσιες διαδρομές αποκτούν κρίσιμη σημασία για την παγκόσμια οικονομία.
Και τα μεγάλα ενεργειακά και ψηφιακά projects της επόμενης δεκαετίας περνούν πλέον από την Ανατολική Μεσόγειο. Ο Great Sea Interconnector που θα ενώσει ηλεκτρικά Ελλάδα, Cyprus και Israel. Το project GREGY για μεταφορά πράσινης ενέργειας από την Αίγυπτο προς την Ευρώπη μέσω Ελλάδας. Οι σταθμοί LNG σε Αλεξανδρούπολη και Ρεβυθούσα. Τα νέα καλώδια μεταφοράς δεδομένων, που σχεδιάζονται στη Μεσόγειο.
Οι συμμαχίες
Όλα αυτά δημιουργούν έναν νέο γεωοικονομικό χάρτη στον οποίο η Ελλάδα διεκδικεί κομβικό ρόλο. «Γιατί σήμερα η ισχύς δεν αφορά μόνο στρατούς και εξοπλισμούς», λέει υψηλόβαθμός αξιωματούχος. «Αφορά ενέργεια, υποδομές, διασυνδέσεις, λιμάνια, «data» routes και ασφάλεια κρίσιμων δικτύων», συμπληρώνει, με την υπενθύμιση ότι πρόκειται για την αιχμή της αμερικανικής στρατηγικής, αλλά όχι μόνο.
Ακριβώς γι’ αυτό, η κυβέρνηση επενδύει ταυτόχρονα σε αμυντική ενίσχυση και στρατηγικές συμμαχίες. Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών. Η Γαλλία έχει εξελιχθεί σε βασικό αμυντικό εταίρο. Το Ισραήλ αντιμετωπίζει πλέον την Ελλάδα και την Κύπρο ως κρίσιμους πυλώνες για τους σχεδιασμούς του, αλλά και για τη σταθερότητα στην περιοχή. Η Αίγυπτος επενδύει σημαντικό μέρος του ενεργειακού της σχεδιασμού στις ελληνικές διασυνδέσεις.
Την ίδια στιγμή, η Σούδα αποκτά ολοένα μεγαλύτερη αξία για τον αμερικανικό σχεδιασμό στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η Αλεξανδρούπολη εξελίσσεται σε κομβικό σημείο τόσο για το NATO όσο και για τις ενεργειακές και εμπορικές ροές προς την Ευρώπη.
Κυβερνητικές πηγές επιμένουν ότι η στρατηγική αυτή δεν αφορά λογικές κλιμάκωσης αλλά σταθερότητας και αξιοπιστίας. Όπως λένε, στόχος είναι η Ελλάδα να εμφανίζεται ως μια χώρα που μπορεί να εγγυηθεί συνέχεια, ασφάλεια και προβλεψιμότητα σε μια περιοχή που παραμένει εξαιρετικά ασταθής.