Με το παρόν υπόμνημα επιθυμούμε να θέσουμε, εκ νέου, υπόψη σας δύο κρίσιμα ζητήματα που προκύπτουν από το υπό διαβούλευση προσχέδιο του ΕΧΠ Τουρισμού, τα οποία, εάν εφαρμοστούν ως έχουν, θα επιφέρουν σοβαρή οικονομική υποβάθμιση και αναπτυξιακό στραγγαλισμό του τουριστικού προϊόντος στο νησί της Σύρου.
ΜΕΡΟΣ Α: Ερμούπολη – Άστοχη ένταξη στην Κατηγορία Α (Περιοχές Ελέγχου)
Η οριζόντια ένταξη της Δημοτικής Ενότητας Ερμούπολης στην Κατηγορία Α (Κορεσμένες Περιοχές), δίπλα στη Μύκονο και τη Σαντορίνη, αποτελεί κραυγαλέα χωροταξική ανακολουθία. Επισυνάπτεται και η από 10-09-2024 τοποθέτηση μας σχετικά με το εν λόγω θέμα.
Η Ερμούπολη είναι μια ζωντανή, αστική πρωτεύουσα με δική της αυτόνομη οικονομική ζωή, πολιτιστική δραστηριότητα και πολλαπλές δυνατότητες εναλλακτικού τουρισμού που επιβάλλουν την δημιουργία νέων κλινών και όχι ένας προορισμός μαζικού τουρισμού που πάσχει από αλλοίωση του φυσικού τοπίου.
ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ
1. Αδυναμία υλοποίησης προδιαγραφών 4 και 5 Αστέρων: Η Ερμούπολη αποτελεί προστατευόμενο Ιστορικό Τόπο με μοναδικό νεοκλασικό κτιριακό απόθεμα. Λόγω των ειδικών μορφολογικών και αρχιτεκτονικών τους χαρακτηριστικών και της δομής του (διατηρητέα κτίρια, έλλειψη περιβάλλοντος χώρου, τυπολογία, ιδιαίτερος τρόπος κατασκευής, δεν είναι εφικτό στις πλείστες των περιπτώσεων τα κτίρια αυτά να ικανοποιήσουν τις αυστηρές κτιριοδομικές και προδιαγραφές του ΕΟΤ για ξενοδοχεία 4 ή 5 αστέρων (π.χ. ανάγκη για ασανσέρ, μεγέθη δωματίων, πισίνες, parking). Παράλληλα είναι τεχνικά πολύπλοκο, νομικά επισφαλές λόγω περιορισμών του αρχαιολογικού νόμου και οικονομικά ασύμφορο για την υλοποίηση των εν λόγω επεμβάσεων.
2. Οικονομικές και Κοινωνικές Συνέπειες: Η απαγόρευση ίδρυσης νέων τουριστικών καταλυμάτων κάτω των 4 αστέρων θα οδηγήσει σε:
• Εγκατάλειψη του κτιριακού πλούτου: Τα ιστορικά αρχοντικά θα μείνουν ανεκμετάλλευτα και θα καταρρεύσουν, καθώς αποκλείεται η μετατροπή τους σε ποιοτικά Boutique Hotels ή παραδοσιακούς ξενώνες 3 αστέρων.
• Γιγάντωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης: Οι ιδιοκτήτες, αποκλειόμενοι από τη νόμιμη και ελεγχόμενη λειτουργία του υπουργείου τουρισμού, θα στραφούν αναγκαστικά σε πλατφόρμες τύπου Airbnb, προκειμένου να έχουν έσοδα από την ακίνητη περιουσία τους, επιτείνοντας την οικιστική πίεση που το ΕΧΠ επιδιώκει να περιορίσει.
ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ:
• Αποσύνδεση της Δ.Ε. Ερμούπολης από την Κατηγορία Α και ένταξή της στην Κατηγορία Β (Ανεπτυγμένες Περιοχές), ώστε η Σύρος να αντιμετωπίζεται χωροταξικά ως ενιαία οντότητα.
• Ρητή εξαίρεση των χαρακτηρισμένων Ιστορικών Τόπων και Παραδοσιακών Οικισμών από την υποχρέωση των 4/5 αστέρων, επιτρέποντας τη δημιουργία μονάδων 3 αστέρων αποκλειστικά μέσω της επανάχρησης και αποκατάστασης υφιστάμενων κτιρίων με αυστηρά «πράσινα» κριτήρια και εργαλείων χρηματοδότησης, σε συνέχεια και των όσων αναφέρονται στο προηγούμενο έγγραφο μας.
ΜΕΡΟΣ Β: Νότια Σύρος (Δ.Ε. Ποσειδωνίας) – Υποβάθμιση της αξίας της γης λόγω αύξησης της αρτιότητας στα 12 στρέμματα
Στη Νότια Σύρο (Δ.Ε. Ποσειδωνίας), οι ιδιοκτήτες γης έχουν ήδη υποστεί αυστηρούς περιορισμούς, και ορθά, εδώ και δεκαετίες λόγω των Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου (ΖΟΕ). Με το υπό διαβούλευση ΕΧΠ πραγματοποιούνται τα εξής:
• Ανατροπή του υφιστάμενου σχεδιασμού. Με βάση τις ισχύουσες διατάξεις και το υπό διαμόρφωση Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ), το οποίο βρίσκεται σε ώριμο στάδιο μελέτης έχει παρουσιαστεί στην τοπική κοινωνία, έχει συζητηθεί διεξοδικά κι έχουν τεθεί ήδη σχετικές παρατηρήσεις από τους φορείς και τον Δήμο προβλέπεται Στις Περιοχές Ήπιας Τουριστικής Ανάπτυξης (ΠΕΧ) είχε προβλεφθεί αρτιότητα 10 στρεμμάτων (ως εξέλιξη των παλαιότερων κατατμήσεων των 8-10 στρεμμάτων των ΖΟΕ).
• Ξαφνική απαξίωση ιδιοκτησιών. Η οριζόντια επιβολή αρτιότητας 12 στρεμμάτων από το νέο ΕΧΠ Τουρισμού για την Κατηγορία Β:
α) Ακυρώνει και υποβαθμίζει δεκάδες νόμιμα αγροτεμάχια που δημιουργήθηκαν βάσει των προηγούμενων χωροταξικών κανόνων και στερεί από τους τοπικούς μικροϊδιοκτήτες το δικαίωμα της ήπιας τουριστικής αξιοποίησης, θέτοντας επίσης σε κίνδυνο την ασφάλεια των συναλλαγών σε όσους έχουν επενδύσεις σε εξέλιξη.
β) Δημιουργεί ανισότητες, καθώς ευνοεί μόνο τους μεγαλοεπενδυτές που έχουν τη δυνατότητα μαζικής αγοράς γης, εκτοπίζοντας την τοπική οικογενειακή επιχειρηματικότητα.
ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ:
• Πρόβλεψη ειδικής μεταβατικής διάταξης (ρήτρας προστασίας) για τις νησιωτικές περιοχές της Κατηγορίας Β, όπου προϋπήρχαν εγκεκριμένες ΖΟΕ ή βρίσκονται σε εξέλιξη ΤΠΣ.
• Διατήρηση της αρτιότητας των 10 στρεμμάτων για τουριστική χρήση στη Δ.Ε. Ποσειδωνίας, εφόσον αυτή εναρμονίζεται με τις κατευθύνσεις του υπό θεσμοθέτηση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου της Σύρου, το οποίο έχει λάβει υπόψη τις τοπικές ιδιαιτερότητες και έχει τεκμηριώσει επιστημονικά την συγκεκριμένη κατεύθυνση.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού πρέπει να αποτελέσει εργαλείο βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης και να συμβάλει στην προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων όπως διακηρύσσει στους βασικούς στόχους και όχι στην ισοπέδωση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων. Ζητούμε την άμεση τροποποίηση των ανωτέρω διατάξεων για τη Σύρο, ώστε να διαφυλαχθεί η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική κληρονομιά της Ερμούπολης και η αξία της γης των κατοίκων της Νότιας Σύρου