Ο μυστικός διάδρομος των ΗΠΑ στο Ορμούζ που κρατά ανοιχτή τη ροή του πετρελαίου
Mια αθέατη μάχη για τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες, με τις ΗΠΑ και το Ιράν να επιχειρούν να επιβάλουν τους δικούς τους κανόνες σε μία από τις κρισιμότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Από τη μία πλευρά, η Τεχεράνη κλιμακώνει τις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων, επιδιώκοντας να εντείνει την πίεση στις διεθνείς αγορές και, κατ’ επέκταση, στην Ουάσιγκτον. Από την άλλη, οι ΗΠΑ επιχειρούν να κρατήσουν ανοιχτή την κρίσιμη για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό θαλάσσια οδό, έχοντας δημιουργήσει έναν μυστικό διάδρομο κατά μήκος των ακτών του Ομάν, από όπου περνούν κάθε μέρα εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.
Η μυστική αυτή επιχείρηση των ΗΠΑ βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και αρκετές εβδομάδες και, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που μίλησαν στο Axios, 15 έως 20 δεξαμενόπλοια εισέρχονται ή εξέρχονται κάθε βράδυ από το Στενό μέσω της νότιας διαδρομής. Και μεταφέρουν περίπου 10 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα - ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ήμισυ του όγκου που διακινούνταν μέσω του Ορμούζ πριν από τον πόλεμο.
Για τις διεθνείς αγορές, η διατήρηση αυτής της ροής είναι κρίσιμη. Οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό και ισχυρές ανοδικές πιέσεις στις τιμές του αργού.
Το Ιράν αυξάνει την πίεση
Η αμερικανική επιχείρηση εξελίσσεται, σύμφωνα με τους δύο Αμερικανούς αξιωματούχους, παρότι το Ιράν έχει εντείνει τις επιθέσεις του εναντίον πλοίων που κινούνται στην ευρύτερη περιοχή.
Την Τρίτη, η Τεχεράνη εκτόξευσε δύο βαλλιστικούς πυραύλους προς το Στενό του Ορμούζ, προκαλώντας την ενεργοποίηση της αεράμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ, στόχος των πυραύλων ήταν η διατάραξη της θαλάσσιας κυκλοφορίας, ωστόσο οι πύραυλοι κατέπεσαν στη θάλασσα.
Λίγες ώρες νωρίτερα, επίθεση που αποδίδεται στο Ιράν έπληξε το μηχανοστάσιο πλοίου μεταφοράς χύδην φορτίου ανατολικά του Ομάν, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο αρχιμηχανικός, σύμφωνα με εταιρείες ναυτιλιακής ασφάλειας.
Τα ΗΑΕ αναφέρουν ότι επτά πλοία τους έχουν δεχθεί ιρανικές επιθέσεις μόνο αυτόν τον μήνα, ενώ τα συνολικά περιστατικά που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμή τον Αύγουστο αντιστοιχούν ήδη στο 20% του συνόλου των επιθέσεων κατά της ναυσιπλοΐας από την έναρξη του πολέμου.
Πίσω από τις επιθέσεις βρίσκεται και μια ευρύτερη μάχη ελέγχου των θαλάσσιων διαδρομών. Η Τεχεράνη επιδιώκει τα πλοία να χρησιμοποιούν τη βόρεια δίοδο, κοντά στις ιρανικές ακτές και υπό τον δικό της έλεγχο, αντί της νότιας διαδρομής κατά μήκος του Ομάν που υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.
Πώς λειτουργεί ο μυστικός αμερικανικός διάδρομος
Η αμερικανική επιχείρηση δεν περιορίζεται στην προστασία των δεξαμενόπλοιων που εγκαταλείπουν τον Κόλπο φορτωμένα με πετρέλαιο.
Ο στρατός των ΗΠΑ συντονίζει επίσης την είσοδο άδειων δεξαμενόπλοιων από την Αραβική Θάλασσα. Τα πλοία περνούν από το Ορμούζ, κατευθύνονται σε λιμάνια χωρών του Κόλπου για να φορτώσουν και ξαναβγαίνουν μέσω του ίδιου διαδρόμου με κατεύθυνση τις διεθνείς αγορές.
«Ελέγχουμε τη νότια λωρίδα του Στενού του Ορμούζ εδώ και δύο μήνες. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης μπορεί να προκαλούν προβλήματα, αλλά δεν ελέγχουν το στενό. Εμείς έχουμε τον έλεγχό του», δήλωσε στο Axios Αμερικανός αξιωματούχος με άμεση γνώση της επιχείρησης.
Τον συντονισμό έχει αναλάβει ειδική δύναμη που επιχειρεί από το αρχηγείο του αμερικανικού στρατού στο Φορτ Μπραγκ της Βόρειας Καρολίνας, σε συνεργασία με εταίρους των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Καθημερινά καταρτίζονται λίστες τόσο με τα πλοία που θα εξέλθουν προς την Αραβική Θάλασσα όσο και με τα άδεια δεξαμενόπλοια που θα κατευθυνθούν προς τα λιμάνια του Κόλπου για να φορτώσουν.
Οι διελεύσεις γίνονται κυρίως τη νύχτα και σε προκαθορισμένα χρονικά παράθυρα. Εισερχόμενα και εξερχόμενα πλοία κινούνται σε διαφορετικούς χρόνους, ενώ μαχητικά της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας παρέχουν κάλυψη από τα drones και τους πυραύλους κρουζ που εκτοξεύει το Ιράν.
Η επιχείρηση που «τύφλωσε» το Ιράν
Καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του διαδρόμου έπαιξε, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, στρατιωτική επιχείρηση δύο εβδομάδων της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, η οποία περιόρισε σημαντικά τις δυνατότητες των ιρανικών ραντάρ και των συστημάτων θαλάσσιας επιτήρησης.
Ως αποτέλεσμα, η Τεχεράνη φέρεται να διαθέτει πλέον περιορισμένη εικόνα της κίνησης στον νότιο δίαυλο. Η επιτήρηση βασίζεται σε μικρό αριθμό ραντάρ που έχουν επανέλθει σε λειτουργία και σε παρατηρητές που επιβαίνουν σε ταχύπλοα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι αυτή η μειωμένη δυνατότητα παρακολούθησης αναγκάζει τις ιρανικές δυνάμεις να εκτοξεύουν drones και πυραύλους κρουζ προς περιοχές όπου εκτιμούν ότι ενδέχεται να βρίσκονται πλοία με την ελπίδα να πλήξουν κάποιο πλοίο.
Όπως παραδέχονται βέβαια, ορισμένα δεξαμενόπλοια έχουν πληγεί, ωστόσο υποστηρίζουν ότι αρκετές επιθέσεις έχουν αναχαιτιστεί. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι αμερικανικές δυνάμεις κατέρριψαν οκτώ ιρανικά drones και δύο πυραύλους κρουζ, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους.
Ροή 10 εκατ. βαρελιών ημερησίως
Η κίνηση μέσω του νότιου διαύλου έχει αυξηθεί αισθητά τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Κατά μέσο όρο, 15 έως 20 δεξαμενόπλοια περνούν κάθε βράδυ προς και από το Στενό, ενώ οι ημερήσιες εξαγωγές πλησιάζουν πλέον τα 10 εκατ. βαρέλια.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μέσα σε μία μόνο νύχτα έχουν εξέλθει από τον Κόλπο 15 έως 20 εκατ. βαρέλια.
Σε επιχείρηση αυτής της εβδομάδας, περισσότερα από 20 πλοία είχαν προγραμματιστεί να κινηθούν και προς τις δύο κατευθύνσεις, τα οποία σύμφωνα με εκτιμήσεις θα μπορούσαν να βγάλουν 15 εκατ. βαρέλια πετρελαίου από τον Κόλπο.
Οι ποσότητες εξακολουθούν να υπολείπονται των προπολεμικών επιπέδων. Είναι, όμως, αρκετές για να αμβλύνουν τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης διακοπής των εξαγωγών από τον Περσικό Κόλπο.
Τραμπ: «Τεράστια ποσότητα πετρελαίου βγαίνει από το Ορμούζ»
«Μια τεράστια ποσότητα πετρελαίου βγαίνει από το Στενό του Ορμούζ», δήλωσε την Τετάρτη και ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, μιλώντας στο Axios.
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε παράλληλα ότι η Ουάσιγκτον δεν βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.
«Χάνουν χρόνο. Είναι χάσιμο χρόνου να διαπραγματεύεσαι μαζί τους», τόνισε ο Τραμπ, ενώ αναφερόμενος στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, πρόσθεσε ότι οι Ιρανοί «εξακολουθούν να έχουν κάποια μαχητική ισχύ», αλλά συνολικά είναι πλέον «σκιά του παλιού τους εαυτού».
Πηγή: skai.gr
Τραμπ: Κήρυξε οικονομικό πόλεμο στο Ιράν – «Συνέπειες σε όποια χώρα το βοηθήσει»
Ο Ντόναλντ Τραμπ επέσεισε χθες Τετάρτη την απειλή «τρομερών» οικονομικών συνεπειών σε βάρος «οποιασδήποτε χώρας» προσφέρει βοήθεια στο Ιράν, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση που ασκεί η Ουάσιγκτον στην Τεχεράνη, μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου.
«Ανακοινώνω (…) ότι κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς της, επιχειρήσεις της, αεροδρόμιά της, κυβερνητικούς θεσμούς της να προσφέρουν σωσίβιο οποιαδήποτε μορφής στο Ιράν θα βρεθεί η ίδια αντιμέτωπη με τρομερές οικονομικές συνέπειες», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social.
Στο μήνυμά του κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι δεν «άδραξε» τη «μεγάλη ευκαιρία» που της προσέφερε να κλείσει «συμφωνία» με αυτόν.
«Ανακοινώνω συνεπώς την πιο συντριπτική επιχείρηση οικονομικού πολέμου που διεξήχθη ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας», συνέχισε, υποσχόμενος «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση επιπέδου άνευ προηγουμένου».
«Λαθρεμπόριο πετρελαίου, ανταλλαγές νομισμάτων, μεταφορές ρευστότητας, ανταλλακτήρια συναλλάγματος, νηογνώμονες, εταιρείες βιτρίνες — όλ’ αυτά πρέπει να σταματήσουν τώρα», συνέχισε, υπόψη των χωρών που προφανώς υποψιάζεται πως παρέχουν βοήθεια, φανερά ή κρυφά, στο Ιράν.
Ωστόσο δεν αναφέρθηκε συγκεκριμένα στα μέτρα και στις κυρώσεις που σκοπεύει να προωθήσει.
Την περασμένη εβδομάδα ήδη ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ απειλούσε το Ιράν ότι θα αντιμετωπίσει οικονομική απομόνωση που «δεν είχε γνωρίσει ποτέ πριν ο κόσμος».
Αν και οι εχθροπραξίες έχουν μειωθεί σε ένταση , η κατάσταση παραμένει τεταμένη στη Μέση Ανατολή έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου.
Με δεδομένη τη δυσαρέσκεια στην κοινή γνώμη και στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ για τον πόλεμο, καθώς και τη μείωση διαφόρων καίριων κατηγοριών πυρομαχικών στα αποθέματα των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων, ο ογδοντάρης ρεπουμπλικάνος, που αρέσκεται να προβάλλει το προφίλ του απρόβλεπτου, μοιάζει τελευταία να έχει υιοθετήσει μάλλον στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο.
Βαλλιστικοί πύραυλοι
Αφού δέχτηκε την επίθεση που εξαπέλυσαν από κοινού οι ΗΠΑ και το Ισραήλ την 28η Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη ανταπέδωσε βάζοντας στο στόχαστρο κράτη της περιοχής, συμμάχους της Ουάσιγκτον, κατόπιν κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, θαλάσσια οδό καίριας σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η Ουάσιγκτον ανταπάντησε επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν προχθές Τρίτη το Ιράν ότι εκτόξευσε δυο βαλλιστικούς πυραύλους εναντίον τους, που έπεσαν στη θάλασσα, στοχοποιώντας τη «διεθνή ναυσιπλοΐα». Το ιρανικό ΥΠΕΞ το διέψευσε, «απέρριψε» την κατηγορία.
Αντιδρώντας, η διπλωματία των ΗΑΕ ανακοίνωσε ότι αναστέλλονται μέχρι νεοτέρας όλες «οι εμπορικές ανταλλαγές» και οι «χρηματοοικονομικές συναλλαγές» με το Ιράν.
Από την άλλη, «οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση παρέχεται στον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις», διεμήνυσε, απευθυνόμενος στις χώρες του Κόλπου, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, κατά το πρακτορείο MEHR.
Οι δυο χώρες, τις οποίες χωρίζει το στενό του Ορμούζ, έχουν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Μέχρι να ξεσπάσει ο πόλεμος, τα ΗΑΕ θεωρούνταν σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ιράν, που υφίσταται εκτενείς αμερικανικές κυρώσεις.
Τα διπλωματικά εγχειρήματα μοιάζουν να παραμένουν σε αδιέξοδο. «Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», τόνιζε προχθές ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.
«Ξένη ανάμιξη»
Σύμφωνα με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην Ουάσιγκτον, οι επαφές έχουν πλέον ανασταλεί κι ο αμερικανός πρόεδρος απαίτησε από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν τον διάλογο με την Τεχεράνη όσο δεν προσεγγίζει τις αμερικανικές θέσεις.
Η άλλη πλευρά δεν μοιάζει διατεθειμένη να εκπέμψει κανένα μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ιρανός επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επέμενε προχθές πως τa Στενά του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξουν όσο η αμερικανική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε με το μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, που υπογράφτηκε από τους προέδρους των δυο χωρών τον Ιούνιο. «Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», σχολίασε μέσω X, αλλά η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ, την οποία χαρακτήρισε «μπουλούκι παλιάτσων», δεν μπορεί να βγάλει «λαγό από το καπέλο», συμπλήρωσε.
Η καταρχήν συμφωνία, που προέβλεπε κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και διαπραγματεύσεις ενόψει λύσης με διάρκεια, έγινε κομματάκια όταν ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες τον Ιούλιο.
Ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος χθες επισκέφτηκε τη Βαγδάτη, στηλίτευσε εξάλλου την «ξένη ανάμιξη», τη στιγμή που η αμερικανική κυβέρνηση πιέζει αυτήν του Ιράκ να αφοπλίσει ισχυρές ιρακινές ένοπλες οργανώσεις προσκείμενες στην Τεχεράνη, και κάλεσε να υπάρξει «περιφερειακή ενίσχυση».
Παράλληλα, το Ιράν και το Ομάν, στις δυο πλευρές του Ορμούζ, συζητούν εδώ κι εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείριση της θαλάσσιας οδού.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία στοχοποιεί πλοία που προσπαθούν να διασχίσουν το στενό χωρίς να ζητήσουν την άδεια της, εννοεί να προχωρήσει στην επιβολή τελών για παρεχόμενες υπηρεσίες στο στενό, κάτι που έχουν απορρίψει κατηγορηματικά οι ΗΠΑ και κάποιες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες στην περιοχή.
Το Ισραήλ χτύπησε βάση 70 χλμ. από τα τουρκικά σύνορα…
Οκτώ ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σημειώθηκαν νωρίς σήμερα το πρωί στη στρατιωτική αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη βορειοδυτική Συρία, με στόχο τον διάδρομο και αποθήκες, μετέδωσε ο κρατικός τηλεοπτικός σταθμός Ekhbariya επικαλούμενος στρατιωτική πηγή.
ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δεν υπήρξαν θύματα, σύμφωνα με στρατιωτική πηγή και έναν πολίτη που ζει κοντά στη βάση. Οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις αρνήθηκαν να κάνουν σχόλιο για τα πλήγματα αυτά ενώ το συριακό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε σε αίτημα να σχολιάσει.
Η βάση, σε απόσταση περίπου 70 χιλιομέτρων από τα σύνορα με την Τουρκία, βρίσκεται εκτός λειτουργίας από το 2013 ως στρατιωτικό αεροδρόμιο και άλλαξε αρκετές φορές χέρια στη διάρκεια του 14ετούς συριακού εμφυλίου ανάμεσα σε δυνάμεις πιστές στον πρώην πρόεδρο Μπασάρ αλ-Άσαντ και αντιπολιτευόμενες παρατάξεις. Μετά την ανατροπή του Άσαντ, στα τέλη του 2024, η βάση είχε χρησιμοποιηθεί ως κέντρο εκπαίδευσης για τον νέο στρατό της Συρίας, σύμφωνα με στρατιωτική πηγή.
Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, μια μη κυβερνητική οργάνωση με έδρα το Λονδίνο η οποία διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο πηγών στη Συρία, τα πλήγματα αυτά έγιναν μετά «την επίσκεψη, τις τελευταίες ημέρες, μιας τουρκικής στρατιωτικής αντιπροσωπείας στο αεροδρόμιο στο πλαίσιο προσπαθειών, που βρίσκονται σε εξέλιξη, με στόχο την αποκατάσταση της λειτουργίας του».
Τα πλήγματα σημειώθηκαν ενώ καταγράφεται αύξηση των εντάσεων ανάμεσα στο Ισραήλ και την Τουρκία και παράλληλα υψώνονται οι τόνοι ανάμεσα στις δύο χώρες σχετικά με τη Συρία. Ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε σε ομιλία του στις 6 Αυγούστου ότι το Ισραήλ συνεχίζει να απειλεί την ασφάλεια της Συρίας με τις επανειλημμένες επιθέσεις του και ζήτησε να του ασκηθεί πίεση για να σεβαστεί την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.
Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ίσραελ Κατς, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει ρητά τον τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας ότι το Ισραήλ δεν θα επιτρέψει μέτρα που ενισχύουν τις στρατιωτικές ικανότητες της Συρίας με τρόπους που θα μπορούσαν να απειλήσουν το Ισραήλ.
Η Συρία πραγματοποίησε στις αρχές Αυγούστου αεροπορικά γυμνάσια στο βόρειο τμήμα της χώρας χρησιμοποιώντας ρωσικής κατασκευής μαχητικά αεριωθούμενα MiG-21. Πρόκειται για τις πρώτες τέτοιες ασκήσεις μετά την ανατροπή του Άσαντ.
Το δημόσιο ισραηλινό ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο Kan μετέδωσε στις 11 Αυγούστου ότι αξιωματούχοι των ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας έχουν ενδείξεις ότι η Συρία επιταχύνει τις προσπάθειες για να ανασυστήσει την πολεμική αεροπορία της, μεταξύ άλλων στρατολογώντας νέους πιλότους, εκπαιδεύοντάς τους και πραγματοποιώντας μια πρώτη άσκηση με τη συμμετοχή μαχητικών αεροσκαφών. Το Kan επικαλέσθηκε ισραηλινή πηγή, η οποία δήλωσε πως το Ισραήλ παρακολουθεί από κοντά τις εξελίξεις και έχει εκφράσει τις ανησυχίες του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Black Hawk: Εκπαιδεύονται οι πρώτοι Έλληνες χειριστές – Αγώνας δρόμου για τη «φωλιά» στο Σέδες
Κώστας Σαρικάς
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η προετοιμασία της Αεροπορίας Στρατού για την υποδοχή των νέων UH-60M Black Hawk, με το πρόγραμμα να περνά πλέον από τη φάση του σχεδιασμού στη δημιουργία του ανθρώπινου και τεχνικού πυρήνα που θα αναλάβει να υποστηρίξει τον νέο στόλο.
Ο πρώτος πυρήνας Ελλήνων τεχνικών ολοκλήρωσε ήδη την εκπαίδευσή του στις Ηνωμένες Πολιτείες και επέστρεψε στην Ελλάδα, ενώ στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού συνεχίζεται η εκπαίδευση των έξι πρώτων χειριστών, εκπαιδευτών και δοκιμαστών.
Την ίδια ώρα, στο Σέδες αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για τη δημιουργία της νέας «φωλιάς» των Black Hawk, καθώς το πρώτο εξάμηνο του 2027 αναμένονται, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, τα πρώτα δέκα ελικόπτερα.
Το πρόγραμμα των 35 UH-60M Black Hawk αποτελεί τη μεγαλύτερη αλλαγή που έχει πραγματοποιηθεί εδώ και δεκαετίες στον στόλο μεταφορικών ελικοπτέρων της Αεροπορίας Στρατού.
Η συμφωνία προβλέπει όχι μόνο την προμήθεια των ελικοπτέρων και του απαραίτητου εξοπλισμού, αλλά και εκπαίδευση προσωπικού, εκπαιδευτικά μέσα και αρχικό πακέτο υποστήριξης, ώστε η μετάβαση στον νέο τύπο να πραγματοποιηθεί
Πλέον, όμως, το ενδιαφέρον μεταφέρεται από τις συμβάσεις και τα χρονοδιαγράμματα στους ανθρώπους που θα κληθούν να πετάξουν, να συντηρήσουν και τελικά να αξιοποιήσουν επιχειρησιακά τα νέα ελικόπτερα.
Οι έξι πρώτοι χειριστές – Τρεις εκπαιδευτές και τρεις δοκιμαστές
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert αυτή την περίοδο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη στις Ηνωμένες Πολιτείες η εκπαίδευση των έξι πρώτων Ελλήνων χειριστών των UH-60M. Πρόκειται ουσιαστικά για τρεις εκπαιδευτές και τρεις δοκιμαστές οι οποίοι αποτελούν τον πρώτο και σημαντικότερο πυρήνα πάνω στον οποίο θα στηριχθεί η μετάπτωση της Αεροπορίας Στρατού στον νέο τύπο.
Η επιλογή τους μόνο τυχαία δεν είναι. Δεν πρόκειται απλώς για έξι στελέχη που θα αποκτήσουν πιστοποίηση στον τύπο και στη συνέχεια θα επιστρέψουν για να επανδρώσουν τα πρώτα ελικόπτερα. Ο σχεδιασμός είναι πολύ πιο φιλόδοξος, καθώς οι εκπαιδευτές θα αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθεί σταδιακά η δυνατότητα εκπαίδευσης των επόμενων Ελλήνων χειριστών επί ελληνικού εδάφους.
Οι πρώτοι χειριστές εκπαιδεύονται στο Fort Novosel της Αλαμπάμα, την «καρδιά» της αμερικανικής Army Aviation και ένα από τα σημαντικότερα κέντρα εκπαίδευσης ελικοπτέρων παγκοσμίως. Εκεί η εκπαίδευση δεν περιορίζεται στην απλή εξοικείωση με τα πτητικά χαρακτηριστικά του UH-60M. Οι Έλληνες ιπτάμενοι καλούνται να περάσουν σε ένα εντελώς διαφορετικό τεχνολογικό περιβάλλον, με ψηφιακό cockpit, προηγμένα συστήματα διαχείρισης πτήσης και αποστολής και πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες εκτέλεσης επιχειρήσεων ημέρα και νύχτα και κάτω από ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες.
Όταν αρχίσουν να φτάνουν τα Black Hawk στην Ελλάδα, η Αεροπορία Στρατού πρέπει να διαθέτει ήδη Στελέχη που γνωρίζουν το ελικόπτερο σε βάθος και μπορούν να μεταδώσουν αυτή τη γνώση στους επόμενους.
Οι πρώτοι τεχνικοί επέστρεψαν – Ο πυρήνας που περιμένει τα Black Hawk
Την ίδια στιγμή, ακόμη ένα κρίσιμο βήμα έχει ήδη ολοκληρωθεί. Ο πρώτος πυρήνας Ελλήνων τεχνικών, ο οποίος είχε μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για εκπαίδευση πάνω στο UH-60M, έχει ολοκληρώσει το πρόγραμμα και έχει επιστρέψει στην Ελλάδα. Πρόκειται για στελέχη τόσο της Αεροπορίας Στρατού όσο και του Τεχνικού Σώματος, τα οποία αποτελούν πλέον την πρώτη ελληνική ομάδα με εξειδικευμένη εκπαίδευση στην τεχνική υποστήριξη του νέου ελικοπτέρου.
Η παρουσία στελεχών και από τους δύο χώρους έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα Black Hawk δεν χρειάζονται μόνο πληρώματα που γνωρίζουν να τα πετούν, αλλά έναν ολόκληρο μηχανισμό τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης, επιθεωρήσεων, αποκατάστασης βλαβών και διαχείρισης ανταλλακτικών, ώστε από την πρώτη στιγμή να μπορούν να επιτύχουν υψηλές διαθεσιμότητες.
Η εκπαίδευση των τεχνικών πραγματοποιείται στις ΗΠΑ, με το αρχικό πρόγραμμα να έχει οργανωθεί στη Joint Base Langley–Eustis στη Βιρτζίνια, όπου λειτουργεί η 128th Aviation Brigade και εκπαιδεύεται προσωπικό συντήρησης σε τύπους όπως τα Black Hawk και Chinook.
Ο πρώτος πυρήνας βρίσκεται πλέον πίσω στην Ελλάδα και, ουσιαστικά, περιμένει την άφιξη των πρώτων UH-60M. Δεν πρόκειται όμως να είναι ο μοναδικός. Ο συνολικός σχεδιασμός προβλέπει την εκπαίδευση 34 τεχνικών, με τις επόμενες ομάδες να ακολουθούν σταδιακά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διαδικασία αναμένεται να συνεχιστεί έως και το τέλος του 2026, ώστε όταν αρχίσουν οι παραδόσεις να υπάρχει ήδη ένας ικανός αριθμός εξειδικευμένου προσωπικού.
Από τις ΗΠΑ στην Ελλάδα – Οι Έλληνες εκπαιδευτές αναλαμβάνουν τους επόμενους
Το μεγάλο στοίχημα για την Αεροπορία Στρατού δεν είναι απλώς να εκπαιδευτούν οι πρώτοι έξι χειριστές και οι πρώτοι 34 τεχνικοί. Είναι η γνώση που αποκτάται σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες να μεταφερθεί στην Ελλάδα και να πολλαπλασιαστεί.
Ουσιαστικά δημιουργείται ένας μηχανισμός «train the trainer», με τον πρώτο ελληνικό πυρήνα να αναλαμβάνει στη συνέχεια σημαντικό μέρος της εκπαίδευσης του προσωπικού που θα ακολουθήσει.
Οι τρεις εκπαιδευτές που βρίσκονται σήμερα στις ΗΠΑ αποκτούν ακριβώς αυτή την κρίσιμη αποστολή. Με την επιστροφή τους και την άφιξη των πρώτων ελικοπτέρων θα αποτελέσουν τη βάση για την εκπαίδευση των επόμενων χειριστών στην Ελλάδα, μειώνοντας σταδιακά την ανάγκη συνεχούς αποστολής προσωπικού στις ΗΠΑ.
Αντίστοιχη είναι η φιλοσοφία και στο τεχνικό προσωπικό. Οι πρώτοι εκπαιδευμένοι τεχνικοί θα μεταφέρουν τεχνογνωσία στις μονάδες, θα συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των διαδικασιών υποστήριξης και θα λειτουργήσουν ως πολλαπλασιαστές γνώσης για όσους θα ακολουθήσουν.
Πρόκειται για παράμετρο καθοριστικής σημασίας. Η πραγματική επιχειρησιακή αξία ενός σύγχρονου ελικοπτέρου δεν κρίνεται μόνο από τις δυνατότητές του στον αέρα αλλά κυρίως από το κατά πόσο μπορεί να διατηρείται διαθέσιμο, να συντηρείται γρήγορα και να επιστρέφει άμεσα σε επιχειρησιακή κατάσταση.
Πρώτο εξάμηνο του 2027 τα πρώτα δέκα Black Hawk
Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, το χρονοδιάγραμμα του προγράμματος εξελίσσεται χωρίς σημαντικές αποκλίσεις και όλα δείχνουν ότι μπορεί να τηρηθεί ο σχεδιασμός για έναρξη παραδόσεων μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027. Η πρώτη παρτίδα αναμένεται να περιλαμβάνει δέκα UH-60M Black Hawk, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την έναρξη μιας νέας εποχής για την Αεροπορία Στρατού.
Από εκείνο το σημείο και μετά θα αρχίσει η πιο απαιτητική φάση: η επιχειρησιακή ένταξη. Τα πρώτα ελικόπτερα θα πρέπει να συνδυαστούν με τους ήδη εκπαιδευμένους χειριστές και τεχνικούς, να αρχίσει η εκπαίδευση επιπλέον πληρωμάτων, να συγκροτηθεί ο μηχανισμός τεχνικής υποστήριξης και σταδιακά να δημιουργηθούν οι πρώτες επιχειρησιακές διαθεσιμότητες.
Το UH-60M δεν αποτελεί απλώς αντικαταστάτη των γερασμένων UH-1H Huey. Πρόκειται για μετάβαση σε μια εντελώς διαφορετική γενιά ελικοπτέρων, με σαφώς αυξημένες δυνατότητες σε ταχύτητα, εμβέλεια, μεταφορική ικανότητα, επιβιωσιμότητα και επιχειρήσεις σε δύσκολες συνθήκες.
Και ακριβώς επειδή τα πρώτα δέκα ελικόπτερα πλησιάζουν χρονικά, υπάρχει πλέον ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο στο οποίο ο χρόνος πιέζει που δεν είναι άλλο από τη βάση των ελικόπτερων.
Σέδες: Αγώνας δρόμου για τη νέα «φωλιά» των Black Hawk
Η Αεροπορία Στρατού έχει καταλήξει στον σχεδιασμό σύμφωνα με τον οποίο το αεροδρόμιο του Σέδες στη Θεσσαλονίκη θα αποτελέσει τη βασική έδρα των νέων UH-60M. Η επιλογή του Σέδες αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τα προβλήματα που προκάλεσαν οι καταστροφικές πλημμύρες στο Στεφανοβίκειο και την ανάγκη συνολικής αναδιάταξης της Αεροπορίας Στρατού.
Πλέον, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει ολοκληρωθεί ένα σημαντικό μέρος της προπαρασκευαστικής διαδικασίας. Έχουν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητες μελέτες και αυτοψίες, έχουν καταγραφεί οι απαιτήσεις και έχει προσδιοριστεί το αποτύπωμα των εγκαταστάσεων που απαιτούνται για τη φιλοξενία και υποστήριξη του νέου στόλου.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη διοικητική παράμετρος. Το αεροδρόμιο του Σέδες υπάγεται στην Πολεμική Αεροπορία με αποτέλεσμα η Αεροπορία Στρατού να χρειάζεται την απαραίτητη άδεια προκειμένου να προχωρήσει στην κατασκευή των νέων εγκαταστάσεων.
Το σχετικό αίτημα έχει ήδη υποβληθεί προς το ΓΕΑ και πλέον το ζητούμενο είναι να ολοκληρωθούν το συντομότερο δυνατό οι απαιτούμενες διαδικασίες, ώστε να αρχίσει το κατασκευαστικό σκέλος.
Υπόστεγα, συντήρηση και εγκαταστάσεις για τον νέο στόλο
Η δημιουργία της βάσης των Black Hawk δεν περιορίζεται στην κατασκευή μερικών χώρων στάθμευσης. Απαιτείται ένα ολοκληρωμένο πλέγμα υποδομών, με βασικό πυρήνα τα νέα υπόστεγα στα οποία θα στεγάζονται τα UH-60M, αλλά και εγκαταστάσεις τεχνικής υποστήριξης, χώροι εργασίας του προσωπικού και όλες οι απαραίτητες υποδομές για τη λειτουργία μιας σύγχρονης μονάδας ελικοπτέρων.
Το ζητούμενο είναι το Σέδες να μην αποτελέσει απλώς έναν χώρο όπου θα σταθμεύσουν τα Black Hawk, αλλά μια πλήρη επιχειρησιακή βάση, από την οποία τα ελικόπτερα θα μπορούν να υποστηρίζονται, να συντηρούνται, να εκπαιδεύονται τα πληρώματα και να αναπτύσσονται άμεσα όπου απαιτηθεί.
Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση των επόμενων μηνών. Η εκπαίδευση έχει ήδη ξεκινήσει, οι πρώτοι τεχνικοί έχουν επιστρέψει, οι χειριστές βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες και η πρώτη δεκάδα των Black Hawk πλησιάζει. Συνεπώς, οι υποδομές πρέπει πλέον να κινηθούν με τον ίδιο ρυθμό με τον οποίο κινείται το πρόγραμμα των ελικοπτέρων.
Κάθε καθυστέρηση στην έναρξη των έργων περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο μέχρι τις πρώτες παραδόσεις και αυξάνει την πίεση ώστε οι εγκαταστάσεις να είναι έτοιμες όταν τα πρώτα UH-60M φτάσουν στην Ελλάδα.
Η Θεσσαλονίκη στον νέο χάρτη της Αεροπορίας Στρατού
Η μετατροπή του Σέδες στη «φωλιά» των Black Hawk έχει ταυτόχρονα ισχυρή επιχειρησιακή διάσταση.
Η γεωγραφική θέση της Θεσσαλονίκης επιτρέπει ταχεία ανάπτυξη προς τον Έβρο και συνολικά τη Βόρεια Ελλάδα, ενώ παράλληλα προσφέρει δυνατότητα κίνησης προς το Αιγαίο και προς περιοχές όπου μπορεί να απαιτηθεί άμεση μεταφορά προσωπικού και δυνάμεων.
Τα UH-60M προορίζονται να αποτελέσουν έναν από τους βασικούς πυλώνες της αεροκίνητης ισχύος του Στρατού Ξηράς για τις επόμενες δεκαετίες. Η δυνατότητα ταχείας μεταφοράς προσωπικού, ενίσχυσης σχηματισμών, υποστήριξης αεροκίνητων ενεργειών και εκτέλεσης αποστολών ημέρα και νύχτα αλλάζει σημαντικά τα δεδομένα για μονάδες ταχείας αντίδρασης και αερομεταφερόμενους σχηματισμούς.
Η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην απόκτηση 35 UH-60M μέσω FMS, με την αμερικανική DSCA να έχει εγκρίνει το 2023 την πώληση των 35 ελικοπτέρων μαζί με 80 κινητήρες T700-GE-701D –70 εγκατεστημένους και 10 εφεδρικούς– καθώς και εκτεταμένο πακέτο συστημάτων και υποστήριξης. Η LOA υπογράφηκε τον Απρίλιο του 2024, ενώ τον Οκτώβριο του ίδιου έτους η αμερικανική κυβέρνηση ανέθεσε στη Sikorsky το σχετικό συμβόλαιο.
Από τα 35 ελικόπτερα τα 31 προορίζονται για την Αεροπορία Στρατού και τέσσερα για τη Μοίρα Αεροπορικών Ειδικών Επιχειρήσεων της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου, δημιουργώντας έναν νέο και ιδιαίτερα ισχυρό στόλο Black Hawk στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.