Τρεις νεκροί εντοπίστηκαν στο σπίτι του υπόπτου για τη φονική επίθεση στην Κρακοβία της Πολωνίας, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός της χώρας, Ντόναλντ Τουσκ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Σύμφωνα με τον Πολωνό πρωθυπουργό, πρόκειται για δύο γυναίκες και έναν άνδρα, οι οποίοι εκτιμάται ότι ανήκουν στο στενό οικογενειακό περιβάλλον του δράστη.
«Φαίνεται ότι πρόκειται για μέλη της στενής οικογένειάς του», δήλωσε ο Τουσκ, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τις συνθήκες θανάτου τους. Η ανακάλυψη έγινε χάρη σε εικόνες που τραβήχτηκαν από drone πάνω από το σπίτι, πρόσθεσε.
Όπως αναφέρουν πολωνικά μέσα ενημέρωσης, τα θύματα είναι οι γονείς και η αδερφή του δράστη, χωρίς να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση μέχρι στιγμής.
Ο πρωθυπουργός κήρυξε διήμερο εθνικό πένθος.
Ένας Βρετανός υπήκοος ήταν μεταξύ των έξι ατόμων που σκοτώθηκαν στην επίθεση του 25χρονου ένοπλου Πολωνού σήμερα στην Κρακοβία, ανακοίνωσε ο αρχηγός της αστυνομίας. «Έξι άνθρωποι σκοτώθηκαν: τέσσερις γυναίκες και δύο άνδρες. Τρεις Πολωνές γυναίκες, ένας Βρετανός πολίτης και δύο άτομα που δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί», δήλωσε ο Μάρεκ Μπόρον σε συνέντευξη Τύπου, αναφέροντας επίσης 15 τραυματίες, συμπεριλαμβανομένων πέντε αλλοδαπών.
Ο ένοπλος τραυματίστηκε σοβαρά από την αστυνομία.
Eξι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από τους πυροβολισμούς που σημειώθηκαν στην κεντρική πλατεία της αγοράς (Main Market Square) της Κρακοβίας, ενώ περίπου δέκα άτομα έχουν τραυματιστεί, μεταξύ των οποίων και αστυνομικοί, σύμφωνα με την Αστυνομική Διεύθυνση της περιφέρειας Μαλοπόλσκα.
Σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα X, η αστυνομία ανέφερε ότι περίπου στις 15:00 τοπική ώρα (16:00 ώρα Ελλάδας), ένας άνδρας που είχε εισέλθει με το αυτοκίνητό του στην πλατεία άρχισε να «πυροβολεί αδιακρίτως εναντίον περαστικών μέσα από το όχημά του».
Ο ύποπτος για τους πυροβολισμούς συνελήφθη, καθώς προσπαθούσε να διαφύγει, ενώ δεν αναζητούνται άλλοι δράστες, σύμφωνα με την αστυνομία. Η αστυνομία ανέφερε επίσης ότι ο δράστης δέχθηκε πυρά από αστυνομικούς και μεταφέρεται στο νοσοκομείο.
Η πολωνική αστυνομία ανέφερε ακόμη ότι ο δράστης χρησιμοποίησε όπλο στρατιωτικού τύπου με μακριά κάννη και φορούσε στρατιωτικού τύπου ρουχισμό.
Η περιοχή της κεντρικής πλατείας της Κρακοβίας έχει αποκλειστεί από τις αστυνομικές δυνάμεις, ενώ οι αρχές απομακρύνουν τον κόσμο από τους δρόμους που οδηγούν σε αυτήν.
«Όλα είναι καλά», λέει ο Φιντάν για τις NAVTEX - «Επιλύθηκε το ζήτημα για το καλώδιο», υποστηρίζουν τουρκικές διπλωματικές πηγές
«Σε χαμηλούς τόνους επιχειρεί να επαναφέρει η Άγκυρα το ζήτημα που προέκυψε με τις NAVTEX για τις έρευνες του γαλλικού σκάφους «Abeille Marengo» στην Ανατολική Μεσόγειο, μετά την ένταση που καταγράφηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν σε ερώτηση που του έγινε από τον ανταποκριτή του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδη εμφανίστηκε καθησυχαστικός, ενώ τουρκικές διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι το πρόβλημα που είχε ανακύψει έχει πλέον επιλυθεί.
«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά», δήλωσε.
Την ίδια ώρα, τουρκικές διπλωματικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι το ζήτημα που προέκυψε με τις NAVTEX για το υποθαλάσσιο καλώδιο έχει επιλυθεί, χωρίς ωστόσο να δίνονται περισσότερες διευκρινίσεις για τον τρόπο με τον οποίο διευθετήθηκε.
Προκαλεί το τουρκικό ΥΠΕΞ για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: «Άκυρες οι NAVTEX, δεν έχουμε δώσει ακόμη άδεια»
Νέα παρέμβαση για τις έρευνες που συνδέονται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου πραγματοποίησε η Τουρκία, εκφράζοντας την αντίθεσή της στις εργασίες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μετά την έκδοση αντι-NAVTEX, ως απάντηση στις σχετικές αναγγελίες του υδρογραφικού σταθμού Ηρακλείου για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε ανακοίνωση, με την οποία υποστηρίζει ότι οι προγραμματισμένες έρευνες πραγματοποιούνται σε περιοχή της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και απαιτούν προηγούμενη έγκριση από την Τουρκία
Η ανακοίνωση φέρει τον τίτλο «Σχετικά με την απόπειρα πλοίου με γαλλική σημαία να πραγματοποιήσει μη εξουσιοδοτημένες θαλάσσιες επιστημονικές ερευνητικές δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα μας στην Ανατολική Μεσόγειο».
Σύμφωνα με το τουρκικό ΥΠΕΞ, το γαλλικό πλοίο φέρεται να σχεδιάζει τη διεξαγωγή θαλάσσιων ερευνών, οι οποίες περιλαμβάνουν την τοποθέτηση καλωδίων χωρίς την απαραίτητη άδεια σε περιοχή που η Τουρκία θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Μάλιστα, επικαλείται τα όρια που έχει γνωστοποιήσει στα Ηνωμένα Έθνη από τις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι οι NAVTEX που εξέδωσαν η Ελλάδα και η Κυπριακή Δημοκρατία για την περιοχή των ερευνών έχουν ακυρωθεί από την Άγκυρα, επικαλούμενη τη δική της αντι-NAVTEX.Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο ζήτημα της αδειοδότησης του γαλλικού πλοίου.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, η διαδικασία εξασφάλισης της απαιτούμενης συναίνεσης από την Τουρκία, για το τμήμα των προγραμματισμένων εργασιών που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτει στην υφαλοκρηπίδα της, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
«Παραμένουμε πλήρως προσηλωμένοι στην προστασία των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων βάσει του διεθνούς δικαίου», αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι θα συνεχίσει να υποστηρίζει μια προσέγγιση που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό στην περιοχή.
Η νέα ανακοίνωση της Άγκυρας έρχεται να προστεθεί στις αντιδράσεις της τουρκικής πλευράς για τις έρευνες που συνδέονται με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, αναδεικνύοντας εκ νέου τη διαφωνία των δύο πλευρών ως προς τα θαλάσσια δικαιώματα και τις αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ελληνοτουρκική «μάχη» με τις NAVTEX
Το απόγευμα της Παρασκευής σημειώθηκε μια νέα αντιπαράθεση μεταξύ ελληνικών και κυπριακών Αρχών από τη μία πλευρά και της Τουρκίας από την άλλη, με την έκδοση διαδοχικών NAVTEX για τις έρευνες που αφορούν την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Η ελληνική NAVTEX καλύπτει το σύνολο της διαδρομής από την οποία προβλέπεται να ποντιστεί το καλώδιο, έως και την κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ).
Στις θαλάσσιες περιοχές βόρεια της Κρήτης, οι οποίες περιλαμβάνουν και διεθνή ύδατα, οι ερευνητικές εργασίες έχουν ήδη ολοκληρωθεί, ακόμη και μετά το επεισόδιο της Κάσου. Το μεγαλύτερο μέρος των ερευνών που απομένει αφορά πλέον τη θαλάσσια περιοχή ανατολικά της Κάσου, μέχρι τα όρια της κυπριακής ΑΟΖ.
Ωστόσο, λίγη ώρα μετά την ελληνική αναγγελία, η Άγκυρα εξέδωσε αντι-NAVTEX, αμφισβητώντας τη διαδικασία των ερευνών που πρόκειται να πραγματοποιήσει το γαλλικό ερευνητικό πλοίο για λογαριασμό της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.
Στην αντι-NAVTEX, η τουρκική πλευρά υποστηρίζει ότι τμήμα της περιοχής των ερευνών βρίσκεται εντός της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί και διαμηνύει ότι για την πραγματοποίηση των εργασιών απαιτείται η προηγούμενη συγκατάθεσή της.
Ο φόβος επανάληψης της έντασης του 2024
Η νέα τουρκική παρέμβαση επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανησυχίες για ενδεχόμενη επανάληψη του σκηνικού έντασης που είχε διαμορφωθεί το 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή είχε οδηγήσει στη διακοπή των ερευνητικών εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Αυτή τη φορά, η Άγκυρα επέλεξε αρχικά να αντιδράσει μέσω της διπλωματικής και ναυτιλιακής οδού, εκδίδοντας αντι-NAVTEX λίγες ώρες μετά την ελληνική αναγγελία για την πραγματοποίηση των ερευνών. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η τουρκική αντίδραση θα περιοριστεί σε επίπεδο ανακοινώσεων και αμφισβήτησης των ελληνικών αρμοδιοτήτων ή εάν θα μεταφερθεί στο πεδίο, με την παρουσία πολεμικών πλοίων στην περιοχή ή ενδεχόμενες παρενοχλήσεις του γαλλικού ερευνητικού σκάφους.
Για την Αθήνα, άλλωστε, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο την απρόσκοπτη πρόοδο ενός σημαντικού ενεργειακού έργου, αλλά συνδέεται άμεσα και με την άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο, απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις.
NAVTEX και από την Κυπριακή Δημοκρατία
Στο μεταξύ, δική της NAVTEX εξέδωσε και η Κυπριακή Δημοκρατία, δεσμεύοντας θαλάσσια περιοχή εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) για τις έρευνες του γαλλικού πλοίου «Abeille Marengo».
Η κυπριακή αναγγελία προβλέπει τη διεξαγωγή γεωλογικών ερευνών από τις 19 Νοεμβρίου 2026 έως τις 19 Μαρτίου 2027, σε συνέχεια της ερευνητικής διαδρομής που περιγράφεται στην αντίστοιχη ελληνική NAVTEX.Με τον τρόπο αυτό, Αθήνα και Λευκωσία προχωρούν στον συντονισμό των ενεργειών τους για την υλοποίηση του έργου, παρά τις αντιδράσεις της τουρκικής πλευράς.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και ο ρόλος της Γαλλίας
Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου δεν αποτελεί απλώς ένα διμερές ενεργειακό εγχείρημα, αλλά ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), ενώ έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατομμυρίων ευρώ.
Παράλληλα, η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας NEXANS στην υλοποίηση του έργου προσδίδει στην υπόθεση πρόσθετη διπλωματική διάσταση. Ενδεχόμενη παρεμπόδιση των ερευνητικών εργασιών από την Τουρκία θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα την υλοποίηση ενός ευρωπαϊκού ενεργειακού έργου, στο οποίο συμμετέχει γαλλική εταιρεία.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά η στάση που θα τηρήσουν το Παρίσι και οι Βρυξέλλες, σε περίπτωση που η τουρκική αντίδραση ξεπεράσει το επίπεδο των διπλωματικών ανακοινώσεων και αποκτήσει επιχειρησιακά χαρακτηριστικά.
Ισραήλ: Ο συνασπισμός των Αράβων στηρίζει Άιζενκοτ για την πρωθυπουργία «για να φύγει ο Νετανιάχου»
Την απόφασή του να προτείνει τον πρόεδρο του Γιασάρ, Γκάντι Άιζενκοτ, ως επόμενο πρωθυπουργό του Ισραήλ, ανακοίνωσε ο αραβικός συνασπισμός Joint List (Κοινή Λίστα), ο οποίος συγκέντρωσε 11 έδρες στην Κνεσέτ, στις πρόσφατες εκλογές.
Ο Άιζενκοτ διέθετε ήδη τη στήριξη περισσότερων μελών της Κνεσέτ σε σχέση με τον νυν πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Με την απόφαση της Κοινής Λίστας, αναμένεται πλέον να συγκεντρώσει τις συστάσεις 67 βουλευτών στη νέα Κνεσέτ, εξασφαλίζοντας την πλειοψηφία του σώματος. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι όλα τα κόμματα που τον προτείνουν, θα συμμετάσχουν τελικά στον κυβερνητικό συνασπισμό του.
Η Κοινή Λίστα ανέφερε ότι η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από τις τρεις συνιστώσες της, «ανταποκρινόμενη στο αίτημα της κοινωνίας να αποτραπεί η επιστροφή του Νετανιάχου και της κυβέρνησής του στην εξουσία».
Το κόμμα υποστηρίζει ότι η στήριξη προς τον Άιζενκοτ είναι σημαντική, παρά το γεγονός ότι το μπλοκ της αντιπολίτευσης δεν έχει επιδείξει μέχρι στιγμής την απαιτούμενη βούληση «να αντιπαρατεθεί με την πορεία του Νετανιάχου, καθώς και να πολεμήσει την υποκίνηση κατά των Αράβων πολιτών και τις απόπειρες υπονόμευσης της νομιμότητας της πολιτικής τους επιλογής».
«Μολονότι ο Άιζενκοτ έχει λάβει περισσότερες συστάσεις από τον Νετανιάχου, θεωρούμε σημαντικό να διευρυνθεί η μεταξύ τους διαφορά», σημειώνει η Κοινή Λίστα, υποστηρίζοντας ότι η κίνηση αυτή μπορεί να ενισχύσει τις πιθανότητες αλλαγής της κυβέρνησης και να περιορίσει το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας που θα διατηρούσε τον Νετανιάχου στην εξουσία.
Αντιπροσωπεία της Κοινής Λίστας αναμένεται να παρουσιάσει επισήμως τη σύστασή της στον Ισραηλινό πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ το απόγευμα.
Νωρίτερα σήμερα, οι Υπερορθόδοξοι των έξι εδρών είχαν δηλώσει πως αποσύρουν τη στήριξή τους από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αποφεύγοντας παράλληλα να στηρίξουν τον Άιζενκοτ.
Η ταυτότητα της Κοινής Λίστας
Η Κοινή Λίστα είναι μια πολιτική συμμαχία κομμάτων της αραβικής μειονότητας στο Ισραήλ, η οποία επανιδρύθηκε τον Αύγουστο του 2026 και εξασφάλισε 11 έδρες στην Κνεσέτ στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου 2026.
Μετά την πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση, η συμμαχία αναδείχθηκε εκ νέου σε σημαντική κοινοβουλευτική δύναμη υπό την ηγεσία του Γιουσέφ Τζαμπαρίν
Η Κοινή Λίστα αποτελείται αυτή τη στιγμή από τρεις βασικές πολιτικές παρατάξεις:
• Hadash: Εβραιο-αραβικό αριστερό/κομμουνιστικό μέτωπο.
• Ta'al: Κοσμικό παλαιστινιακό εθνικιστικό κόμμα.
• Balad: Παλαιστινιακό εθνικιστικό κόμμα, το οποίο είχε κατέβει αυτόνομα σε προηγούμενες αναμετρήσεις αλλά επανεντάχθηκε στη συμμαχία για τις εκλογές του 2026.
Οι Δημοκρατικοί ετοιμάζονται για «πόλεμο» με τον Τραμπ - Η βαριά ατζέντα μετά τη σαρωτική νίκη στο Κογκρέσο
Σε τροχιά σφοδρής πολιτικής σύγκρουσης εισέρχονται οι ΗΠΑ μετά τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης, που τους έδωσε τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας, εκτοπίζοντας δεκάδες Ρεπουμπλικανούς.
Με ισχυρή πλέον παρουσία στο Κογκρέσο, οι Δημοκρατικοί προετοιμάζουν εκτεταμένες έρευνες για τον Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) και τον Ίλον Μασκ, ενώ θα επιχειρήσουν να ανατρέψουν βασικές κυβερνητικές πολιτικές και σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν τις νέες εξουσίες τους για να περιορίσουν τις πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος θα διατηρήσει για τα επόμενα δύο χρόνια τη δυνατότητα άσκησης βέτο, περιορίζοντας σημαντικά τις πιθανότητες των Δημοκρατικών να ψηφίσουν νόμους που ακυρώνουν τις πολιτικές του.
Η νέα πολιτική πραγματικότητα, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, προδιαγράφει συγκρούσεις που ενδέχεται να αποδειχθούν ακόμη εντονότερες από εκείνες της περιόδου 2019-2020, όταν οι Δημοκρατικοί ήλεγχαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ.
Αυτή τη φορά, πάντως, οι Δημοκρατικοί εισέρχονται στο νέο Κογκρέσο με ισχυρή δυναμική, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί προσπαθούν να συνέλθουν την απροσδόκητη εκλογική ήττα τους.
«Αυτές είναι εκλογές που σηματοδοτούν την αλλαγή και εμείς, ως Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, κατανοούμε ότι πρέπει να φέρουμε ριζικές αλλαγές», δήλωσε αργά το βράδυ της Τρίτης ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, από τη Νέα Υόρκη.
«Τα πράγματα δεν λειτουργούν όπως πρέπει. Χρειαζόμαστε ένα Κογκρέσο που θα βάζει πρώτα τον αμερικανικό λαό», πρόσθεσε.
Έτοιμοι για μάχη οι Ρεπουμπλικανοί
Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου αναμένεται να αναδείξει τον Χακίμ Τζέφρις σε πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων και να επαναφέρει τον Τσακ Σούμερ, επίσης από τη Νέα Υόρκη, στη θέση του επικεφαλής της πλειοψηφίας στη Γερουσία.
Η εξέλιξη αυτή θα δώσει στους Δημοκρατικούς την ευκαιρία να προωθήσουν τις θέσεις τους και να παρουσιάσουν στους ψηφοφόρους τις πολιτικές που θα επιδίωκαν να εφαρμόσουν εάν αποκτούσαν τον πλήρη έλεγχο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στις εκλογές του 2028. Και η ατζέντα τους είναι βαριά.
Παράλληλα, όμως, θα υποχρεωθούν να διαπραγματευτούν με τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς για τα νομοσχέδια που πρέπει οπωσδήποτε να εγκριθούν, όπως εκείνα που εξασφαλίζουν τη χρηματοδότηση και τη συνέχιση της λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης.
Ο επικεφαλής της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Γερουσία, Τζον Θουν, από τη Νότια Ντακότα, προειδοποίησε πάντως ότι το κόμμα του δεν πρόκειται να παρακολουθεί παθητικά τις κινήσεις των Δημοκρατικών.
«Οι Ρεπουμπλικανοί της Γερουσίας δεν θα μείνουν με σταυρωμένα χέρια την ώρα που η ακροαριστερή, σοσιαλιστική πτέρυγα του Δημοκρατικού Κόμματος θα επιχειρεί να ανατρέψει όλα όσα έχουμε κάνει», δήλωσε. «Ευτυχώς, έχουμε ακόμη τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο και θα συνεργαστούμε μαζί του για να ανακόψουμε τις χειρότερες τάσεις του εξτρεμισμού των Δημοκρατικών», πρόσθεσε.
Ανατροπή φορολογικών ελαφρύνσεων και αλλαγές στην υγειονομική περίθαλψη
Μία από τις πρώτες προτεραιότητες των Δημοκρατικών είναι η αναθεώρηση βασικών διατάξεων του μεγάλου φορολογικού και δημοσιονομικού νομοσχεδίου που πέρασαν πέρυσι οι Ρεπουμπλικανοί, αξιοποιώντας τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο.
Όλοι οι Δημοκρατικοί είχαν καταψηφίσει, τότε, το νομοσχέδιο, γνωστό ως «One Big Beautiful Bill», και έχουν δεσμευτεί να επιχειρήσουν την ανατροπή σημαντικών διατάξεών του.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αλλαγές στο Medicaid, το πρόγραμμα υγειονομικής περίθαλψης για πολίτες με χαμηλά εισοδήματα, οι οποίες προβλέπουν υποχρεώσεις εργασίας για τους δικαιούχους και πρόκειται να τεθούν σύντομα σε ισχύ.
Οι Δημοκρατικοί σχεδιάζουν επίσης να ανατρέψουν τις αλλαγές στα προγράμματα επισιτιστικής βοήθειας, οι οποίες έχουν συμβάλει στη μείωση κατά 13% του αριθμού των δικαιούχων κουπονιών τροφίμων.
Παράλληλα, επιδιώκουν την επαναφορά των επιδοτήσεων ασφάλισης υγείας του Obamacare, τις οποίες είχαν επεκτείνει κατά την προεδρία του Τζο Μπάιντεν και οι οποίες έληξαν επί Τραμπ.
Στα σχέδιά τους ενδέχεται να περιλαμβάνεται και η κατάργηση ορισμένων φορολογικών ελαφρύνσεων που υπέγραψε ο Τραμπ, ιδιαίτερα εκείνων που ευνόησαν τα νοικοκυριά με υψηλά εισοδήματα και τις επιχειρήσεις.
«Ετοιμάστε τους δικηγόρους σας»: Έρευνες για Τραμπ και Μασκ
Η ανάκτηση του ελέγχου του Κογκρέσου δίνει στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να ασκήσουν πολύ πιο ουσιαστικό κοινοβουλευτικό έλεγχο στην κυβέρνηση Τραμπ.
Με την ανάληψη της πλειοψηφίας θα αποκτήσουν την εξουσία να εκδίδουν υποχρεωτικές κλήσεις για κατάθεση και προσκόμιση εγγράφων, μετατρέποντας τις επιστολές διαμαρτυρίας που έστελναν στην κυβέρνηση τα τελευταία δύο χρόνια σε επίσημες απαιτήσεις και κοινοβουλευτικές ακροάσεις.
«Ετοιμάστε τους δικηγόρους σας», δήλωσε αργά την Τρίτη ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία, από την Καλιφόρνια, ο οποίος θεωρείται πιθανός επόμενος πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων.
Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Ρον Γουάιντεν, από το Όρεγκον, που αναμένεται να αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Οικονομικών της Γερουσίας, περιορίστηκε σε μία μόνο λέξη σε ανάρτησή του: «Κλητεύσεις».
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να ερευνήσουν τις συναλλαγές του Τραμπ με κρυπτονομίσματα, τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις της οικογένειάς του, τα κατασκευαστικά έργα του στην Ουάσιγκτον, την αποδοχή αεροσκάφους από το Κατάρ, καθώς και τη συμφωνία φορολογικής ασυλίας που συνήψε με την ίδια του την κυβέρνηση.
Πρόκειται για ορισμένα μόνο από τα αμφιλεγόμενα ζητήματα που δεν έχουν εξεταστεί από τους Ρεπουμπλικανούς νομοθέτες και αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο των νέων κοινοβουλευτικών ερευνών.
Στο μικροσκόπιο των Δημοκρατικών αναμένεται να μπει και ο Ίλον Μασκ, ο δισεκατομμυριούχος σύμμαχος του Τραμπ, ο οποίος ηγήθηκε της προσπάθειας περιορισμού του κυβερνητικού μηχανισμού κατά τους πρώτους μήνες της υφιστάμενης κυβέρνησης.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στην εμπλοκή του στην επιβράδυνση των ταχυτήτων του δορυφορικού δικτύου Starlink, η οποία δυσχέρανε τις πολεμικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας.
Οι Δημοκρατικοί, ωστόσο, εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το ενδεχόμενο νέας διαδικασίας παραπομπής του Τραμπ, καθώς καμία από τις δύο αντίστοιχες διαδικασίες κατά την πρώτη προεδρική θητεία του δεν κατέληξε σε καταδίκη και απομάκρυνσή του από το αξίωμα.
Ωστόσο, εξετάζουν το ενδεχόμενο να κινηθούν εναντίον άλλων υψηλόβαθμων στελεχών της κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Αυστηρότεροι κανόνες για την ΑΙ και περιορισμοί στα κέντρα δεδομένων
Ένα ακόμη σημαντικό μέτωπο αφορά τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης. Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να καλέσουν κορυφαία στελέχη εταιρειών του κλάδου να καταθέσουν στο Κογκρέσο σχετικά με τις στενές σχέσεις τους με τον Λευκό Οίκο.
Παράλληλα, σχεδιάζουν να προωθήσουν τις πρώτες ομοσπονδιακές κανονιστικές ρυθμίσεις που θα θέτουν όρια και δικλίδες ασφαλείας στην ανάπτυξη νέων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Η ανάγκη ρύθμισης του κλάδου έχει αναδειχθεί σε σημαντική προτεραιότητα για πολλά μέλη του Κογκρέσου, έπειτα από ένα κύμα κυβερνοεπιθέσεων που συνδέονται με πρόσφατα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και τις προειδοποιήσεις ερευνητών της βιομηχανίας.
Οι ερευνητές έχουν προειδοποιήσει ότι η ταχύτατα εξελισσόμενη τεχνολογία θα μπορούσε μέσα στην επόμενη δεκαετία να αποκτήσει ακόμη και τη δυνατότητα να προκαλέσει την καταστροφή της ανθρωπότητας.
Τα προοδευτικά στελέχη των Δημοκρατικών έχουν προτείνει επίσης νομοσχέδια που στοχεύουν στα κέντρα δεδομένων, τα οποία αποτελούν τη βάση της ραγδαίας ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Στόχος τους είναι να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από αυτές τις εγκαταστάσεις και να αντιμετωπίσουν το πρόσφατο κύμα αντιδράσεων που έχει εκδηλωθεί σε ολόκληρη τη χώρα.
Πόλεμος στο Ιράν και δασμοί
Δύο από τις σημαντικότερες πολιτικές πρωτοβουλίες που προώθησε μονομερώς ο Τραμπ, ο πόλεμος στο Ιράν και η επέκταση των δασμών, συνέβαλαν στην αύξηση των τιμών και στην εκλογική επικράτηση των Δημοκρατικών.
Η νέα πλειοψηφία στο Κογκρέσο σχεδιάζει να αναζητήσει τρόπους περιορισμού αυτών των πολιτικών, αν και τα θεσμικά εμπόδια παραμένουν σημαντικά.
«Πρέπει να εξετάσουμε κάθε διαθέσιμο νομοθετικό μέσο ώστε να κάνουμε αυτό που θέλει ο αμερικανικός λαός από εμάς, δηλαδή να τερματίσουμε αυτόν τον απερίσκεπτο και αχρείαστο πόλεμο», δήλωσε πρόσφατα ο Χακίμ Τζέφρις σε τηλεοπτική συνέντευξή του.
Ωστόσο, τόσο ο τερματισμός του πολέμου όσο και η ανατροπή των δασμών αποτελούν δύσκολες επιδιώξεις, εξαιτίας των εξουσιών που διαθέτει ο πρόεδρος σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας, της δυνατότητάς του να ασκεί βέτο και της υποστήριξης που εξακολουθεί να απολαμβάνει από τους Ρεπουμπλικανούς.
Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν τον έλεγχο που ασκεί το Κογκρέσο στις δημόσιες δαπάνες, επιβάλλοντας περιορισμούς στη χρηματοδότηση κυβερνητικών πρωτοβουλιών με τις οποίες διαφωνούν.
Μια τέτοια στρατηγική, ωστόσο, θα ενείχε τον κίνδυνο να οδηγήσει σε αναστολή λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ή να προκαλέσει επικρίσεις ότι οι Δημοκρατικοί υπονομεύουν τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
Κοινωνική ασφάλιση και φορολογικές ελαφρύνσεις
Στην ατζέντα των Δημοκρατικών περιλαμβάνεται επίσης η αντιμετώπιση των οικονομικών προβλημάτων του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης των ΗΠΑ. Το σύστημα οδεύει προς αδυναμία κάλυψης των υποχρεώσεών του το 2032, γεγονός που θα επιφέρει αυτόματες περικοπές παροχών.
Οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να επιχειρήσουν να προωθήσουν νομοσχέδιο που θα αποτρέψει αυτές τις περικοπές.
Πολλοί υποστηρίζουν την αύξηση του ανώτατου ορίου αποδοχών επί των οποίων επιβάλλονται εισφορές κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο σήμερα βρίσκεται στα 184.500 δολάρια.
Ο Χακίμ Τζέφρις έχει επίσης αναφερθεί στην επέκταση τριών φορολογικών κινήτρων: της πίστωσης φόρου για κατοικίες χαμηλού εισοδήματος, της πίστωσης φόρου για εισοδήματα από εργασία και της φορολογικής ελάφρυνσης για οικογένειες με παιδιά.
Μπλόκο στους διορισμούς Τραμπ, ακόμη και στο Ανώτατο Δικαστήριο
Ο έλεγχος της Γερουσίας δίνει στους Δημοκρατικούς ένα ιδιαίτερα ισχυρό «όπλο» απέναντι στον Λευκό Οίκο: τη δυνατότητα να εμποδίζουν την επικύρωση των προσώπων που προτείνει ο Τραμπ για θέσεις στη δικαστική και την εκτελεστική εξουσία. Αυτό περιλαμβάνει ακόμη και ενδεχόμενους διορισμούς δικαστών στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Οι Ρεπουμπλικανοί αναμένεται να επιδιώξουν την έγκριση όσο το δυνατόν περισσότερων διορισμών πριν χάσουν τον έλεγχο της Γερουσίας στις 3 Ιανουαρίου.
Από εκεί και πέρα, κάθε νέα κενή θέση θα μπορούσε να οδηγήσει είτε στον ορισμό προσωρινών αξιωματούχων σε κρίσιμα κυβερνητικά πόστα είτε στην επιλογή προσώπων κοινής αποδοχής, που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν και τη στήριξη των Δημοκρατικών.
Παρά τις έντονες διαφωνίες, πάντως, υπάρχουν ορισμένοι τομείς στους οποίους δεν αποκλείονται συμβιβασμοί μεταξύ Τραμπ και Δημοκρατικών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η στήριξη των αγροτών, η καθιέρωση φορολογικής πίστωσης για την κινηματογραφική παραγωγή και η αναμόρφωση των διαδικασιών αδειοδότησης μεγάλων έργων.
Η μεγάλη μάχη για τον προϋπολογισμό και το όριο του χρέους
Οι μεγαλύτερες συγκρούσεις μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών ενδέχεται να δοθούν γύρω από νομοσχέδια που πρέπει υποχρεωτικά να εγκριθούν για να συνεχιστεί η λειτουργία του αμερικανικού κράτους.
Η ισχύουσα χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης πρόκειται να λήξει στα μέσα Δεκεμβρίου, ενώ το Κογκρέσο θα πρέπει επίσης να αυξήσει το ανώτατο όριο του δημόσιου χρέους κάποια στιγμή μέσα στο 2027.
Εάν οι Ρεπουμπλικανοί δεν διευθετήσουν αυτά τα ζητήματα κατά τους επόμενους δύο μήνες, όσο εξακολουθούν να ελέγχουν και τα δύο σώματα του απερχόμενου Κογκρέσου, ο Τραμπ και οι Δημοκρατικοί θα πρέπει να βρουν από κοινού λύση.
Πέρα από τις διαφωνίες για το ύψος των κρατικών δαπανών, οι Δημοκρατικοί έχουν εκφράσει έντονη δυσαρέσκεια για τις πρακτικές της κυβέρνησης να ακυρώνει ή να τροποποιεί χρηματοδοτήσεις που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο.
Στις διαπραγματεύσεις για τα νομοσχέδια χρηματοδότησης, ενδέχεται να επιδιώξουν την καθιέρωση πρόσθετων θεσμικών δικλίδων ασφαλείας, ώστε να εμποδίσουν τον Τραμπ και τον διευθυντή του Γραφείου Προϋπολογισμού, Ράσελ Βόουτ, να παρακάμπτουν τις αποφάσεις του Κογκρέσου.
Αυτό αφορά τόσο την άρνηση διάθεσης κονδυλίων που έχει εγκρίνει το νομοθετικό σώμα όσο και τη χρησιμοποίηση χρημάτων χωρίς την απαραίτητη έγκρισή του.
Ο κίνδυνος νέου shutdown
Τα νομοσχέδια που πρέπει υποχρεωτικά να εγκριθούν θα μπορούσαν να μετατραπούν σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης για μια σειρά άλλων ζητημάτων.
Οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να συνδέσουν την έγκρισή τους με απαιτήσεις για τον πόλεμο στο Ιράν, τους δασμούς και άλλες πολιτικές, επιδιώκοντας να αποκτήσουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ απέναντι στον Τραμπ.
Η αμερικανική πολιτική ιστορία προσφέρει ήδη ένα χαρακτηριστικό προηγούμενο.
Κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Τραμπ, αμέσως μετά τη νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων στις εκλογές του 2018, ο Αμερικανός πρόεδρος προκάλεσε αναστολή λειτουργίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, επιμένοντας να συμπεριληφθεί η χρηματοδότηση του τείχους στα σύνορα σε ένα απαραίτητο νομοσχέδιο κρατικών δαπανών.
Πηγή: skai.gr
Ο Κρις Πάππας γράφει ιστορία: Πρώτος Ελληνοαμερικανός γερουσιαστής μετά από 14 χρόνια και πρώτος ανοιχτά γκέι άνδρας στη Γερουσία
Εξαρχής η διεκδίκηση από τον Κρις Πάππας της έδρας ομοσπονδιακού Γερουσιαστή στο Νιου Χαμσάιρ μετά από 4 θητείες στη Βουλή, άγγιξε ολόκληρο τον ελληνισμό των Ηνωμένων Πολιτειών, ανεξαρτήτως κομματικής τοποθέτησης.
Τούτο γιατί η χθεσινή νίκη και εκλογή του, με 56,3% στις 06.30 π.μ. ώρα Ελλάδος, είναι ιστορικής σημασίας, καθώς σηματοδοτεί την επάνοδο της ομογενειακής εκπροσώπησης στο υψηλότερο επίπεδο της αμερικανικής νομοθετικής εξουσίας μετά από απουσία 14 χρόνων.
Η Ρεπουμπλικανή Ολύμπια Σνόου, ήταν η τελευταία εκπρόσωπος της ελληνοαμερικανικής ομογένειας στην Γερουσία, με τρεις πλήρεις εξαετείς θητείες (1995-2013) και αφού είχε προηγουμένως θητεύσει και 16 χρόνια ως βουλευτίνα, όλες οι εκλογικές της επιτυχίες στην Πολιτεία του Μέιν.
Για ένα διάστημα μάλιστα (1995-2007) η θητεία της Σνόου στη Γερουσία συνέπεσε με εκείνη του Πολ Σαρμπάνη, των Δημοκρατικών, που ήταν Γερουσιαστής για 30 χρόνια, μεταξύ 1977-2007.
Συγκροτώντας έτσι, ένα πολύ δυναμικό δίδυμο υπεράσπισης των ελληνικών θέσεων και των εθνικών μας θεμάτων στο κορυφαίο αμερικανικό νομοθετικό σώμα σε εποχές δύσκολες όπως η κρίση των Ιμίων και η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ωστόσο ο Πάππας δεν είναι μόνο ο πρώτος Ελληνοαμερικανός Γερουσιαστής μετά από 14 χρόνια. Είναι και ο πρώτος άνδρας γκέι στην ιστορία της Αμερικανικής Γερουσίας, καθώς μέχρι τώρα υπήρχαν περιπτώσεις γκέι Γερουσιαστών, αλλά μόνο γυναικών. Στο παρελθόν ήταν εξάλλου ο πρώτος βουλευτής στην ιστορία του Νιού Χαμσάιρ που παραδέχτηκε δημόσια ότι είναι γκέι.
Καλύπτει ένα μεγάλο κενό
Ο 46χρονος, Ελληνορθόδοξος Κρις Πάππας, -γεννήθηκε στις 4 Ιουνίου 1980 στο Μάντσεστερ του Νιού Χάμσαϊρ, όπου ζει με τον σύζυγό του Βαν Μπέντλεϊ-, έρχεται τώρα να καλύψει ένα πολύχρονο μεγάλο κενό εκπροσώπησης στη Γερουσία και μάλιστα σε μια συγκυρία ιδιαίτερα λεπτή για τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.
Καθώς μπορεί οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις να είναι στο μακράν ικανοποιητικότερο σημείο της ιστορίας τους, ωστόσο η αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας στην ευρύτερη γεωπολιτική περιοχή μας εντείνεται, ανεβάζοντας το θερμόμετρο της έντασης και προκαλώντας κινδύνους αποσταθεροποίησης με μια σειρά από προκλητικές κινήσεις («Γαλάζια Πατρίδα», παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, συνεχείς απαράδεκτες αμφισβητήσεις στο Αιγαίο, απειλές κατά της Κύπρου κ.α.).
Ο Πάππας επανειλημμένα έχει δηλώσει «υπερήφανος για την ελληνική κληρονομιά» του, καθώς και για τους κοινούς ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο ίδιος έχει στενές σχέσεις με την ελληνοαμερικανική κοινότητα, δίνει το παρών συχνά σε εκδηλώσεις της, όπως και με την Ελληνορθόδοξη Εκκλησία των ΗΠΑ.
Βρίσκεται σταθερά στην πρώτη γραμμή της υπεράσπισης των ελληνικών εθνικών συμφερόντων, όντας και συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Ελληνικών Θεμάτων (Congressional Hellenic Caucus) στη Βουλή των Αντιπροσώπων, μαζί με τον Ρεπουμπλικάνο Γκας Μπιλιράκη.
Από κοινού οι δυο συμπρόεδροι, μαζί και με τις συναδέλφους τους βουλευτίνες Ντίνα Τάιτους (Νεβάδα, Δημοκρατική) και Νικόλ Μαλλιωτάκη (Νέα Υόρκη, Ρεπουμπλικανή) προώθησαν στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής διακομματικό νομοσχέδιο για την ενίσχυση της ελληνοαμερικανικής αμυντικής συνεργασίας, που προέβλεπε την πενταετή παράταση της αμερικανικής βοήθειας προς την Ελλάδα μέσω του προγράμματος Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (IMET), με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας και της διαλειτουργικότητας των ενόπλων δυνάμεων των δύο χωρών.
Σε άλλες πρόσφατες πρωτοβουλίες του εντάσσονται η διακομματική επιστολή προς τους υπουργούς Εξωτερικών και Άμυνας Μάρκο Ρούμπιο και Πιτ Χέγκσεθ, εναντίον της πιθανότητας πώλησης αμερικανικών μαχητικών F-16 και F-35 στην Τουρκία, τον Σεπτέμβριο του 2025, καθώς και η καταδίκη τον Μάρτιο του 2026 «της παράνομης ανάπτυξης τουρκικών F-16 στα κατεχόμενα της Κύπρου, ως απειλή για την κυριαρχία της Κύπρου και συμβολή στην αποσταθεροποίηση ενός από τους στενότερους συμμάχους των ΗΠΑ και ολόκληρης της περιοχής».
Γιατί έκανε το μεγάλο βήμα
Οι δημοσκοπήσεις επιβεβαιώθηκαν χθες στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ. Τόσο σε ό,τι αφορά το γενικότερο ρεύμα εναντίον του Τραμπ, όσο και ειδικότερα για την νίκη του Πάππας στη διεκδίκηση μιας έδρας για τη Γερουσία στο Νιού Χαμσάιρ.
Με την ανακοίνωση της υποψηφιότητας ο Πάππας είχε ισχυρό προβάδισμα έναντι του αντιπάλου του Τζον Σουνούνου, το διατήρησε μέχρι τέλους και το επιβεβαίωσε τελικά στην κάλπη.
«Θέτω υποψηφιότητα για τη Γερουσία γιατί η οικονομία, η δημοκρατία και ο τρόπος ζωής μας διακυβεύονται. Το Νιου Χαμσάιρ αξίζει έναν Γερουσιαστή βαθιά συνδεδεμένο με τον λαό, τα μέρη και τις αξίες της Πολιτείας», δήλωσε ο Πάππας όταν τον Απρίλιο του 2025 ανακοίνωσε την υποψηφιότητα του, απόφαση που προέκυψε όταν η για 18 χρόνια (3 θητείες) Γερουσιαστής των Δημοκρατικών Τζιν Σαχίν, -στην οποία ο ίδιος εργάστηκε ως πολιτικός συνεργάτης στο παρελθόν-, δήλωσε ότι δεν επιθυμεί να συνεχίσει.
«Όπως η γερουσιαστής Σαχίν, θα βάζω πάντα το Νιου Χαμσάιρ πρώτο. Μπορείτε να βασίζεστε σε εμένα για να ηγηθώ της μάχης ενάντια σε αυτή την κυβέρνηση, τους μεγιστάνες που εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα και τους ακραίους πολιτικούς που απειλούν το μέλλον μας και την ικανότητά μας να πετυχαίνουμε αποτελέσματα για το Νιου Χαμσάιρ», ανέφερε επίσης ο Κρις Πάππας στο πρώτο προεκλογικό μήνυμά του.
Θρίαμβος του «Μπλε Κύματος» στις ΗΠΑ: Οι Δημοκρατικοί κατέκτησαν το Κογκρέσο
Επέλαση του λεγόμενου «Μπλε Κύματος», δηλαδή των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ καταγράφηκε στις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές, καθώς εξασφάλισαν τόσο την πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όσο και τις κρίσιμες έδρες που χρειάζονταν στη Γερουσία.
Αυτό θα τους επιτρέψει από το επόμενο έτος να ασκήσουν ισχυρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο στην κυβέρνηση και να εμποδίσουν την προώθηση της πολιτικής ατζέντας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος συνεχάρη τους Δημοκρατικούς για τις εκλογικές τους νίκες, ωστόσο νωρίτερα ξεκαθάρισε ότι διατηρεί το δικαίωμα βέτο. «Λέγετέ με κύριο Βέτο» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν «κάστρα» τους σε αμφιταλαντευόμενες πολιτείες των ΗΠΑ.
Διαβάστε τις εξελίξεις όλων των προηγούμενων ώρων στις ενδιάμεσες ΕΔΩ
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο Δημοκρατικός Ρόι Κούπερ επικράτησε του Ρεπουμπλικανού αντιπάλου του, αποσπώντας μία έδρα που μέχρι σήμερα κατείχαν οι Ρεπουμπλικανοί.
Στη Νότια Καρολίνα, η παιδίατρος Άνι Άντριους έγινε η πρώτη Δημοκρατική που κερδίζει έδρα στη Γερουσία από το 1998, επικρατώντας της Ντάρλαϊν Γκράχαμ, την οποία είχε επιλέξει και στηρίξει προσωπικά ο Τραμπ. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή νίκη σε μια πολιτεία όπου ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επικρατήσει με διαφορά σχεδόν 18 ποσοστιαίων μονάδων στις εκλογές του 2024.
Το Τέξας «βάφεται μπλε» για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες, καθώς ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο κερδίζει μια έδρα στη Γερουσία που βρισκόταν επί μακρόν στα χέρια των Ρεπουμπλικανών.

Ο Τραμπ έχασε την υπεροχή του
Το εκλογικό αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών ανατρέπει τις πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσιγκτον και μεταβάλλει τους όρους υπό τους οποίους θα πορευτεί ο Ντόναλντ Τραμπ στο υπόλοιπο της προεδρικής του θητείας, κλείνοντας έναν κύκλο που άνοιξε με την εκλογική του νίκη το 2024.
Οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, αποκτώντας από τον Ιανουάριο τη δυνατότητα να διαμορφώνουν την κοινοβουλευτική ατζέντα και να θέτουν περιορισμούς στους χειρισμούς του Λευκού Οίκου.
Στη Γερουσία, ανέτρεψαν σειρά εδρών που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Ρεπουμπλικανών, εξασφαλίζοντας την πλειοψηφία (52 έναντι 40 των Ρεπουμπλικανών έως τις 08:00 ώρα Ελλάδος). Πρόκειται για σημαντική ανατροπή των πολιτικών συσχετισμών, αν αναλογιστεί κανείς ότι οι Ρεπουμπλικανοί προσήλθαν στην εκλογική αναμέτρηση με πλεονέκτημα 53-47.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η έκταση της επικράτησης στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Σύμφωνα με την εκτίμηση του NBC News, οι Δημοκρατικοί αναμένεται να συγκεντρώσουν περίπου 244 έδρες, αριθμός που υπερβαίνει κατά πολύ το όριο των 218 εδρών για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας. Εφόσον επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για την ισχυρότερη κοινοβουλευτική τους παρουσία εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες.
Η απώλεια και των δύο σωμάτων συνιστά για τον Τραμπ κάτι περισσότερο από μια εκλογική ήττα. Του στερεί το κοινοβουλευτικό έρεισμα που του επέτρεψε, κατά το πρώτο μισό της δεύτερης θητείας του, να προωθεί την πολιτική του με περιορισμένες αντιστάσεις. Από τον Ιανουάριο, οι Δημοκρατικοί θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να καθορίζουν την ατζέντα του Κογκρέσου, να δρομολογούν έρευνες για την κυβέρνηση και να ενισχύουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο των αποφάσεων και των πεπραγμένων του Λευκού Οίκου.
Ανατροπές ακόμη και σε παραδοσιακά Ρεπουμπλικανικά προπύργια
Η έκταση της εκλογικής επικράτησης των Δημοκρατικών αποτυπώνεται και στον εκλογικό χάρτη. Οι νίκες τους δεν περιορίστηκαν στις πολιτείες όπου η αναμέτρηση προμηνυόταν αμφίρροπη, αλλά επεκτάθηκαν και σε περιοχές με μακρά παράδοση Ρεπουμπλικανικής κυριαρχίας, ανατρέποντας ισορροπίες που έμοιαζαν παγιωμένες.
Έτσι, ακόμη μεγαλύτερο συμβολισμό έχει η νίκη στη Νότια Καρολίνα. Η Άνι Άντριους έγινε η πρώτη Δημοκρατική που εκλέγεται γερουσιαστής της πολιτείας από το 1998, αλλά και η πρώτη γυναίκα που εκλέγεται στη Γερουσία της πολιτείας. Επικράτησε της Ντάρλιν Γκράχαμ, η οποία είχε διοριστεί στη θέση που είχε μείνει κενή μετά τον θάνατο του αδελφού της, Λίντσεϊ Γκράχαμ.
Στο Κάνσας, ο Δημοκρατικός Άνταμ Χάμιλτον, πάστορας στο επάγγελμα, επικράτησε του απερχόμενου Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Ρότζερ Μάρσαλ, ο οποίος είχε την υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ. Πρόκειται για ιστορική ανατροπή σε μια πολιτεία με ισχυρή συντηρητική παράδοση, η οποία είχε να εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1932. Η νίκη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη πολιτική σημασία αν ληφθεί υπόψη ότι ο Τραμπ είχε επικρατήσει στο Κάνσας με διαφορά άνω των 16 ποσοστιαίων μονάδων στις εκλογές του 2024.
Στο Τέξας, ο Τζέιμς Ταλαρίκο πέτυχε μια νίκη με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, επικρατώντας του Κεν Πάξτον. Η πολιτεία δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή από το 1988.
Στη Βόρεια Καρολίνα, ο Ρόι Κούπερ επικράτησε του υποψηφίου των Ρεπουμπλικανών, Μάικλ Γουάτλεϊ, καταλαμβάνοντας την έδρα που κατείχε ο Θομ Τίλις. Η εκλογή του σηματοδοτεί την επιστροφή των Δημοκρατικών στη Γερουσία από τη συγκεκριμένη πολιτεία, για πρώτη φορά από το 2008.
Στο Μέιν, ο Δημοκρατικός Τρόι Τζάκσον επικράτησε της επί σχεδόν τρεις δεκαετίες γερουσιαστή των Ρεπουμπλικανών Σούζαν Κόλινς. Η ήττα της αποτελεί μία από τις πιο ηχηρές ανατροπές της εκλογικής βραδιάς, καθώς η Κόλινς είχε καταφέρει επί χρόνια να διατηρεί την έδρα της σε μια πολιτεία που δεν έχει ψηφίσει Ρεπουμπλικανό υποψήφιο για την προεδρία από το 1988.
Στο Οχάιο, ο πρώην γερουσιαστής Σέροντ Μπράουν επέστρεψε στη Γερουσία, νικώντας τον Ρεπουμπλικανό Τζον Χάστεντ. Την ίδια ώρα, στην Τζόρτζια, ο Τζον Όσοφ εξασφάλισε την επανεκλογή του, ενώ στο Νέο Χάμσαϊρ ο Κρις Πάππας επικράτησε του πρώην γερουσιαστή Τζον Σανούνου.
Οι ανατροπές αυτές αποτυπώνουν τη γεωγραφική έκταση της μετατόπισης του εκλογικού σώματος και εξηγούν σε μεγάλο βαθμό πώς οι Δημοκρατικοί κατάφεραν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία στη Γερουσία.
Γιατί έχασε ο Τραμπ
Η οικονομία και η ακρίβεια στο επίκεντρο: Το κόστος ζωής αναδείχθηκε σε έναν από τους καθοριστικότερους παράγοντες της εκλογικής αναμέτρησης, καθώς η οικονομική πίεση εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή ανησυχίας για τα αμερικανικά νοικοκυριά. Σύμφωνα με το AP Voter Poll, περίπου οκτώ στους δέκα ψηφοφόρους δήλωσαν ότι ο πληθωρισμός έχει επιβαρύνει σοβαρά ή σε μέτριο βαθμό την οικονομική τους κατάσταση, ενώ έξι στους δέκα αποδίδουν κυρίως στις πολιτικές του Τραμπ την ευθύνη για τις ασυνήθιστα υψηλές τιμές, παράγοντα που θεωρούν ότι βρίσκεται έξω από τον έλεγχό του. Η δυσαρέσκεια δεν περιορίζεται στην καθημερινή οικονομική επιβάρυνση. Περίπου οι μισοί ψηφοφόροι χαρακτηρίζουν τόσο την κυβερνητική διαφθορά όσο και το κόστος ζωής καθοριστικούς παράγοντες για την επιλογή τους στις εκλογές του Κογκρέσου. Η οικονομία αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο ζήτημα για περίπου τέσσερις στους δέκα, ενώ τρεις στους δέκα τοποθετούν στην κορυφή των ανησυχιών τους την κατάσταση των δημοκρατικών θεσμών.
Οι εκλογές ως αποδοκιμασία της προεδρίας Τραμπ: Η δυσαρέσκεια για την οικονομία συνοδεύτηκε από ευρύτερη αμφισβήτηση της προεδρικής πολιτικής. Περίπου τα τρία τέταρτα των ψηφοφόρων δήλωσαν θυμωμένοι ή δυσαρεστημένοι με την πορεία της χώρας, ενώ έξι στους δέκα αποδοκίμασαν τον τρόπο με τον οποίο ο Τραμπ ασκεί τα προεδρικά του καθήκοντα, σύμφωνα με το AP Voter Poll. Αντίστοιχη εικόνα κατέγραψε και το exit poll του NBC News. Το 43% των ψηφοφόρων δήλωσε ότι ψήφισε με σκοπό να εκφράσει την αντίθεσή του στον Αμερικανό πρόεδρο, ποσοστό αισθητά υψηλότερο από εκείνο που είχε καταγραφεί στις ενδιάμεσες εκλογές του 2018, κατά την πρώτη του θητεία. Μόλις το 38% ενέκρινε τον τρόπο με τον οποίο ασκεί τα προεδρικά του καθήκοντα. Στο επίκεντρο της κριτικής βρέθηκαν και οι επιμέρους πολιτικές επιλογές του Λευκού Οίκου. Το 57% των ψηφοφόρων θεωρεί ότι η κυβέρνηση έχει υπερβεί τα όρια στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, ενώ έξι στους δέκα εκτιμούν ότι η απόφαση των ΗΠΑ να προχωρήσουν σε στρατιωτική δράση κατά του Ιράν ήταν λανθασμένη. Περίπου ένας στους τρεις αναφέρει, μάλιστα, ότι ο πόλεμος αποτέλεσε καθοριστικό παράγοντα για την ψήφο του.
Η απαίτηση για ισχυρότερα θεσμικά αντίβαρα: Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση των ψηφοφόρων απέναντι στη λειτουργία των θεσμών. Σύμφωνα με το AP Voter Poll, περίπου το 70% επιθυμεί το Κογκρέσο να ασκεί ισχυρότερο έλεγχο και να λειτουργεί ως αντίβαρο στην προεδρική εξουσία. Το εύρημα αυτό αποκτά ξεχωριστή σημασία υπό το πρίσμα της εκλογικής ανατροπής. Κατά το πρώτο μισό της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ είχε στη διάθεσή του μια Βουλή και μια Γερουσία ελεγχόμενες από το κόμμα του, γεγονός που περιόριζε τις κοινοβουλευτικές αντιστάσεις στις πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου. Η νέα σύνθεση του Κογκρέσου δημιουργεί πλέον διαφορετικές προϋποθέσεις. Οι Δημοκρατικοί δεν αποκτούν μόνο τη δυνατότητα να αμφισβητούν τις κυβερνητικές επιλογές, αλλά και να ανταποκριθούν σε ένα αίτημα που καταγράφεται στις έρευνες της κοινής γνώμης: την ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και των θεσμικών αντίβαρων στην προεδρική εξουσία.
Τι μέλλει γενέσθαι
Έρευνες και κοινοβουλευτικός έλεγχος
Με τον έλεγχο και των δύο σωμάτων, οι Δημοκρατικοί αποκτούν τη δυνατότητα να εντείνουν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο της κυβέρνησης Τραμπ. Αναμένεται να αξιοποιήσουν τις νέες πλειοψηφίες τους για να δρομολογήσουν έρευνες που θα αφορούν τον πρόεδρο, την οικογένειά του και κυβερνητικά στελέχη, αλλά και να καλέσουν αξιωματούχους σε ακροάσεις και να ζητήσουν την κατάθεση εγγράφων. Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές θα αποτελέσουν πλέον ένα ουσιαστικό αντίβαρο στον Λευκό Οίκο, καθώς η κυβέρνηση δεν θα έχει απέναντί της ένα Κογκρέσο που ελέγχεται από το ίδιο κόμμα.
Η άρνηση συμμόρφωσης με τα αιτήματα των επιτροπών ή τις κλητεύσεις τους θα μπορούσε, πάντως, να οδηγήσει σε νέες δικαστικές αντιπαραθέσεις ανάμεσα στο Κογκρέσο και την κυβέρνηση.
Ο έλεγχος των δημόσιων δαπανών
Πέρα από την ερευνητική τους εξουσία, οι Δημοκρατικοί αποκτούν και σημαντικό λόγο στη διαχείριση των ομοσπονδιακών δαπανών. Το Κογκρέσο έχει την αρμοδιότητα να εγκρίνει τη χρηματοδότηση των κρατικών υπηρεσιών και να καθορίζει τη διάθεση δημόσιων πόρων. Μέσω των επιτροπών προϋπολογισμού και των αποφάσεων για τις πιστώσεις, μπορεί να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση, να περιορίσει κονδύλια ή να θέσει όρους στη χρηματοδότηση συγκεκριμένων προγραμμάτων. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό και τη λειτουργία της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ενδέχεται να εξελιχθούν σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Το μήνυμα συνεργασίας του Τραμπ
Παρά την ήττα των Ρεπουμπλικανών, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε διατεθειμένος να συνεργαστεί με τη νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία. «Συγχαρητήρια στους Δημοκρατικούς και προσβλέπω στη συνεργασία μαζί τους για το καλό της χώρας μας», δήλωσε, αναγνωρίζοντας το εκλογικό αποτέλεσμα. Μιλώντας στο Fox News, πρόσθεσε ότι μπορεί να συνεργαστεί με τους Δημοκρατικούς σε διάφορα ζητήματα, ακόμη και στο μεταναστευτικό.
Το όπλο του βέτο
Ο Τραμπ, πάντως, έχει ήδη διαμηνύσει ότι δεν προτίθεται να αφήσει τους Δημοκρατικούς να προωθήσουν ανεμπόδιστα την ατζέντα τους. Σε συνέντευξή του στο CBS News είχε δηλώσει ότι είναι έτοιμος να ασκεί βέτο στα νομοσχέδιά τους, αποδεχόμενος μάλιστα τον χαρακτηρισμό «Mr. Veto». Για την ανατροπή ενός προεδρικού βέτο απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων τόσο στη Βουλή όσο και στη Γερουσία, ένα όριο που οι Δημοκρατικοί δεν διαθέτουν. Έτσι, ακόμη και με τον έλεγχο του Κογκρέσου, θα δυσκολευτούν να μετατρέψουν τις νομοθετικές τους προτάσεις σε νόμους χωρίς τη συνεννόηση με τον Λευκό Οίκο.
Η εκτελεστική εξουσία και τα όριά της
Ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται, ωστόσο, αποφασισμένος να αξιοποιήσει και τις εξουσίες της εκτελεστικής εξουσίας. Στη συνέντευξή του στο CBS επικαλέστηκε την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Trump v. Slaughter, η οποία εκδόθηκε με ψήφους 6-3. Η απόφαση έκρινε αντισυνταγματικούς τους περιορισμούς στην εξουσία του προέδρου να απομακρύνει μέλη της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Εμπορίου, ανατρέποντας ένα δικαστικό προηγούμενο του 1935. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι η κρίση αυτή έχει ευρύτερες συνέπειες για τον έλεγχο των ομοσπονδιακών υπηρεσιών από τον Λευκό Οίκο.
Η ερμηνεία αυτή προμηνύει μια νέα αντιπαράθεση ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο, καθώς οι Δημοκρατικοί θα επιχειρήσουν να ασκήσουν τον κοινοβουλευτικό τους έλεγχο, ενώ ο πρόεδρος θα επιδιώξει να διατηρήσει περιθώρια δράσης μέσω των εκτελεστικών του αρμοδιοτήτων.
Η Γερουσία και ο έλεγχος των διορισμών
Η απώλεια της Γερουσίας έχει για τον Τραμπ ιδιαίτερη θεσμική σημασία. Το σώμα είναι αρμόδιο να εγκρίνει ή να απορρίπτει τους διορισμούς υπουργών, ανώτατων αξιωματούχων και ομοσπονδιακών δικαστών που προτείνει ο πρόεδρος. Με τους Δημοκρατικούς να αναλαμβάνουν τον έλεγχο, οι επιλογές του Λευκού Οίκου θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυστηρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο, ενώ η κυβέρνηση θα δυσκολευτεί να προωθήσει τον δικαστικό και διοικητικό σχεδιασμό της χωρίς διαπραγματεύσεις.
Παράλληλα, ο κανόνας του «φιλιμπάστερ» εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τη νομοθετική διαδικασία: στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτούνται 60 ψήφοι για να τερματιστεί η συζήτηση επί ενός νομοσχεδίου και να προχωρήσει η ψηφοφορία. Αυτό σημαίνει ότι, ακόμη και με την πλειοψηφία, οι Δημοκρατικοί θα χρειάζονται τη συνεργασία Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών για να προωθήσουν σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Ο πρώτος μαύρος πρόεδρος της Βουλής
Όταν το νέο Κογκρέσο συνεδριάσει στις 3 Ιανουαρίου, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Δημοκρατικών, Χακίμ Τζέφρις, αναμένεται να είναι ο υποψήφιος του κόμματος για την προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων. Εφόσον εκλεγεί, θα γίνει ο πρώτος μαύρος Αμερικανός που αναλαμβάνει το αξίωμα του προέδρου της Βουλής.
Η προεδρία του Τραμπ ολοκληρώνεται στις 20 Ιανουαρίου 2029. Το υπόλοιπο της θητείας του θα διαμορφωθεί πλέον μέσα σε ένα διαφορετικό πολιτικό περιβάλλον: με ένα Κογκρέσο που δεν θα ελέγχεται από το κόμμα του, αλλά και με έναν πρόεδρο που έχει σημαντικές εκτελεστικές αρμοδιότητες και διατηρεί το δικαίωμα του βέτο. Οι πρώτες δοκιμασίες της νέας σχέσης θα έρθουν στις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, όπου η ανάγκη συμφωνίας μπορεί να οδηγήσει είτε σε συμβιβασμό είτε σε νέα θεσμική σύγκρουση.
Πηγή: skai.gr